Fibromialgia - jak ją leczyć?

Jeśli rodzina i znajomi z powodu ciągłych dolegliwości bólowych i zmęczenia uważają cię za hipochondryczkę, a lekarze bezradnie rozkładają ręce, może to oznaczać, że masz fibromialgię. Choroba ta pojawia się 10 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn, zwykle między 30. a 50. rokiem życia. Dopada osoby nadpobudliwe, aktywne, które i w pracy, i w domu biorą na siebie za dużo obowiązków.

Bezpośrednią przyczyną fibromialgii jest ciągły stres, podczas którego organizm wytwarza neuropeptyd – substancję P uwrażliwiającą na ból i obniżającą poziom serotoniny warunkującej dobry nastrój. Uwalnianie tego mediatora co dzień sprawia, że odczucia płynące z ciała, dla innych prawie niezauważalne, są odbierane jako ból.

Reklama

Lista dolegliwości związanych z fibromialgią może być długa. Zaczyna się od bólu w kręgosłupie, krzyżu, barku i przyspieszonego oddechu. Dłonie i stopy są zimne, ciągle czuje się zmęczenie lub zniechęcenie.

Potem dochodzą rozlane dolegliwości mięśni i ścięgien. Może też dokuczać ból brzucha i głowy, migreny, zaparcia lub biegunki. Osoby z fibromialgią budzą się rano niewyspane, skarżą się na drżenie rąk i na nadpotliwość.

Nie zdają sobie sprawy, że te przykre symptomy wywołuje stres. U niektórych występują nawet zaburzenia rytmu serca. Często, bo aż w 50 proc. przypadków, chorobie towarzyszy depresja. Badania nie wykazują nic niepokojącego, a chorzy wpadają w coraz większe przygnębienie, ponieważ nie widzą dla siebie ratunku.

Nazwy fibromialgia (z łaciny: ból włókien mięśniowych) użył po raz pierwszy w 1976 r. dr Philip Hench z Instytutu Scripps Research w La Jolla w Kalifornii. Zauważył on, że źródło dolegliwości niektórych pacjentów podejrzewanych o chorobę zwyrodnieniową stawów, stanowią mięśnie i ich okolice, czyli ścięgna.

Charakterystyczne są stale odczuwane bóle przynajmniej w jedenastu tzw. tender point: punktach tkliwości dotykowej zlokalizowanych w miejscach przyczepów ścięgien lub na ich przebiegu (jest ich osiemnaście).

Na szyi i powyżej pośladków tworzą się tzw. punkty spustowe: trigger points – guzkowate lub pasmowate stwardnienia mięśni, bardzo bolesne przy ucisku.

Jak to się leczy?

Według Amerykańskiej Unii Reumatologicznej do rozpoznania fibromialgii konieczne są jeszcze dwa warunki: co najmniej trzymiesięczny ból w minimum trzech okolicach ciała - powyżej i poniżej pasa oraz przy kręgosłupie.

Leczeniem fibromialgii zajmują się reumatolodzy. W Polsce pierwszym, który prowadzi kuracje dla chorych na fibromialgię, jest reumatolog z Lublina Lech Szczepański. Tym schorzeniem zajmuje się prof. Włodzimierz Samborski, kierownik Kliniki Fizjoterapii, Reumatologii i Rehabilitacji UM w Poznaniu.

Pacjentom zaleca się leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i rozkurczowe, antydepresanty podnoszące poziom serotoniny, ćwiczenia i fizjoterapię. Pomocna jest psychoterapia, grupy wsparcia i fora internetowe, umożliwiające kontakt z innymi chorymi.

Stymulacja i plastry

Ulgę przynosi TENS (Transcutaneus Electrical Nerve Stimulation) – przezskórna stymulacja nerwów wykorzystująca do leczenia bólu prądy impulsowe małej częstotliwości. Stosuje się ją m.in. przy bólu kręgosłupa, mięśni i stawów, głowy, półpaśćcu, reumatyzmie.

