Jak zażywać leki, by kuracja była skuteczna

Bywa, że po wakacjach czekają nas... porządki ze zdrowiem. Sprawdź, o czym pamiętać, gdy lekarz zaleci farmakoterapię.

Reklama

Konsultacja medyczna Hanna Dolińska

Zdjęcie

/Arch./Fotolia
/Arch./Fotolia

Częste biesiady przy grillu, choć tak przyjemne, mogły jednak niekorzystnie wpłynąć na nasz układ krążenia i przyczynić się np. do wzrostu ciśnienia. Zwłaszcza, jeśli przy okazji lubiliśmy napić się piwa lub wina...

Pamiątką po zimnych napojach i deserach, szczególnie u dzieci, mogą być np. problemy z gardłem. Zdarza się, że wizyta w cukierni lub lodziarni kończy się dolegliwościami układu pokarmowego. Po letnich kąpielach u wielu osób pojawia się katar, ból ucha czy kłopoty z pęcherzem...

Aby zadbać o swoje zdrowie, często musimy wspomóc się lekami (zaleconymi przez lekarza). Koniecznie dopytaj w gabinecie, jak przyjmować lek, bo zasady bywają różne! Oto pomocne informacje.

Leki kardiologiczne

Stosowane np. przy: nadciśnieniu tętniczym, obrzękach pochodzenia sercowego, niemiarowej pracy serca, arytmii, migotaniu przedsionków, chorobie niedokrwiennej i niewydolności mięśnia sercowego.

Nie pij soku grejfrutowego (może nasilać działanie leku) ani alkoholu (może dojść po nim do spadku ciśnienia z utratą przytomności włącznie).

Dowiedz się, czy powinnaś unikać światła słonecznego i promieniowania UV (niekiedy to zalecane jeszcze w ciągu kilku miesięcy po terapii).

Niebezpieczne może być ich łączenie z:

- przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych

- antybiotykami (np. z grupy makrolidów, tetracyklin)

- moczopędnymi

- przeczyszczającymi

- zobojętniającymi kwas żołądkowy (np. przy chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy)

- przeciwzakrzepowymi (np. przy chorobie żylakowej)

- przeciwhistaminowymi (np. przy alergii)

- glikokortykosteroidami (np. przy astmie)

- zawierającymi wapń i potas

- z dziurawcem

- przeciwdepresyjnymi i przeciwpsychotycznymi

Zdjęcie

/Arch/123RF Picsel
/Arch/123RF Picsel

Antybiotyki

Zalecone np. przy: zapaleniu gardła, ucha, zatok, oskrzeli, płuc, przyzębia, dróg moczowych, zakażeniu przewodu pokarmowego (np. bakterią Salmonelli), chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy, toksoplazmozie, zakażeniu skóry

Nie spożywaj mleka i jego przetworów (mogą zakłócać wchłanianie leku). Pij dużo wody niegazowanej (by zapobiec wytrącaniu się kryształów w nerkach). Upewnij się, czy nie powinnaś unikać słońca i promieniowania UV (lek może na nie uczulać).

Niebezpieczne może być łączenie ich z lekami:

- przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych

- zawierającymi kwas salicylowy (tzw. aspirynę)

- zawierającymi witaminę C, cynk, magnez, wapń, żelazo lub kofeinę

- antykoncepcyjnymi

- moczopędnymi

- przeciwbiegunkowymi

- zobojętniającymi kwas żołądkowy

- przeciwzakrzepowymi

- kardiologicznymi

- przeciwhistaminowymi

- glikokortykosteroidami

- przeciwcukrzycowymi

- przeciwko reumatoidalnemu zapaleniu stawów i zesztywniającemu zapaleniu stawów kręgosłupa

- antygrzybiczymi

Antywirusowe

Zażywane np. przy: wirusowym zapaleniu wątroby typu B lub C, opryszczce, ospie wietrznej, półpaścu, grypie, rumieniu nagłym, cytomegalii, zakażeniu wirusem HIV

Unikaj prowadzenia pojazdów, obsługi urządzeń mechanicznych w ciągu dwóch–trzech pierwszych godzin po zażyciu leku (przyjmowany środek może powodować pobudzenie, zawroty głowy, bóle mięśniowe i obniżać sprawność psychomotoryczną).

Niebezpieczne może być łączenie ich z lekami:

- przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych

- antybiotykami

- stosowanymi przy chorobie refluksowej przełyku oraz chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy

- pobudzającymi układ nerwowy (np. przy chorobie Parkinsona)

- zawierającymi dziurawiec i ostropest plamisty

- przeciwdepresyjnymi i przeciwlękowymi

- antykoncepcyjnymi

Hormonalne

Przepisane np.: w celach antykoncepcyjnych, dla złagodzenia objawów związanych z menopauzą, z powodu schorzeń tarczycy i przytarczyc, zaburzeń miesiączkowania, przy endometriozie, w celu pobudzenia owulacji.

Nie pij soku grejfrutowego (może nasilać działanie środka hormonalnego). Poradź się lekarza ginekologa – jeśli stosujesz antykoncepcję i równocześnie antybiotykoterapię (antybiotyki mogą obniżać skuteczność środków antykoncepcyjnych).

