Rzuć palenie i zyskaj zdrowie

Palenie to nie kwestia słabego charakteru lub braku silnej woli. To przede wszystkim uzależnienie. Aż 80 proc. palących chce przestać palić.

Większość palących Polaków chce rzucić palenie, ale tylko jednemu na dwudziestu się to udaje. Dlaczego? Przez składnik tytoniu – nikotynę, która uzależnia tak samo jak alkohol czy narkotyki.

Reklama

Wg Ministerstwa Zdrowia tytoń pali co trzeci Polak. Rocznie ok. 60 tys. osób umiera z powodu chorób związanych z paleniem. Wszyscy palacze wiedzą, że to zgubny nałóg, a 62 proc. Polaków ma poczucie winy z powodu nałogu. Palą, by „poczuć się dobrze”.

Ilu palaczy, tyle wymówek. Papieros daje im relaks, odstresowanie i przyjemność – to złudzenie, które powoduje, iż miliony ludzi tkwią latami w nałogu i umierają na choroby odtytoniowe: nowotwory, niewydolność płuc i chorobę wieńcową serca.

Trzeci czwartek listopada obchodzony jest jako Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu. To okazja, by powiedzieć w końcu nałogowi: żegnaj! Trudne, ale możliwe! Mark Twain zwykł mawiać: „rzucenie palenia jest łatwe. Zrobiłem to tysiąc razy.” Nieliczne osoby rzucają palenie już za pierwszym razem. Palacz podejmuje poważną próbę rzucenia nałogu średnio co 2,5 roku i robi to nieskutecznie około 17 razy w życiu.

Niektórym wystarczy kilka prób, by osiągnąć sukces. Przeciętny palacz z 20-letnim stażem wypala ponad 100 000 papierosów, zaciągając się dymem około 1,3 mln razy. Każdy papieros zaspokaja głód nikotynowy i głębokie pragnienie odbycia rytuału palenia, przynosząc ulgę. To wystarczająca ilość powtórzeń, aby wytworzyć w umyśle automatyczne i silne skojarzenie palenia z przyjemnością.

Dlaczego tak trudno zerwać?

Wyroby tytoniowe zawierają bardzo silnie uzależniającą substancję – nikotynę, która może uzależniać (fizyczne i emocjonalnie) tak silnie, jak heroina, kokaina czy alkohol.

W dymie papierosowym znajduje się jednak ponad 4 tys. szkodliwych substancji, z czego ponad 50 może mieć skutki rakotwórcze. Palacz wdycha smołę, radioaktywny polon, nikiel, cyjanowodór, formaldehyd, amoniak oraz tlenek węgla, który wchodząc w reakcję z hemoglobiną tworzy karboksyhemoglobinę – krew staje się gorzej natleniona.

Co więcej, trujące związki chemiczne odkładające się przez lata w organizmie, potęgują swoje działanie w czasie, stając się jeszcze bardziej niebezpieczne i zwiększając ryzyko zachorowania na nowotwór.

Jak rzucić palenie?

Ważna jest motywacja! Zrób to dla siebie lub dla kogoś! Im więcej prób, tym większe są szanse na definitywne pożegnanie się z nałogiem. Nie pal automatycznie.

Po zapaleniu papierosa chowaj paczkę. Zostaw ją w innym pomieszczeniu (chodzi o to, by następny papieros nie znajdował się zawsze pod ręką). Wprowadzaj sobie ograniczenia, np. zawsze odmawiaj, gdy jesteś przez kogoś częstowany papierosem, nie pal w towarzystwie. Nie pal od razu po przebudzeniu. Jeśli musisz, zapalaj dopiero po śniadaniu.

Zanim zapalisz nabierz w płuca dużo powietrza – zrób kilka głębokich oddechów. Poszukaj wsparcia u osób, które tak jak Ty, walczą z uzależnieniem. Skonsultuj się ze specjalistą: lekarzem, psychologiem. To dodatkowe źródła wsparcia. Bądź wyrozumiały dla siebie w trakcie rzucania palenia. Nagradzaj się za każdy, nawet niewielki, sukces.

Pamiętaj! Podejmuj tyle prób, ile będzie konieczne do ostatecznego zaprzestania palenia. Znajdź swój sposób na odwrócenie uwagi od papierosa. Może to być np. spacer, majsterkowanie lub inne nowe hobby. Zamiast po papierosa sięgaj po marchewkę, jabłko, gumę do żucia.

Uzależnienie od tytoniu jest chorobą. Aby się wyleczyć, często potrzeba wielu prób. Ważne, aby nie rezygnować i nie zrażać się niepowodzeniami!

