Hormony pod kontrolą

Sterują wszystkimi funkcjami organizmu. Są jednym z głównych podejrzanych, gdy lekarze mają problem z ustaleniem przyczyn choroby.

Nikt nie potrafi powie dzieć, co ci jest? Po proś lekarza o skie rowanie do endokrynologa. Za twoje kłopoty (np.: złe samopoczucie, wypadanie włosów, zmęczenie, stany depresyjne, obniżenie libido) może odpowiadać niedobór lub nadmiar którejś z substancji produkowanych przez gruczoły wydzielania wewnętrznego.

Obawiasz się kuracji endokryno logicznej? Zupełnie niepotrzebnie. Opowieści o niekorzystnym działaniu leków hormonalnych pochodzą z czasów, gdy preparaty te zawierały bardzo duże dawki hormonów. Dziś stosuje się je w mniejszych stężeniach, a prawidłowe leczenie takimi środkami nie tylko wydłu ża życie, ale także popra wia jego jakość.

Jesteś nadmiernie nerwowa i płaczliwa? Zbadaj poziom progesteronu

Reklama

Za niski lub za wysoki poziom progesteronu może utrudniać zajście w ciążę albo stać się przyczyną poronień. By wa również przyczyną innych zaskakujących i niezwiąza nych z ciążą dolegliwości.

Kobiety, które mają za mało tego hormonu, cierpią zwykle na zespół napięcia przedmiesiączkowego. Na kilka dni przed okresem ich piersi puchną i stają się tkliwe, a waga wzrasta. Objawem zbyt niskiego poziomu tego hormonu są także obfite miesiączki. Niedobór tej substancji może również wywo ływać dolegliwości natury psychicznej. Charakterystycz nym sygnałem są stany lękowe, płaczliwość, wybuchowość i niska odporność na stres.

Zbadaj więc poziom tego hormonu, zanim zdecydujesz się na za żywanie antydepresantów. Być może wskazane będzie leczenie endokrynologiczne.

Za wysoki poziom progesteronu bywa przyczyną zatrzymywania wody w organizmie. Objawem tego może być puchnięcie nóg. Jeśli masz takie kłopoty, a nie znasz ich przyczyny, zasugeruj lekarzowi, by skierował cię na badanie zawartości tej substancji we krwi.

Warto wiedzieć, że jeśli wysoki poziom progesteronu będzie się utrzymywał, może dojść do poszerzenia żył oraz powstania żylaków.

Leczenie niedoboru progesteronu pole ga na okresowym podawaniu synte tycznej formy tego hormonu doustnie (Duphaston, Luteina).

Zdjęcie

/Mat. Prasowe
/Mat. Prasowe

Chcesz wiedzieć więcej? Przeczytaj książkę „Hormony kobiety”, Bernd Kleine-Gunk, Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Brak ochoty na seks? Czasem powodem spadku libido jest niedobór estrogenów

Estrogeny (estradiol, estron i estriol) to hormony odpowiedzialne za wykształcenie żeńskich cech płciowych. Jeśli masz duży popęd seksualny, prawdopodobnie twój organizm nie cierpi z powodu braku tych hormonów.

Symptomem niedoboru estrogenów może być obniżenie libido. To jednak nie wszystko, bo substancje te są też odpowiedzialne za stan kości (ponieważ mają wpływ na gos podarkę wapniową organizmu). Ich prawidłowy poziom chroni przed chorobami układu krążenia, bo estrogeny regulują poziom cholesterolu. Do obniżenia poziomu estrogenów najczęściej dochodzi w okresie przekwitania. Żeby zmniejszyć skutki tego stanu, stosu je się hormonalną terapię zas tępczą okresu menopauzy.

Zbyt wysoki poziom estrogenów również nie jest korzystny dla zdrowia. Kobiety, które mają dużą ilość tego hormonu częściej zapadają na no wotwory piersi i narządów rodnych. Wyższe jest również u nich ryzyko wystąpienia zakrzepów. Zbyt duże stężenie estrogenów może prowadzić m.in. do problemów z utrzymaniem prawidłowej wagi, nudności i złego samopoczucia.

Jak wybrać metodę zapobiegania ciąży?

Ginekolog, lek. med. Jacek Tulimowski: Antykoncepcję hormonalną w formie tabletek wiele pacjentek uważa za niewygodną, ponieważ wymaga ona dużej dyscypliny. Jeśli nie jest stosowana zgodnie ze wskazaniami, może się okazać nieskuteczna.

Dlatego coraz bardziej popularne stają się antykoncepcyjne metody zwane długoterminowymi. Można do nich zaliczyć: wkładki wewnątrzmaciczne z miedzią, hormonalne implanty podskórne (zabezpieczające przed ciążą na 3-5 lat), zastrzyki antykoncepcyjne (stosowane raz na trzy miesiące) oraz wewnątrzmaciczne wkładki hormonalne zwane też wewnątrzmacicznym sys temem hormonalnym (chroni przed ciążą przez 3-5 lat).

Tę ostatnią metodę profesor John Guillebaud, światowej sławy specjalista w dziedzinie badań nad płodnością, nazwał „niemal idealną”. Do jej głównych zalet należą: najwyższy wskaźnik skuteczności (wskaźnik Pearla 99,8 proc.) przy jednoczesnym zastosowaniu niskiej dawki hormonów. Metoda ta jest też bardzo efektywna kosztowo.

