O substancjach wzbogacających dietę

Jedzenie jak lek arstwo

probiotyki, błonnik, stanole i Kwasy omega

Reklama

Jedzenie wzbogacone w substancje o leczniczych właściwościach nazywa się żywnością funkcjonalną. Są to produkty spożywcze ze składnikami, którym udowodniono korzystny wpływ na poprawę stanu zdrowia, samopoczucia oraz zmniejszenie wystąpienia ryzyka różnych chorób.

Najczęściej są to: niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, (np. kwasy omega-3), błonnik pokarmowy, sterole i stanole roślinne, witaminy, jak witamina C, E czy A i minerały, jak wapń czy żelazo oraz probiotyki i prebiotyki.

Probiotyki dla jelit

Największym powodzeniem cieszą się wśród konsumentów jogurty wzbogacane żywymi kulturami bakterii – probiotykami. Są to żywe mikroorganizmy, które korzystnie wpływają na błony śluzowe układu pokarmowego, oddechowego i moczowo-płciowego. Szczególne uznanie wśród probiotyków zyskały sobie różne gatunki pałeczek kwasu mlekowego.

Należą do nich np. Lactobacillus, Bifidobacterium. Ułatwiają one trawienie białek, cukrów oraz tłuszczów, zwiększają przyswajanie witamin i minerałów, a także przywracają równowagę flory jelitowej. Łagodzą odczyny zapalne wywołane przez bakterie, grzyby (np. Candida) i wirusy. Osłabiają reakcje alergiczne.

Pamiętajmy jednak, że nie istnieją probiotyki uniwersalne, dobre na każdą okazję. W zależności od szczepu, bakterie mają konkretne właściwości, np. wspierają odporność organizmu albo teżskutecznie regulują pracę jelit.

Błonnik na trawienie

Aby probiotyk mógł spełnić swoje zadanie, niezbędne są prebiotyki, czyli składniki pokarmowe nie poddające się trawieniu. Należą do nich niektóre białka, peptydy, tłuszcze, oligo i polisaharydy. Najczęściej stosowanymi prebiotykami są inulina i oligofruktoza, rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego występujące w wielu roślinach, na przykład: pomidorach, cykorii, porach, cebuli, czosnku, szparagach, bananach czy orzechach ziemnych.

Badania wykazują, że obecność tych substancji w organizmie ułatwia wchłanianie wapnia i magnezu z przewodu pokarmowego. Inulina występuje m.in. w kawie z cykorii.

Stanole a cholesterol

Stanole i sterole roślinne, zwane również fitosterolami i fitostanolami, obniżają stężenie cholesterolu w surowicy krwi poprzez częściowe hamowanie wchłaniania cholesterolu w jelitach. Przeciętne spożycie fitosteroli na dobę waha się między 100 a 300 mg, podczas gdy dobowa dawka wpływająca na obniżenie się poziomu cholesterolu we krwi wynosi około 2 g.

Dlatego jeśli chcemy skorzystać z ich dobroczynnego działania, powinniśmy wybrać produkty w nie bogate. Na rynku dostępne są, specjalnie oznaczone, margaryny, jogurty, majonezy czy nawet serki kanapkowe.

Kwas Omega-3 na serce

Najkorzystniejsze zdrowotnie są kwasy omega-3. Dostarczanie ich wraz z dietą do naszego organizmu chroni przed chorobami układu krążenia, jak miażdżyca, zawały czy udary mózgu. Naturalnie występują one m.in. w rybach morskich i oleju rzepakowym. Wzbogacane nimi produkty to m.in. majonezy i mleko.

WAŻNE! Do żywności funkcjonalnej w żadnym wypadku nie zaliczamy suplementów diety w postaci proszku czy tabletek.

Przykładowe produkty

Do żywności funkcjonalnej zalicza się m.in.: jogurty wzbogacane probiotykami i prebiotykami (np. Calpro Krasnystaw), płatki śniadaniowe wzbogacane witaminami i składnikami mineralnymi, jak wapń, magnez, żelazo (np. Nestle) oraz margaryny niskotłuszczowe z dodatkiem stanoli i steroli roślinnych (np. Flora proactiv, Benecol).

Czy warto ją kupować?

Włączenie żywności funkcjonalnej do codziennej diety z pewnością pomaga pokryć zapotrzebowanie na niektóre składniki odżywcze. Nie traktujmy jednak tych produktów jako leków. One mają jedynie pomóc uniknąć kłopotów ze zdrowiem.

Często zdarza się, iż producenci nadużywają deklaracji żywieniowych, sugerując iż żywność ma cudowne właściwości, które w rzeczywistości są niemożliwe do zrealizowania.

Dlatego najważniejsze jest, aby zachować zdrowy rozsądek i przede wszystkim starać się spożywać posiłki regularnie i dbać, by w menu znajdowało się jak najwięcej warzyw, owoców i produktów z pełnego ziarna.

Nasz ekspert

Alicja Kalińska, dietetyk i doradca żywieniowy z Centrum Dietetycznego SetPoint w Warszawie

Artykuł pochodzi z kategorii: Zdrowy tryb życia

Zobacz również

  • Za co cenię olej rzepakowy?

    Za jego uniwersalność. Ma delikatny smak, jest bezzapachowy, można stosować go do smażenia, duszenia, marynowania, sałatek. Jest powszechnie dostępny i polski. A na dodatek ma dobry skład. więcej