Nadmierna senność. Śpiąca, choć wyspana

To skutek przemęczenia, nadmiaru obowiązków, zarywania nocy – często bagatelizujemy fakt, że w ciągu dnia jesteśmy wciąż senni. Tymczasem ospałość i apatia mimo przespanej nocy mogą być objawami poważnych chorób.

Cukrzyca

Nadmierna senność pojawia się, gdy choroba może być już zaawansowana. Jeśli oprócz senności mamy ta- kie dolegliwości jak: chudnięcie, nadmierne pragnienie, częste korzystanie z toalety, oddawanie dużej ilości moczu (wielomocz), musimy szybko zgłosić się do lekarza. Terapia polega na przyjmowaniu insuliny i innych leków, właściwej diety.

Hipersomnia

Reklama

To zespół schorzeń polegający na tym, że mamy niepohamowaną potrzebę snu w ciągu dnia. Jednym ze schorzeń zaliczanych do hipersomnii jest narkolepsja. Może ona objawiać się niespodziewanymi atakami snu. Zwykle są one nie do przezwyciężenia.

Formą narkolepsji jest senność utrzymująca się przez dłuższy czas, a także tzw. „mikrosen”, polegający na bardzo krótkich okresach snu wtrąconych w stan czuwania. Zazwyczaj pierwsze objawy narkolepsji są zauważalne już u nastolatków i młodych dorosłych.

Z narkolepsją niekiedy wiąże się katapleksja. Polega na nagłej utracie kontroli mięśni, najczęściej wywołanej emocjami, takimi jak śmiech, zaskoczenie, strach, gniew. Napad katapleksji może mieć charakter łagodny: czujemy osłabienie siły niektórych mięśni (np. opadnięcie żuchwy, opadnięcie głowy, ugięcie kolan, niewyraźna mowa). Bywa, że kończy się upadkiem.

Aby znaleźć przyczyny hipersomnii, wykonuje się m.in. test MSLT. Pięć razy w ciągu dnia, co 2 godziny, mamy możliwość położenia się i odbycia 20-minutowej drzemki. Za każdym razem oznacza się czas do zaśnięcia. Jeśli jest to poniżej 5 minut, świadczy o patologicznej senności. W terapii stosuje się lek modafinil.

Niedoczynność tarczycy

Sprawia, że produkuje ona za mało tyroksyny. Hormon ten reguluje procesy przemiany materii, wzmaga wchłanianie glukozy i jej zużycie przez komórki. Jeśli glukoza nie jest właściwie przyswajana, organizm nie ma głównego źródła energii.

Akcja serca zwalnia, pojawia się ospałość i senność. Na niedoczynność tarczycy wskazuje podwyższony poziom hormonu TSH. W terapii stosuje się hormony tarczycy.

Anemia

Przysypianie w ciągu dnia, ciągłe zmęczenie, apatia, a do tego łamliwe włosy i paznokcie, blade błony śluzowe i skóra mogą świadczyć o niedokrwistości z powodu niedoboru żelaza.

Przy takich objawach jedzmy więcej chudego mięsa, wątroby, chudych wędlin. Do każdego posiłku warzywa i owoce o dużej zawartości witaminy C (zwiększa wchłanianie żelaza). Ograniczmy picie do posiłków kawy i herbaty (hamują wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego). Można je pić między posiłkami. I stosować doustne preparaty żelaza.

Depresja

Może wywołać nadmierną senność, ospałość, spadek energii. A także ciągły stan przygnębienia, poczucie beznadziejności i braku własnej wartości, bezradności, winy, pesymizm i smutek. Inne symptomy tej choroby to utrata zainteresowania pracą, nauką, trudności w utrzymaniu kontaktów i wykonywaniu codziennych zajęć.

W poważnych przypadkach występują myśli i próby samobójcze. Psychiatra diagnozuje depresję na podstawie rozmowy i specjalnego testu. Pomagają leki i psychoterapia.

Zdaniem eksperta

Rozpoznanie przyczyn nadmiernej senności nie zawsze jest proste. Czasem jednak wystarczy wywiad lekarski (np. pytanie o chrapanie w nocy, depresyjny nastrój, stałe uczucie zimna), badanie pacjenta (pomiar ciśnienia, akcja serca, poziom cukru i hormonów tarczycy we krwi, morfologia).Zamiast więc zmagać się samemu z tym problemem, lepiej skontaktować się z lekarzem pierwszego kontaktu. Dzięki temu można uniknąć poważnych kłopotów ze zdrowiem.

Bezdech senny a prawo jazdy

Chorzy na obturacyjny bezdech senny (OBS) cierpią wskutek niedotlenienia organizmu i są niewyspani. To jest przyczyną ich nadmiernej senności w ciągu dnia. Zdarza się, że chorzy z OBS przysypiają w różnych miejscach, m.in. za kierownicą.

Z tego powodu wprowadzono od 31 grudnia 2015 r. zmiany w Dyrektywie Unijnej 2006/126/WE dotyczące wydawania prawa jazdy.

Osoby ubiegające się o ten dokument będą musiały przejść badania w kierunku OBS.

W grupie ryzyka są zwłaszcza osoby otyłe i palacze. Kierowcy, którzy mają zdiagnozowaną tę przypadłość, ale się nie leczą, stracą prawo jazdy. Na bezdech senny cierpi ok. 1,5 mln Polaków. Większość z nich, nawet po rozpoznaniu OBS, nie leczy się.

Cykl dobowy

Nasza aktywność fizyczna i umysłowa zmienia się w ciągu doby. Rysunek pokazuje zmiany w organizmie człowieka z unormowanym cyklem aktywności. U osób z nadmierną sennością dochodzi do zaburzeń w tym cyklu.

Na rytm snu i czuwania wpływ mają hormony. Najważniejszy hormon snu to melatonina. Jej ilość zależy od światła – w  ciągu dnia jej poziom znacznie się obniża, z nastaniem ciemności wzrasta.  Osiąga maksimum w pierwszych godzinach snu, potem stopniowo opada. Do hormonów czuwania należą kortykosterydy i adrenalina. Sprawiają, że rano czujemy się rozbudzeni, rześcy.

Artykuł pochodzi z kategorii: Zdrowy tryb życia

Dobry Tydzień

Zobacz również

  • Tłuszcze w lekkiej letniej diecie

    Jako że lato rozgościło się u nas już na dobre, nie pozostaje nic innego, jak tylko korzystać z jego dobrodziejstw. Odpoczynek w plenerze? Jak najbardziej. Opalanie? Tak, oby z umiarem. Świeże... więcej