Co zyskasz, rzucając palenie?

Po 20 min od zgaszenia papierosa do normy wraca puls, a dopiero po 2 godzinach do normy wracają tętno i ciśnienie krwi. Od 2 do 12 godzin po rozstaniu z używką pojawiają się symptomy odstawienia: ból głowy, nudności – wtedy usuwa się z organizmu tlenek węgla. Po upływie 1-9 miesięcy znika kaszel palacza, poprawia się wydolność układu oddechowego.

Po 1 roku o połowę (w porównaniu z palaczami) zmniejsza się ryzyko wystąpienia chorób serca. Po 5 latach ryzyko raka płuca, jamy ustnej, krtani, przełyku zmniejsza się o połowę. Obniża się również ryzyko wystąpienia udaru mózgu. Po upływie 15-20 lat ryzyko zachorowania np. na raka płuca jest podobne jak u osoby, która nigdy nie paliła.

Ekspert: Bierne palenie jest czynnikiem ryzyka raka płuca.

Profesor Orłowski, kierownik Kliniki Chirurgii Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie koordynujący działania Polskiej Grupy Raka Płuca twierdzi, że największym ryzykiem raka płuca są obarczone osoby, które przez co najmniej 30 lat paliły średnio jedną paczkę dziennie.

Jeżeli ktoś pali więcej, ten czas się skraca. Paląc 2 paczki dziennie, poziom 30 „paczkolat” osiąga już po 15 latach.

Jeżeli zatem ktoś urodził się w domu, w którym oboje rodzice przez wiele lat palili jedną lub więcej paczek dziennie, w podobny sposób narażony jest na raka płuca. Natomiast okres powrotu do ryzyka wyjściowego (niezależnie od stopnia uzależnienia), trwa aż 20 lat. Istnieją też inne czynniki ryzyka, jednak palenie (czynne i bierne) jest czynnikiem najpowszechniejszym.

Dlaczego warto i gdzie szukać wsparcia?

1. Na potrzeby kampanii „Eks-palacze – nic ich nie zatrzyma”, zainicjowanej przez Komisję Europejską, powstała specjalna, bezpłatna platforma internetowa iCoach, która jest osobistym trenerem i przewodnikiem w walce z nałogiem.

Korzysta już z niej ok. 168 tys. Europejczyków, w tym 14 tys. Polaków.

Narzędzie określa poziom uzależnienia od tytoniu, zapamiętuje wprowadzane przez użytkownika dane o przyczynach nałogu, sytuacjach w jakich zwykle pali, a następnie – drogą mailową – dostarcza zestawy ćwiczeń, testy, porady i wskazówki motywujące do rzucenia nałogu. Aplikacja jest dostępna na stronie internetowej: http://www.exsmokers.eu/pl-pl/

2. Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym, tel.: 801-108-108 oraz na stronie: www.jakrzucicpalenie.pl

3. Wykorzystaj każdą szansę, okazję i akcję, by rzucić palenie. Badania epidemiologiczne wskazują, że palacze żyją krócej średnio o ok. 10 lat. Z badań przeprowadzonych przez amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób w Atlancie (CDC) wynika, że nałóg nikotynowy skraca życie mężczyzn średnio o 13,2 roku, a życie kobiet o 14,5 roku.

Pomocnicy rozstania z nałogiem

1. Pośród farmakologicznych metod bez recepty dostępna jest nikotynowa terapia zastępcza (NTZ) w formie plastrów, gumy do życia, pastylek do ssania.

2. Produkty te dostarczają palaczowi nikotynę (bez innych szkodliwych związków obecnych w dymie tytoniowym), zapobiegając objawom zespołu abstynencji, który jest efektem fizycznego uzależnienia od nikotyny. Objawia się on m.in. podenerwowaniem, lękiem, depresją, problemami z kon centracją, zaburzeniami snu, zwiększonym apetytem, zawrotami i bólami głowy, zmęczeniem przejściowym i przewlekłym.

3. Wśród leków stosowanych w terapii uzależnienia od nikotyny znajdują się również leki na receptę, m.in. bupropion, wareniklina i nortryptylina.

Artykuł pochodzi z kategorii: Zdrowy tryb życia

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • Za co cenię olej rzepakowy?

    Za jego uniwersalność. Ma delikatny smak, jest bezzapachowy, można stosować go do smażenia, duszenia, marynowania, sałatek. Jest powszechnie dostępny i polski. A na dodatek ma dobry skład. więcej