Aparat można kupić już za 200 zł, zabieg przeprowadza się co dzień: na skórę posmarowaną przewodzącym żelem przykleja się dwie elektrody i włącza przycisk.

Pomocna jest też kapsaicyna, alkaloid nadający piekący smak papryczce chili, który wchodzi w skład preparatów do smarowania i plastrów. Przypuszcza się, że zmniejsza ilość produkowanego przez organizm substancji P – uwrażliwiacza na ból.

Akupresura

Naukowcy z Uniwersytetu w Tucson w Arizonie dowiedli, że ucisk punktów akupresurowych przynosi ulgę. Punkt przeciwbólowy dla całego ciała jest nad miękkim zagłębieniem między kciukiem i palcem wskazującym. Należy uciskać to miejsce kilka razy dziennie w obu dłoniach.

Ćwiczenia odprężające

Poprawę dają ćwiczenia odprężające. Zaleca się jazdę na rowerze i pływanie, tai chi, jogę i techniki relaksacyjne. Jedną z najlepszych jest trening autogenny łączący ćwiczenia z autosugestią.

Osoby z fibromialgią lepiej odczuwają wtedy ciało i płynące z niego doznania (podczas sesji „przenosimy się” w wyobraźni do obolałego narządu).

Inną metodą jest progresywne odprężanie mięśni Jacobsona (izometryczne naprężanie mięśni na zmianę z fazami odprężania sprzyja koncentracji na swoim wnętrzu).

Pokarmy szczęścia

Pokarmy bogate w aminokwas tryptofan sprzyjają produkcji serotoniny w układzie nerwowym. Przy komponowaniu diety warto uwzględnić poniższe wskazówki:

● jedzmy biały i żółty ser, soję, mięso, zwłaszcza drobiowe, ryby, banany, suszone daktyle, mleko.

● ulgę przynosi surowa dieta wegetariańska: owoce, sałatki, ziarna, soki.

● zażywanie magnezu w dawce 300-1000 mg dziennie zmniejsza nadwrażliwość na ból, obniża liczbę punktów tkliwych, dodaje sił w zmęczeniu i ułatwia zasypianie (więcej informacji na anglojęzycznej stronie internetowej stowarzyszenia www.fmaware.org/).

Okłady z borowiny

Przynoszą ulgę, gdyż zmniejszają dolegliwości bólowe. Przygotuj podkład: na kozetce rozłóż kolejno koc, ceratę i prześcieradło. Na prześcieradło nałóż 4-cm warstwę borowiny ogrzanej do temp. 42°C. Połóż się na kozetce i owiń trzema częściami podkładu. Leż 20 minut.

Spłucz ciało pod natryskiem. Poleż godzinę w łóżku. Zabieg po kilku minutach daje uczucie odprężenia i łagodzi ból. Przeciwwskazania: podeszły wiek, cukrzyca, miażdżyca, niedokrwistość, znaczne osłabienie i niskie ciśnienie.

Wyciągi roślinne

Preparatem naturalnym polecanym przez Norweskie Towarzystwo Fibromialgii jest Myalgan. Tabletki zawierają wyciąg z liści, owoców i pestek roślin jadalnych.

Pestki oliwek to źródło bioflawonoidów zmniejszających napięcie mięśni, substancje zawarte w liściach stokrotki likwidują uczucie ucisku, wyciąg z liści winogron zwiększa przepływ krwi i tlenu w ściśniętych mięśniach.

Bromelina ze sproszkowanego ananasa działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo, znosi ból mięśni. Wyciąg z migdałów daje ulgę w stanach napięcia nerwowego, sok pomarańczowy w proszku zwiększa poziom antyutleniaczy we krwi (cena: ok. 103 zł za 120 tabletek).

Konsultacja: dr Maria Sterczewska

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Życie na gorąco
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Ucho pływaka

    ​Tak naprawdę jest to zapalenie ucha zewnętrznego. Możesz się go nabawić na basenie czy w saunie. Jednym słowem, głównym sprawcą jest woda lub wilgoć. Chorobę wywołują bowiem bakterie i grzyby,... więcej