Wszystko o tabletkach przeciwbólowych

Gdy dokucza nam ból, zazwyczaj biegniemy do apteki po tabletki bez recepty. Podpowiadamy, jakie wybrać i jak stosować, by pomogły, a nie zaszkodziły. •Iwona Kołakowska, konsultacja dr Joanna Gryglewicz, CM Medicover

Jak często bierzemy tabletkę przeciwbólową? Prawie nigdy? Od czasu do czasu? A może niemal codziennie? Najnowsze badania pokazują, że przeciętny Polak łyka taki środek raz w tygodniu.

Reklama

Preparatów na ból jest tyle, że łatwo się w tym wszystkim pogubić. Tymczasem mało kto wie, że najpowszechniej stosowane można z grubsza podzielić na trzy grupy.

1. Preparaty z ibuprofenem, czyli niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, np. Nurofen, Ibum, Ibuprom, Ibufen.

2. Preparaty z paracetamolem, czyli pochodną aniliny, np. Apap, Panadol, Codipar.

3. Preparaty z kwasem acetylosalicylowym, czyli również niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym, ale starszego typu, np. Aspiryna, Polopiryna, Upsarin.

W jaki sposób działają leki na ból

Wszystkie wymienione wyżej grupy preparatów, czyli z paracetamolem, kwasem acetylosalicylowym oraz z ibuprofenem mają właściwości przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Dwie ostatnie – również przeciwzapalne.

Wynika to stąd, że paracetamol działa inaczej niż dwie pozostałe substancje. Wpływa wyłącznie na nasz mózg (czyli, jak mówią fachowcy, działa ośrodkowo). Odcina informację, która płynie od miejsca bólu do centralnego układu nerwowego. A zatem mówiąc najprościej – znieczula nas, ale nie likwiduje przyczyny dolegliwości.

To dlatego często zdarza się, że po kilku godzinach od wzięcia tabletki paracetamolu, ból powraca. Natomiast zarówno ibuprofen jak i kwas acetylosalicylowy działają podwójnie.

Po pierwsze tak jak paracetamol, czyli na mózg (kwas acetylosalicylowy w mniejszym stopniu niż ibuprofen). Po drugie, w miejscu bólu. Tam usuwają jego przyczynę – stan zapalny. Lekarze nazywają ten mechanizm obwodowym.

Kiedy są skuteczne i kto może je stosować

Tak naprawdę nie wiadomo, która z trzech najpopularniejszych substancji przeciwbólowych w naszym przypadku zadziała najlepiej, a która wcale. To sprawa indywidualna.

Lekarze podkreślają, że nie ma leku przeciwbólowego idealnego dla wszystkich. Nie dziwmy się więc, że tabletka, która pomaga naszej przyjaciółce, w naszym przypadku nie działa. Prowadzono badania skuteczności i wynika z nich, że żaden lek przeciwbólowy nie jest skuteczny choćby w 50 proc!

Najlepszy wynik osiągnął ibuprofen, którego skuteczność potwierdzono u 43 proc. pacjentów. U 28 proc. skarżących się na ból zadziałał paracetamol, a u 27 proc. kwas acetylosalicylowy. Nie pozostaje nam więc nic innego, jak bazowanie na własnym doświadczeniu (to, co nam pomogło wcześniej, zapewne będzie skuteczne i tym razem).

Ale jest jeszcze kwestia bezpieczeństwa... Jeśli mamy wrzody, chorą wątrobę lub serce, nie wszystkie substancje będą dla nas równie bezpieczne. Podobnie jak wówczas, gdy jesteśmy w ciąży. Nie wszystkie leki przeciwbólowe możemy też podać dzieciom.

Kwas acetylosalicylowy

Na co pomaga: Na przeziębienie, gorączkę, ból głowy, mięśni, zęba, pleców i krzyża.

Jak wpływa na żołądek: Jest wchłaniany w żołądku, może uszkodzić jego śluzówkę. Nie powinniśmy go brać, gdy mamy wrzody.

Jak działa na wątrobę: Jest dla niej bezpieczny, poleca się go np. na poranny ból głowy po udanej imprezie (czyli wtedy, gdy wątroba jest już obciążona).

