Jak leczyć atopowe zapalenie skóry

Jesienią objawy tej choroby nasilają się. Sprawdź, co zrobić, żeby złagodzić świąd oraz zmiany na ciele maluszka.

Zdjęcie

Dr Ewa Najberg,  alergolog  z Centrum Zdrowia Dziecka /Arch. Bauer
Dr Ewa Najberg, alergolog z Centrum Zdrowia Dziecka
/Arch. Bauer

Konsultacja: dr Ewa Najberg, alergolog z Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. Tekst: Magdalena Leśkiewicz

Wyprysk atopowy, czyli inaczej atopowe zapalenie skóry (AZS), jest przewlekłą chorobą alergiczną o podłożu genetycznym. Charakteryzuje się bardzo nasilonym świądem skóry. Cierpi na nią ok. 10-20 proc. dzieci.

Reklama

Mniej więcej połowa przypadków AZS zaczyna się w ciągu pierwszych sześciu miesięcy życia dziecka, a do 1. urodzin objawy pojawiają się już u 70-80 proc. chorych maluszków.

Jeśli podejrzewasz, że twój smyk cierpi na AZS albo została już postawiona diagnoza, sprawdź, w jaki sposób możesz pomóc dziecku i złagodzić wyjątkowo przykre dolegliwości.

Rozpoznanie atopii

Pierwsze objawy atopowego zapalenia skóry można zauważyć najczęściej między 3. a 6. miesiącem życia (tzw. wyprysk atopowy wczesnego dzieciństwa).

Zmiany zazwyczaj występują na twarzy, a zwłaszcza na policzkach. Przypominają one silne rumieńce, na dodatek łuszczą się i swędzą.

W cięższych przypadkach wysypka ma postać pęcherzyków, z których sączy się zasychająca w strupy wydzielina.

U wielu dzieci pojawia się również ciemieniucha (żółtoszare łuski na owłosionej skórze głowy). Niektóre niemowlęta mają także zmienione płatki uszne: w zgięciach małżowiny widać małe, czerwone pęknięcia (uszy wyglądają tak, jakby były naderwane).

U maluchów powyżej 3. roku życia zmiany (tzw. wyprysk atopowy późnego dzieciństwa) mają nieco inny charakter – występują głównie w zgięciach kończyn, na nadgarstkach, wokół szyi, na twarzy i tułowiu. Bardzo swędzą i przypominają liszaje.

Poprzez ciągłe drapanie smyk doprowadza do powstania nadkażonych ran i stanu zapalnego skóry. Ponieważ świąd nasila się w nocy, dziecko nie może spać, jest niespokojne i drażliwe.

Co powoduje dolegliwości

Trudno jednoznacznie stwierdzić, jakie są powody wystąpienia tej choroby. Zmiany zwykle bywają konsekwencją

kontaktu dziecka z uczulającymi go alergenami. Mogą to być pokarmy, pyłki roślin, pleśnie, roztocza, metale, materiały (np. wełna), sierść zwierząt, związki chemiczne zawarte w proszkach do prania i farbach.

Ich lista jest nieograniczona i zwykle nie kończy się na jednym alergenie. „Rekordziści” bywają uczuleni nawet na kilkadziesiąt różnych substancji! Poza tym reakcję uczuleniową mogą zaostrzyć stres, infekcja i przegrzanie organizmu.

Łagodzenie objawów

Podstawą jest unikanie szkodliwych czynników. Zazwyczaj trzeba również włączyć leczenie objawowe, które zależy m.in. od wieku dziecka, stopnia nasilenia zmian, od tego, czy dolegliwościom skórnym towarzyszy też alergia układu oddechowego, nietolerancja pokarmowa albo alergia kontaktowa.

Specjalista, oprócz zalecenia odpowiedniej pielęgnacji, może zapisać maluszkowi leki antyhistaminowe (jak Fenistil, Claritine, Clemastinum, Xyzal, Ketotifen, Zyrtec), łagodzące objawy alergii. Stosuje się też niwelujące wysypkę i świąd maści ze sterydami oraz uspokajającą hydroksyzynę, dzięki której smyk mniej się drapie. Bardzo pomocne bywają probiotyki (np. Dicoflor) – łagodzą one nasilenie i przebieg choroby.

