Udar i zawał. Tutaj liczy się czas!

Czasem o życiu człowieka decydują minuty. Co robić, gdy coś złego przydarzy się naszym bliskim?

Reklama

Chory czuje się słabo, ma zawroty głowy. Jego skóra staje się chłodna, blada, lepka od potu. Skarży się na silny, piekący lub dławiący ból za mostkiem, promieniujący do żuchwy i jednej lub obu rąk, ból brzucha sugerujący niestrawność, nudności, wymioty. Dochodzi do zasłabnięcia, utraty przytomności. Dzwoń po pogotowie! Chory w ciągu godziny musi otrzymać pomoc w szpitalu!

Jak rozpoznać zawał serca i udar mózgu?

Przyczyną zawału serca jest zablokowanie dopływu krwi do mięśnia sercowego – zwykle wskutek zamknięcia przez skrzep tętnicy wieńcowej. Jego następstwa zależą od rozległości niedokrwienia.

Podejrzenie zawału. Co robić?

Chory jest przytomny:

Ułóż chorego w pozycji półsiedzącej. By poprawić dopływ powietrza, poluzuj ubranie uciskające szyję, brzuch i klatkę piersiową. Jeśli chory miał przy sobie leki przeciwdławicowe używane w chorobie wieńcowej (nitroglicerynę), włóż mu tabletkę pod język. Możesz mu też podać 300 mg kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), by ssał ją powoli. Dodaj choremu otuchy.

Chory jest nieprzytomny:

Ułóż chorego w pozycji bocznej ustalonej – na boku, z dolną nogą wyprostowaną. Drugą nogę oprzyj o podłoże tak, by nie przewrócił się na brzuch. Głowę odchyl do tyłu, by mógł swobodnie oddychać. Dłoń ręki znajdującej się wyżej podłóż pod dolny policzek. Jeśli chory nie oddycha, zacznij reanimację.

Gdy chory trafi do szpitala:

Zależnie od typu zawału, czasu wystąpienia bólu i ewentualnych przeciwwskazań, wybiera się strategię leczenia: trombolityczną (podaje się leki rozpuszczające skrzepy w tętnicach wieńcowych) lub zabiegową.

Przy ostrym zawale w pracowni hemodynamiki kardiolog interwencyjny wykonuje koronarografię – bada, która z tętnic wieńcowych prowadzących krew do serca uległa zatkaniu. Potem przeprowadza pierwotną angioplastykę wieńcową – odtyka naczynie cienką rurką zakończoną balonikiem. Zabieg ogranicza wielkość martwicy i zmniejsza stopień uszkodzenia serca.

Rodzaj zawału rozpoznaje zapis EKG i diagnostyka biochemiczna – badanie enzymów sercowych w krwi.

Udar i co dalej?

Niepokojące objawy u chorego? Nagłe zawroty lub ostry ból głowy. Niedowład mięśni twarzy – opadnięcie jednego kącika ust lub kącika oka, problemy z mówieniem i ze zrozumieniem mowy. Nagłe zaburzenia lub nawet utrata widzenia. Zaburzenia czucia, niedowład lub paraliż jednej, a czasem obu stron ciała.

Test: Poproś chorego, by uniósł do góry obie ręce. Jeśli doznał udaru, uniesie tylko jedną. Po tej samej stronie, po której może się uśmiechnąć.

Przyczyną udaru niedokrwiennego jest zator blokujący dopływ krwi, krwotocznego – pęknięte naczynie.

Chory jest przytomny:

Głównym zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy jest podtrzymanie funkcji życiowych chorego. Dzwoń po karetkę! Chory powinien otrzymać specjalistyczną pomoc w ciągu 4,5 godziny – tak długo skutecznie działa tkankowy aktywator plazminogenu (tPA) rozpuszczający skrzeplinę.

Chory jest nieprzytomny:

Udrożnij mu drogi oddechowe i ułóż w pozycji bezpiecznej, aby zapobiec zapadnięciu się języka lub zachłyśnięciu wymiocinami. Przy braku oddechu natychmiast rozpocznij reanimację – masaż serca i sztuczne oddychanie.

W szpitalu:

Diagnozę potwierdza się poprzez tomografię komputerową mózgu (określa typ udaru – niedokrwienny czy krwotoczny, obrazuje, jaka część mózgu uległa uszkodzeniu) oraz badania krwi. W razie wątpliwości wykonuje się rezonans magnetyczny.

Udar niedokrwienny leczy się farmakologicznie preparatami rozrzedzającymi krew, udar krwotoczny – niekiedy poprzez operacyjne usunięcie krwiaka.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Dokuczliwa pokrzywka

    Wywołane nią zmiany przypominają te, które powstają po kontakcie skóry z zielem pokrzywy – stąd nazwa. więcej