Czy można go stosować: u dzieci Nie. Kwasu acetylosalicylowego nie wolno podawać dzieciom do 12 r.ż., bo może wywołać groźny zespół Reye'a.

W ciąży Nie. Jest przeciwwskazany od pierwszego do ostatniego trymestru.

U chorych na serce Nie jako lek przeciwbólowy (czyli nie w dużych dawkach). Dla sercowców przeznaczone są tabletki niskodawkowe, które mają przede wszystkim działanie przeciwzakrzepowe.

Paracetamol

Na co pomaga: Na gorączkę, napięciowy ból głowy, bóle menstruacyjne, lżejsze bóle mięśni, pleców i krzyża.

Jak wpływa na żołądek: Lek nie wchłania się w żołądku. Nie ma więc negatywnego wpływu na jego śluzówkę. Mogą stosować go osoby chorujące na wrzody żołądka i dwunastnicy, nawet gdy choroba jest aktywna.

Jak działa na wątrobę: Lek ten jest wchłaniany w wątrobie, dlatego może ją uszkodzić. Nie należy zatem stosować go na kaca. A przede wszystkim, gdy chorujemy na wątrobę (np. na wirusowe zapalenie wątroby).

Czy można Go stosować: u dzieci Tak. Od urodzenia można podawać maluszkowi paracetamol (oczywiście tylko preparaty przeznaczone dla dzieci)

W ciąży Tak. W razie potrzeby możemy po niego sięgnąć na każdym etapie ciąży.

U chorych na serce Tak.

Ibuprom

Na co pomaga: Na napięciowy ból głowy, lekką migrenę, bóle mięśni, pleców, zębów, gorączkę, przeziębienie i grypę.

Jak wpływa na żołądek: Jest przyswajany w żołądku, dlatego stosowany przewlekle może uszkodzić śluzówkę. Ryzyko jest jednak mniejsze niż w wypadku kwasu acetylosalicylowego. Nie polecany wrzodowcom.

Jak działa na wątrobę: Nie ma negatywnego wpływu. Mogą go przyjmować osoby cierpiące na schorzenia wątroby.

Czy można Go stosować: u dzieci Tak, od 3 miesiąca życia (tylko preparaty przeznaczone dla dzieci).

W ciąży Nie w ostatnim trymestrze. Tak (po konsultacji z lekarzem) w dwóch pierwszych trymestrach ciąży.

U chorych na serce Nie jest zalecany.

Czy możemy łączyć ze sobą różne leki

Kiedy dokucza nam silny ból, często zażywamy większe dawki leku albo bierzemy kilka różnych preparatów. Nie należy tego robić. Lekarze przestrzegają przed zażywaniem jednocześnie ibuprofenu i kwasu acetylosalicylowego.

Uczulają też, że często bierzemy różne preparaty, nie wiedząc, że tak naprawdę zażywamy tę samą substancję działającą. Łykamy np. Apap, Codipar i Panadol – ale we wszystkich znajduje się ten sam paracetamol, lek, który w dużej dawce jest toksyczny.

Nie należy brać go więcej niż 8 razy po 500 mg. Taka sama jest granica dla kwasu acetylosalicylowego.

Natomiast ibuprofenu nie powinniśmy przyjąć więcej niż 3 razy po 400 mg w ciągu doby. Substancja ta co prawda nas nie zatruje, ale może zniszczyć przewód pokarmowy. Zatem nie miksujmy leków na własną rękę.

Przyjmowanie kilku substancji przeciwbólowych jednocześnie jest zalecane tylko wówczas, gdy zostały one połączone w jednym preparacie. Warto np. sięgnąć po tabletkę zawierającą ibuprofen i paracetamol. Udowodniono, że jej skuteczność jest większa niż paracetamolu czy ibuprofenu oddzielnie.

Artykuł pochodzi z kategorii: Zdrowy tryb życia

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Obalamy mity na temat oleju rzepakowego!

    Na temat tłuszczów w diecie krąży dużo - często sprzecznych - informacji. Wiele mitów pojawiło się również na temat oleju rzepakowego, który przez pewien czas był traktowany w naszym kraju jako... więcej