Pamiętajmy jednak, że wyboru metody antykoncepcji zawsze dokonuje lekarz na podstawie indywidualnych regularnych badań: wywiadu, badania ginekologicznego, USG i cytologii.

Nieregularne miesiączki? Przyczyną może być wysoki poziom prolaktyny

Zbyt niski poziom prolaktyny (odpowiedzialnej m.in. za wytwarzanie mleka) u matek karmiących objawia się brakiem pokarmu. O wysokim poziomie prolaktyny mogą świadczyć nieregularne, zbyt długie (powyżej 33 dni) albo zbyt krótkie (poniżej 24 dni) cykle miesiączkowe.

Sygnałem nadmiaru prolaktyny może być także pojawienie się zarostu (np.: na twarzy, piersiach albo plecach). Substancja ta pobudza bowiem wytwarzanie męskich hormonów (m.in. testosteronu). Oznaką zbyt wysokiego poziomu tego hormonu mogą również być kłopoty z zajściem w ciążę. Zbyt wysoki poziom prolaktyny leczy się przez podawanie preparatu hamującego jej wydzielanie (Bromergon, Bromocorn, Ergolaktyna).

Uwaga na hormon stresu

Kortyzol to hormon produkowany przez korę nadner czy pod wpływem stresu. Gdy żyjemy w ciągłym napięciu, mamy go w organiz mie za dużo. Efektem zbyt dużej ilości kortyzolu mogą być problemy z pamięcią i kreatywnym myśleniem. Długotrwałym skutkiem nadmiernej produkcji kortyzolu mogą być cukrzyca i otyłość.

Wypadają ci włosy i masz trądzik? Być może winny jest nadmiar androgenów

Sądzisz, że androgeny (androstendion i testosteron) to hormony męskie? To prawda, ale organizm kobiety także ich potrzebuje. Niewielka ich ilość jest konieczna, byśmy czuły się zdrowe. Niedobór i nadmiar powodują natomiast rozmaite problemy.

Gdy jest ich za mało, cierpi na tym wygląd naszej skóry (zmarszczki!). Możemy się również czuć ospałe i pozbawione energii, a także stracić ochotę na seks.

Zbyt wysoki poziom androgenów u kobiet nazywany jest hiperandrogenizmem. Mogą o nim świadczyć objawy takie jak pojawienie się owłosienia na twarzy, piersiach, brzuchu czy plecach (hirsutyzm), łysienie (typu męskiego, czyli w okolicy skroni i czoła), trądzik (szczególnie w dojrzałym wieku), obniżenie tonu głosu. Najczęstsze przyczyny nadmiaru androgenów u kobiet to przerost nadnerczy, guzki nadnerczy, zespół policystycznych jajników, wysoki poziom prolaktyny.

W leczeniu hiperandrogenizmu (jeśli nie da się usunąć jego przyczyn np. przez usunięcie guzków na nadnerczach) stosuje się środki hormonalne o działaniu antyandrogennym (Cyprodiol, OC 35). Mają one działanie zarówno lecznicze, jak i antykoncepcyjne.

Często popadasz w stany depresyjne? To objaw niedoczynności tarczycy

Na niedoczynność albo nadczynność tarczycy mogą cierpieć zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Damska tarczyca choruje jednak ośmiokrotnie częściej niż męska. Ten gruczoł odpowiada za produkcję tyroksyny i trójjodotyroniny.

Niedobór tyroksyny - jego skutkiem jest m.in. osłabienie pracy gruczołów łojowych (skóra robi się szorstka i przesuszona). Ciśnienie krwi jest zazwyczaj obniżone, co objawia się ospałością i uczuciem zmęczenia. Innym skutkiem niedostatku tyroksyny jest wypadanie włosów i brwi.

Niski poziom trójjodotyroniny. Trójjodotyronina jest odpowiedzialna za procesy metaboliczne. Gdy jest jej za mało, pojawiają się problemy z utrzymaniem prawidłowej wagi. Hormon ten ma także wpływ na nasz nastrój. Jednym z objawów jego niedoboru jest skłonność do nastrojów depresyjnych.

Przy niedoczynności tarczycy zazwyczaj dochodzi do obniżenia poziomu zarówno tyroksyny, jak i trójjodoytroniny. W leczeniu stosuje się zwykle jedynie syntetyczną tyroksynę (Euthyrox, Eltroxin, Letrox).

Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest autoimmunologiczna choroba Hashimoto. Rzadziej zdarza się niedoczynność spowodowana niedoborem jodu.

Nadczynność tarczycy zdarza się rzadziej niż niedoczynność. Jej najczęstsze objawy to chudnięcie, nadmierna potliwość i nerwowość. Leczenie polega na po dawaniu środków hamujących pracę tarczycy (Thyrozol, Metizol). W niektórych przypadkach konieczne jest operacyjne usunięcie tego organu.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Olivia

Zobacz również

  • Ucho pływaka

    ​Tak naprawdę jest to zapalenie ucha zewnętrznego. Możesz się go nabawić na basenie czy w saunie. Jednym słowem, głównym sprawcą jest woda lub wilgoć. Chorobę wywołują bowiem bakterie i grzyby,... więcej