Najczęstsze schorzenia nosa. Objawy i leczenie

Nie tylko katar może utrudniać swobodne oddychanie i wyczuwanie zapachów. Wyjaśniamy, skąd biorą się kłopoty z nosem i radzimy, jak ich uniknąć.

Reklama

Nasz nos wykonuje olbrzymią pracę – codziennie przepływa przez niego aż 14 tysięcy litrów powietrza! Na tym jego rola się nie kończy. Nos jest pierwszym odcinkiem układu oddechowego, odpowiedzialnym za jakość powietrza, które trafia do płuc.

Wyłapuje znajdujące się w nim zanieczyszczenia, takie jak bakterie, wirusy, kurz, alergeny, a następnie usuwa je poza organizm w odruchu kichania.

Zapobiega to przedostaniu się dużych cząsteczek ciał obcych do dolnych dróg oddechowych. Jednocześnie nos nawilża i reguluje temperaturę wdychanego powietrza – w zależności od pogody podgrzewa je lub schładza.

Dzięki zaś 40 milionom receptorów węchowych znajdujących się wewnątrz nosa, możemy cieszyć się otaczającymi nas zapachami.

Jeśli którakolwiek z tych funkcji zostaje zaburzona, od razu boleśnie to odczuwamy. Warto wiedzieć, jak dbać o nos, by zawsze był w dobrej formie.

Łagodzimy objawy przesuszenia śluzówki

To właśnie błona śluzowa nosa jest ważnym filtrem, który „wyłapuje” szkodliwe cząsteczki z wdychanego powietrza. Musi być dobrze nawilżona, by spełniać tę rolę. Przesuszenie śluzówki objawia się swędzeniem, napadami kichania, krwawieniami. Częściej też chorujemy, bo wysuszona nie jest w stanie powstrzymać ataku wirusów i bakterii.

Nawadnianie organizmu. Głównym składnikiem śluzówki jest woda, dlatego powinniśmy pić co najmniej 2,5 litra płynów dziennie. Roztwór wody morskiej w sprayu. Nawilży śluzówkę i dodatkowo oczyści ze szkodliwych drobinek. nPreparaty nawilżające, olejki na suchy nos, np. Nosoil lub specjalne maści, np. Emofix.

Zmniejszamy ryzyko krwawienia

Nos to bardzo delikatny organ. Może zareagować krwawieniem w wielu codziennych sytuacjach. Zwykle jego przyczyna nie jest groźna. Nie należy natomiast lekceważyć krwawień nawracających i przedłużających się ponad 20 minut.

Najczęściej krwawiącym miejscem jest przegroda nosowa. Zbudowana jest z chrząstki pokrytej błoną śluzową, pod którą znajduje się gęsta sieć naczyń krwionośnych. Są one bardzo podatne na pękanie, na szczęście krwawienie jest zwykle łagodne i krótkie. Nosowi nie służy przebywanie w zadymionych i klimatyzowanych pomieszczeniach – w skrajnych przypadkach może to doprowadzić do ścieńczenia i zmian zanikowych błony śluzowej, przez co łatwo ulega ona pękaniu i krwawieniu.

Szkodliwe dla naczynek są także stany zapalne i gorączka. Powodują one rozpulchnienie błony śluzowej. Także nadużywanie kropli na katar sprawia, że naczynia stają się kruche i podatne na krwawienia.

Naczynka w nosie mogą też pękać pod wpływem nagłego wzrostu ciśnienia krwi. Dzieje się tak np. podczas intensywnego wysiłku fizycznego lub wskutek stresu.

Z problemem powtarzających się krwawień trzeba zgłosić się do lekarza. U osób starszych często ich przyczyną są choroby ogólne, np. nadciśnienie. Powodem może też być zażywanie leków, np. przeciwzakrzepowych i przeciwbólowych, które powodują zaburzenia krzepliwości krwi.

Tamowanie krwawienia. Częstym błędem jest odchylanie głowy do tyłu. Tymczasem powinnyśmy usiąść na krześle i pochylić się do przodu – wtedy możemy kontrolować wypływ krwi. Silnie zaciskamy kciuk i palec wskazujący na skrzydełkach nosa przez 7-10 minut.

Osoba towarzysząca może w tym czasie przygotować zimny okład na kark, nasadę nosa lub czoło. Po zatamowaniu krwawienia trzeba się położyć.

Radzimy sobie z blokadą nosa

Zatkany nos wymusza oddychanie ustami. To sprzyja infekcjom gardła i przewlekłym stanom zapalnym w zatokach przynosowych. Dodatkowo zatkany nos powoduje niedotlenienie organizmu, które objawia się zmęczeniem, bólem głowy, obniżeniem koncentracji i sennością.

Najczęstszym powodem zatkanego nosa jest obrzęk śluzówki, wywołany infekcją lub alergią. Objawy obu schorzeń mogą być podobne, ale różni je rodzaj kataru: w alergii jest on wodnisty, a przy przeziębieniu – początkowo wodnisty, potem śluzowy, biały.

Chorzy z podejrzeniem alergii są kierowani do alergologa, a infekcja niekiedy wymaga podania antybiotyku (zleca go lekarz).

Inne przyczyny zatkanego nosa to skrzywienie jego przegrody, przerost małżowin, polipy. Diagnozę stawia laryngolog.

Odkrywamy przyczynę utraty węchu

Przyczyną zaniku lub osłabienia węchu aż w 80 proc. przypadków są choroby nosa i zatok przynosowych, np. przewlekły katar. Każda niedrożność nosa może zaburzać wyczuwanie zapachów: płynące przez nos powietrze pobudza bowiem zmysł węchu. Gdy jest to utrudnione, np. po długiej infekcji, może wystąpić czasowa jego utrata.

Osłabienie węchu bywa objawem różnych chorób. Może świadczyć m.in. o cukrzycy, astmie oskrzelowej, zaburzeniach pracy tarczycy, a także schorzeniach neurologicznych (np. chorobie Alzheimera).

Problemy z węchem mogą pojawić się jeśli... używamy pasty do zębów zawierającej lauryn sodu. Warto zamienić ją na inną.

Zalecane badania

Cennych informacji o stanie naszego nosa dostarcza m.in. badanie przepływu powietrza przez nos, tzw. rynomanometria lub stosowana zamiennie podobna metoda – rynometria akustyczna.

Badania obrazowe – tomografia komputerowa, oraz rezonans, oprócz jam nosa pokazują też inne struktury, np. zatoki.

Grzegorz Prasałek, internista

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Naj

Zobacz również

  • Staw biodrowy do wymiany?

    Wstawienie sztucznych elementów w miejsce naturalnego stawu najczęściej jest konsekwencją rozwoju choroby zwyrodnieniowej biodra (koksartrozy) lub złamania szyjki kości udowej. Ale dlaczego do tego... więcej