Nerki zasługują na uwagę Ekspert: Objawy niewydolności nerek

Są nieduże, ale spełniają niezwykle ważną rolę w ludzkim organizmie. Bez nich nie możemy żyć. Codziennie filtrują ok. 1500 litrów krwi i usuwają produkty przemiany materii! Utrzymują też równowagę wodno-elektrolitową i kwasowo-zasadową, regulują gospodarkę wapniowo-fosforanową oraz hormonalną.

Nerki prawie natychmiast reagują na każdą zmianę ilości wody w organizmie i zawartych w niej składników. To, co jest niepotrzebne lub w nadmiarze – usuwają. To zaś, co potrzebne albo jest go za mało – zatrzymują lub wchłaniają z powrotem.

Reklama

Jeżeli nerki pracują prawidłowo, zapewniają więc odpowiednie warunki do pracy wszystkich narządów i tkanek w organizmie. Jeżeli nie będziemy dbać o nerki, może to doprowadzić do ich niewydolności. Wtedy konieczne może być tzw. leczenie nerkozastępcze, czyli dializy lub nawet przeszczep nerek.

Choroby tych narządów nazywa się często „cichym zabójcą”, bo u wielu osób nie dają żadnych objawów przez kilka, nawet kilkadziesiąt lat. Dlatego warto wiedzieć, jak dbać o nerki, by były zdrowe.

Przyjmuje się, że potrzebujemy ok. 2 litrów płynów dziennie

Ilość ta zależy jednak od temperatury powietrza, wykonywanej pracy, a także wieku i płci oraz naszego menu. Suche potrawy zawierają niewiele wody, natomiast w warzywach, owocach, w produktach gotowanych, np. ziemniakach, kaszach, ryżu znajduje się bardzo dużo wody.

Napoje ze sztucznymi barwnikami, konserwantami, chemicznymi substancjami zapachowymi, słodzone (także słodzikami) zmuszają nerki do dodatkowej pracy – do usunięcia tych „śmieci” będą potrzebowały więcej wody niż ilość dostarczona z takim napojem.

Aby ułatwić nerkom pracę, należy pić, np. czarną i zieloną herbatę bez cukru, wodę z kranu, nisko zmineralizowane niegazowane wody mineralne, od czasu do czasu herbatki ziołowe i owocowe (niearomatyzowane sztucznie), jogurty, półtłuste mleko, domowe kompoty z owoców, zupy, soki owocowe i warzywne (najlepiej świeżo wyciskane, niesłodzone).

Nie można też pić za dużo. Wypijanie zbyt dużej ilości wody (znacznie powyżej zapotrzebowania organizmu) powoduje wypłukiwanie soli mineralnych.

Aby wiedzieć, czy pijemy nie za dużo i nie za mało, należy kierować się barwą moczu.

Jeśli jest koloru jasno słomkowego, świadczy to o prawidłowym nawodnieniu orga nizmu

Mocz ciemnożółty, brązowawy świadczy o niedostatecznej ilości wypijanych płynów. Należy więc kontrolować kolor moczu. Gdy jest ciemniejszy i jest go mało, trzeba wypić szklankę wody.

Jeśli zauważymy jakieś zmiany w moczu (np. podbarwienie krwią, brązowawy odcień, śluz, zmętnienie, dziwny zapach itp.), nie zwlekajmy z wizytą u lekarza. Badanie moczu pomoże wykryć wiele schorzeń. Z tego samego powodu warto raz w roku profilaktycznie wykonywać analizę moczu. Bada się następujące elementy:

● zabarwienie (mocz powinien być przejrzysty, żółty o różnych odcieniach);

● odczyn (lekko kwaśny, PH – średnio 6); ciężar właściwy (1018-1030 g/l);

● składniki morfologiczne: krwinki czerwone, erytrocyty (0-3 w polu widzenia), krwinki białe, leukocyty (3-5 w polu widzenia).

Regularnie opróżniajmy pęcherz

Należy wyrobić sobie nawyk, aby co 3-4 godziny odwiedzić toaletę. Pęcherz trzeba całkowicie opróżnić. Dzięki temu unikniemy zalegania moczu, co zwiększa ryzyko infekcji pęcherza, która może przenieść się do nerek.

Trzeba też dbać o... uzębienie. W ubytkach w zębach spowodowanych próchnicą rozmnażają się bakterie. Ich antygeny powodują wytwarzanie przeciwciał, które mogą zaatakować kłębuszki nerkowe i wywołać ich zapalenie.

Jak są zbudowane?

Nerki mają kształt fasoli i wielkość około 10-12 cm; każda waży ok. 150 g. Znajdują się z tyłu tułowia, po obu stronach kręgosłupa, poniżej dolnej krawędzi żeber. Każda nerka zbudowana jest z około miliona mikroskopijnych nefronów.

Każdy składa się kłębuszka nerkowego oraz kanalika (nazywanego też cewką nerkową). Głównym elementem kłębuszka nerkowego są włosowate naczynia krwionośne, których ściany są tak zbudowane, aby służyły jako filtr dla przepływającej przez kłębuszek krwi.

Czego najbardziej nie lubią nerki? 1 Nadmiaru soli – dopuszczalna dzienna dawka to 5 mg (łyżeczka do herbaty), wlicza się także sól w chlebie, wędlinach itp. Sól podnosi ciśnienie krwi. Nadciśnienie zaś niszczy naczynia krwionośne nerek i prowadzi do ich niewydolności. 2 Zbyt małej ilości płynów – ażeby usunąć z organizmu szkodliwe substancje, potrzeba wody. Przyjmuje się, że codziennie należy wypijać 2-3 litry płynów; mężczyźni powinni pić więcej niż kobiety. Jest to jednak sprawa indywidualna. 3 Nadmiaru tłuszczu i cukru – taka dieta prowadzi do otyłości, a także cukrzycy. Obydwa schorzenia powodują uszkodzenie nerek. 4 Diety obfitującej w białko – jadłospis bardzo bogaty w białko (niezależnie od jego pochodzenia) szkodzi nerkom. Dlatego diety wysokobiałkowe (m.in. popularna, ale szkodliwa dieta Dukana) i suplementy zawierające białka mogą uszkodzić nerki. 5 Nadużywania leków – szkodliwe dla nerek są m.in. niektóre antybiotyki oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. aspiryna, ibuprofen). Zawsze trzeba czytać ulotki dołączane do leków i nigdy nie zażywać ich bez potrzeby.

Konsultacja: lek. med. Aleksandra Mossakowska, lekarz rodzinny, www.olarodzinna.pl

Wyróżnia się dwa rodzaje niewydolności nerek: ostrą i przewlekłą. Ostra ma zwykle bardziej gwałtowny przebieg, jest jednak odwracalna.

Przewlekła niewydolność nerek jest procesem nieodwracalnym i postępującym. Jej konsekwencją jest ustanie pracy nerek.

Pierwszym objawem może być chwiejne ciśnienie tętnicze oraz tzw. zagęszczenie moczu. Z czasem pojawia się wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu oraz nadciśnienie tętnicze. O chorobie mogą również świadczyć następujące dolegliwości: bóle w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, świąd skóry, obrzęki rąk i nóg, bolesne skurcze.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Świat & Ludzie

Zobacz również