Niebezpieczne może być łączenie ich z lekami:

- antybiotykami (np. z grupy makrolidów, tetracyklin)

- obniżającymi ciśnienie tętnicze

- zmniejszającymi częstotliwość rytmu serca

- z kwasem acetylosalicylowym (tzw. aspiryną)

- przeciwzapalnymi i przeciwalergicznymi (np. przy astmie)

- przeciwcukrzycowymi

- przeciwgruźliczymi

- antygrzybiczymi

- uspokajającymi (np. barbituranami)

- psychotropowymi

- przeciwpadaczkowymi

- zawierającymi dziurawiec i oleje roślinne

- zawierającymi wit. C, magnez, wapń, żelazo, kofeinę

- immunosupresyjnymi (np. po przeszczepach)

- przeciwnowotworowymi (tzw. cytostatykami)

Przeczytaj ulotkę

Jest ważnym dokumentem nie tylko dla lekarza, ale także pacjenta, czyli ciebie! Znajdziesz w niej wszystkie istotne informacje na temat środka, który będziesz przyjmowała, czyli m.in.: jak działa i jak wpłynie na twój organizm, jakie skutki uboczne może spowodować i kiedy nie powinnaś go stosować, jak go przechowywać.

Jeśli po przeczytaniu ulotki nabierzesz jakichkolwiek wątpliwości lub czegoś nie rozumiesz, ponownie poradź się lekarza lub farmaceuty.

Przestrzegaj dawek

Z badań wynika, że jeśli chodzi o wysokość przyjmowanych dawek, lubimy „pokombinować” i często na własną rękę zmniejszamy lub zwiększamy te wyjściowe, zalecone przez lekarza.

Tymczasem, stosując lek dokładnie w takiej ilości, jaką zalecił lekarz, zapewniamy sobie nie tylko skuteczną terapię, ale także zmniejszamy ryzyko wystąpienia skutków ubocznych.

Nie zmieniaj postaci leku

Niech cię nie kusi, by np. kapsułkę otworzyć, wysypać zawartość leku i rozpuścić w wodzie. Pamiętaj, że lekarstwo nie bez przyczyny ma taką, a nie inną postać.

Np. specjalna osłonka zabezpiecza leczniczą substancję przed strawieniem, zanim lek dotrze do żołądka. Tabletek nie krój ani nie rozgniataj.

Trzymaj się ustalonych pór

Bądź zdyscyplinowana i jeśli masz przyjmować lek np. co 8 godzin, nie wydłużaj ani nie skracaj tej przerwy, nawet „tylko” o pół godziny.

Lekarz zalecił ci lek przed snem? Cierpliwie czekaj z kuracją do samego wieczora. Może to być ważne np. ze względów fizjologicznych.

Tak jest np. w przypadku leków przeciwko miażdżycy, obniżających poziom cholesterolu. Zażywa się je na noc, bo wtedy produkcja cholesterolu jest największa.

Po tabletce tylko woda!

To jedyny całkowicie bezpieczny płyn do popijania wszystkich leków, preparatów i suplementów diety. Zalecana jest woda niegazowana, z jak najmniejszą ilością składników mineralnych (np. źródlana) lub zwykła z kranu, przegotowana. Odpowiednia ilość to szklanka (ok. 200 ml).

Lekarstw nie popijaj herbatą ani kawą (mogą zwiększać toksyczność środków), mlekiem, kefirem, jogurtem (zmniejszają skuteczność terapii), colą, napojami energizującymi, sokami. Szczególnie zdradliwe są soki z cytrusów (zwłaszcza grejfrutowy).

Osłabiają pracę wątroby (a dokładnie blokują niektóre enzymy tzw. cytochromu P 450), przez co bardzo zwiększa się stężenie leku we krwi. A to grozi działaniami niepożądanymi.

Nie skracaj kuracji

Zażywaj lek tak długo, jak zalecił lekarz. Niech cię nie zwiedzie poprawa samopoczucia. Wiele leków (np. antybiotyki) działa w ten sposób, że już po przyjęciu pierwszej dawki dolegliwości stają się słabsze lub mijają. Ale to wcale nie jest dowód, że choroba została wyleczona!

Dostosuj dietę

Podczas kuracji postaraj się o lekkostrawny jadłospis. Co do szczegółów, dopytaj swojego lekarza. Niezalecane mogą być pokarmy: zawierające dużo błonnika (np. produkty pełnoziarniste) – gdy zażywasz np. leki kardiologiczne lub antydepresyjne; bogate w wapń (np. żółty lub biały ser, sardynki) – podczas np. antybiotykoterapii; z dużą ilością flawonoidów (np. cytrusy) – gdy przyjmujesz leki kardiologiczne; z wit. K (np. zielone warzywa) – przy lekach przeciwzakrzepowych.

Zdjęcie

/Arch./Fotolia
/Arch./Fotolia

Zdjęcie

/Arch./Wawa
/Arch./Wawa

Szybka konsultacja z lekarzem

Jest wskazana, gdy po zażyciu lekarstwa występują nietypowe, niepokojące objawy.

✔ Wysypka na skórze, pokrzywka wokół ust i opuchlizna warg – mogą sygnalizować alergię na lek (np. antybiotyk). Przy silnej reakcji uczuleniowej (kaszel, duszności, świszczący oddech) trzeba szybko wezwać pomoc medyczną (ze względu na ryzyko wstrząsu anafilaktycznego, który jest zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia).

✔ Nudności i biegunka – również mogą być objawem alergii. Często to tzw. działania niepożądane. Przyczyną ich wystąpienia może być zażycie zwiększonej dawki leku, ale także np. niewłaściwa dieta podczas kuracji lub przyjmowanie równocześnie kilku środków. Dla własnego bezpieczeństwa stosuj tylko leki zalecone przez lekarza i kupione w aptece.

Artykuł pochodzi z kategorii: Zdrowy tryb życia

Tekst pochodzi z magazynu

Tina

Zobacz również