Cyklofrenia. Między euforią a smutkiem

Dziwne zachowania mogą być sygnałem choroby afektywnej

U mojego męża rozpoznano cyklofrenię. Co to za choroba i jakie są szanse męża na odzyskanie zdrowia?

Reklama

Cyklofrenia nosi też nazwy psychozy maniakalno-depresyjnej lub choroby afektywnej dwubiegunowej (CHAD). Charakterystyczne są w niej duże wahania nastroju, w których naprzemiennie pojawiają się depresja i mania.

Chory w okresie depresji jest przygnębiony, wycofany, cierpi na bezsenność lub nadmierną senność, traci dotychczasowe zainteresowania i nie potrafi odczuwać przyjemności.

Często pojawia się u niego poczucie nieprzystosowania (może mieć nawet myśli samobójcze). Gdy zaś wchodzi w fazę silnego pobudzenia (manii), staje się pełen energii, wielomówny, potrzebuje mało snu.

Euforia łatwo jednak może przerodzić się w gniew, agresję. Stan ten skrajnie wyczerpuje organizm. Konieczne jest leczenie środkami psychotropowymi. Jeśli Twój mąż będzie zażywał leki, ma dużą szansą na powrót do równowagi.

Tata wiele lat zmagał się z chorobą afektywną dwubiegunową. Czy może ona zaatakować również mojego 18-letniego syna?

Niekoniecznie. CHAD może mieć tło rodzinne, jeśli syn odziedziczył po dziadku określoną „chemię” mózgu, sprzyjającą zaburzeniom w wydzielaniu neuroprzekaźników, serotoni- ny i noradrenaliny. Jednak syn wcale nie musi zachorować.

Cyklofrenia, dotykająca średnio jedną na 100 osób, pojawia się też w rodzinach, w których nigdy wcześniej nie występowała. Nie martw się więc na zapas, ale zwracaj uwagę na ewentualne nietypowe zachowania syna. Gdyby coś Cię zaniepokoiło, poradź się psychiatry, co robić.

Po śmierci mamy siostra zaczęła dziwnie się zachowywać. Była pobudzona i prawie nie spała. Lekarz stwierdził CHAD. Czy mógł ją wywołać silny stres?

Tak. Zdarza się, że czynnikiem wywołującym CHAD jest silne przeżycie – śmierć bliskiej osoby, rozwód, utrata pracy, zawód miłosny, ale także długotrwałe niedobory snu.

Początek choroby afektywnej może objawić się zarówno depresją, jak i manią. Jeśli nie jest leczona, może trwać do 4 miesięcy (faza depresji – nawet do pół roku).

Podejrzewam, że moja sąsiadka może cierpieć na chorobę dwubiegunową. Jej mąż jest bezradny. Jakie badania trzeba zrobić, by zyskać pewność?

Twoja sąsiadka powinna szybko trafić do lekarza psychiatry lub psychologa. Mąż powinien ją do tego nakłonić, Ty również próbuj go w tym wspierać. Nie ma potrzeby przeprowadzania kosztownych badań mózgu, np. rezonansu.

Światowa Organizacja Zdrowia stworzyła listę kryteriów obejmujących objawy konieczne do rozpoznania choroby afektywnej (musi być ich kilka).

Bierze się pod uwagę zarówno symptomy depresji (np. apatia, smutek, brak energii, brak łaknienia), jak i manii (gonitwę myśli, podejmowanie lekkomyślnych działań, halucynacje, podniecenie psycho-ruchowe, brak potrzeby snu). Ważny jest wywiad z pacjentem i jego bliskimi.

Córka leczy się z powodu zaburzeń afektywnych, ale mania wraca. Czy są jakieś skuteczne leki zapobiegające nawrotom?

Tak, warto więc zadbać o konsultację u dobrego specjalisty. Zwykle psychiatra zapisuje kilka leków, najczęściej lit (stabilizuje nastrój), który siostra powinna brać z lekami przeciwdrgawkowymi (normotymicznymi).

W terapii często stosuje się też leki przeciwlękowe i przeciwdepresyjne. Zawsze dobiera się je indywidualnie. Gdy nie są skuteczne, próbuje się innych.

Niekiedy lekarz decyduje o leczeniu eksperymentalnym, zalecając np. estrogeny, nowe leki przeciwdrgawkowe czy hamujące wydzielanie adrenaliny, kortyzolu. W rzadkich przypadkach pomóc mogą elektrowstrząsy.

Dzieje się ze mną coś złego, bliscy uważają, że muszę iść do psychiatry. Ale nie chcę iść do poradni...

Na szczęście konsultacja u psychiatry lub psychologa klinicznego nie wymaga skierowania. Możesz wybrać dowolny ośrodek (nie obowiązuje rejonizacja), nie musisz się rejestrować i ujawniać danych.

Cyklofrenię diagnozuje się u 1 na 100 osób, ale wielu chorych nie zgłasza się do lekarza.

Objawy łatwo pomylić z pobudzeniem alkoholowym lub po zażyciu narkotyków.

Niepokojąca jest skłonność do ryzyka, szastanie pieniędzmi, brak potrzeby snu.

EKSPERT RADZI

Czytelnicy pytają – odpowiada dr Sławomir Wolniak, psychiatra z Kliniki Wolmed

Ważne, by chory zaczął brać leki. W przeciwnym razie objawy mogą się niebezpiecznie nasilać. Skutkiem może być próba samobójstwa.

CHAD 1 – najczęstszy w Polsce

Choroba afektywna dwubiegunowa może mieć różne postaci. Jedną z nich jest choroba afektywna sezonowa (nie ma nic wspólnego z jesiennym przygnębieniem dotykającym wielu z nas).

Faza depresji rozpoczyna się u chorych jesienią i trwa wiele tygodni, natomiast faza pobudzenia (manii) – na wiosnę. Nie zawsze tak jest.

CHAD 1. Okresy przygnębienia i pobudzenia trwają po kilka miesięcy. Nasilenie objawów jest duże;

CHAD 2 – depresja trwa długo, objawy łagodnej manii – krótko, zwykle nie dłużej niż trzy tygodnie;

rapid cycling. Nawroty są częste – w ciągu roku występują aż cztery okresy zaburzeń. Ten typ występuje jednak rzadko.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Na żywo

Zobacz również

  • Dokuczliwa pokrzywka

    Wywołane nią zmiany przypominają te, które powstają po kontakcie skóry z zielem pokrzywy – stąd nazwa. więcej