Odpowiednia pielęgnacja

Utrzymywanie skóry dziecka w jak najlepszej formie to podstawa postępowania przy atopowym zapaleniu skóry. Oto główne zasady pielęgnacji:

● Myj maluszka raczej pod prysznicem niż w wannie. Jeśli już zdecydujesz się na to drugie, kąpiel nie powinna trwać dłużej niż 5-10 minut. Woda musi być letnia – byłoby dobrze, gdyby temperatura wahała się między 30°C a 35°C.

● Nie używaj mydła do mycia dziecka, bo niszczy ono naturalny płaszcz lipidowy skóry. Zrezygnuj z żeli zawierających detergenty, konserwanty oraz substancje zapachowe. Stosuj emolienty – są to preparaty o właściwościach silnie nawilżających i natłuszczających (np.: Oilatum, Emolium, Eucerin). Zapobiegają one utracie wody i zmniejszają świąd. Kupisz je w aptekach (bez recepty) oraz drogeriach.

● Po kąpieli nie trzyj ciała smyka, ale delikatnie osuszaj skórę, przykładając do niej ręcznik.

● Codziennie wcieraj w ciałko dziecka preparaty natłuszczające albo maść zrobioną w aptece (np. z witaminami A i E, cholesterolową) na receptę.

● Przesuszone miejsca na skórze synka albo córki natłuszczaj kilkakrotnie w ciągu dnia.

● Regularnie obcinaj brzdącowi paznokcie na krótko – to utrudni mu rozdrapywanie ran.

● Gdy stan skóry na buzi malca wyraźnie się pogorszy, do mycia najlepiej używaj wo- dy mineralnej, a nie bieżącej.

● Głowę dziecka myj łagodnym szamponem rozcieńczonym pół na pół z wodą.

● Dbaj o to, by w mieszkaniu nie było za ciepło – pocenie się sprzyja zaostrzeniu choroby. Optymalna temperatura pomieszczenia to ok. 20°C.

Sterydy czasem są niezbędne

Leczenie atopowego zapalenia skóry ma na celu złagodzenie objawów i zaleczenie stanu zapalnego. Czasami nie da się przy tym uniknąć stosowania miejscowych leków sterydowych. Pomagają one zwalczyć wysypkę i świąd, ale trzeba je stosować ściśle według wskazówek lekarza. Szczególną ostrożność należy zachować przy używaniu ich na twarzy, przy pachach i w pachwinach.

Doświadczenia mam

Trzymam kciuki za to, by atopia nie wrÓciŁa

Lekarz twierdził, że AZS często mija u małych dzieci. Nie mylił się...

Nasz Staś miał zmiany na buzi od pierwszego dnia życia. Wyglądało to jak kaszka – na skórze widać było małe czerwone kropki. Lekarze twierdzili, że to nic poważnego, a synek ma trądzik niemow lęcy, który wkrótce minie.

Niestety, nie mijał, a twarz Staszka wyglądała coraz gorzej. Nie karmiłam go piersią i po pewnym czasie okazało się, że uczula go mleko krowie – dostał specjalny preparat mlekozastępczy.

W końcu trafiliśmy do dobrego dermatologa, który postawił diagnozę: AZS.

Pocieszył mnie jednak, że wiele dzieci z tego wyrasta. I tak się chyba stało! Staś skończył już 3 latka, a od ponad roku nie ma żadnych objawów AZS. Oby się to nie zmieniło...

Emilia, mama Stasia (3 lata)

Warto wiedzieć

Czy choremu maluchowi szkodzi chlorowana woda w basenie?

Tak, dlatego należy jej uni kać. Nie oznacza to jednak, że malec w ogóle nie może korzystać z basenu. Trzeba tylko wybrać taki, gdzie woda jest ozonowana. Najpierw jednak malucha po- winien obejrzeć specjalista, który oceni, czy stan skóry pozwala w danym momencie na tego rodzaju kąpiele.

Czy dziecko może się zarazić atopowym zapaleniem skóry od rówieśnika?

Nie, to niemożliwe. AZS nie jest chorobą zakaźną – kontakt z osobą na nią cierpiącą jest całkowicie bezpieczny. Niestety, dzieci z AZS są cza- sami izolowane od zdrowych maluchów, ale wynika to jedynie z niewiedzy rodziców.

Artykuł pochodzi z kategorii: Rozwój dziecka

Zobacz również

  • Przedszkolak choruje częściej niż dorosły, bo jego układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni sprawny. Przed infekcjami trudno więc malucha uchronić, warto jednak wiedzieć, jak wspierać rozwój... więcej