Bóle brzucha u dziecka - jak łagodzić dolegliwości

Twój brzdąc miewa zaparcia? Męczy go kolka albo biegunka? Dowiedz się, co jest przyczyną tych dolegliwości oraz jak szybko i skutecznie je łagodzić.

Zdjęcie

Dr Barbara Gierowska- -Bogusz,  pediatra /Arch. Bauer
Dr Barbara Gierowska- -Bogusz, pediatra
/Arch. Bauer

Przez pierwsze lata brzuszek i dolegliwości z nim związane są dla młodych rodziców wyznacznikiem samopoczucia maluszka. Jeśli układ pokarmowy smyka działa bez zarzutu, to znak, że dziecko rozwija się zdrowo. Czasem jednak brzuszek nie funkcjonuje prawidłowo. Przyczyny dolegliwości zwykle są banalne, ale niekiedy świadczą o poważniejszych problemach, które wymagają konsultacji z lekarzem. Oto najczęstsze przyczyny i objawy bólu brzuszka – sprawdź, jak pomóc malcowi w różnych sytuacjach.

A jak Alergia na pokarm

Dolegliwości pojawiają się u malca do dwóch godzin od zjedzenia przez dziecko uczulającego produktu, np. nabiału, żółtka jaja lub cytrusa. Smyk może mieć kolki, robić śluzowate kupki albo reagować na alergen wysypką.

Reklama

Jak pomóc maluszkowi

Na dwa tygodnie wyeliminuj z diety dziecka pokarm, który podejrzewasz o wywoływanie alergii. Jeśli w tym czasie dolegliwości ustaną, wyklucz go na dłużej z menu smyka.

Kiedy do lekarza

Gdy mimo zmian w diecie maluszka problemy z trawieniem nie mijają.

B jak bóle brzucha

Mogą być sygnałem niegroźnej infekcji, ale też objawem poważniejszego schorzenia. Zwykle pojawiają się nagle i szybko przechodzą. Jeśli są długotrwałe i przewlekłe, mogą świadczyć o nietolerancji lub infekcji.

Na bolesne skurcze brzucha najlepiej podziałają ciepłe okłady. Możesz także zrobić smykowi delikatny masaż. Na zaparcia, kolki i wzdęcia skuteczne jest podawanie probiotyków regulujących pracę układu pokarmowego.

Jeśli bóle są nawracające, nie przechodzą po 6 godzinach albo gdy dołączają do nich inne objawy, takie jak np. wymioty lub gorączka.

G jak gazy i wzdęcia

To reakcja układu pokarmowego na alergen albo skutek niewłaściwej diety, w której za często pojawiają się produkty wzdymające, np. brokuły lub fasolka – fermentują w jelitach, produkując gazy. U starszych dzieci przyczyną wzdęć bywa nadmiar napojów gazowanych.

Jak pomóc: Zaproponuj smykowi ciepłą kąpiel, zrób mu masaż brzuszka. Podaj dziecku herbatkę koperkową albo preparat łagodzący wzdęcia, np. Infacol, Bobotic. Skoryguj jadłospis malucha: zmniejsz ilość potraw wzdymających, wprowadź do jego diety pokarmy zawierające naturalne probiotyki, np. jogurty, kefiry.

Kiedy do lekarza

Skonsultuj się z pediatrą, jeśli dolegliwości pojawiają się po zjedzeniu konkretnego pokarmu. Może to świadczyć o alergii lub nietolerancji pokarmowej.

H jak helicobacter

To bakteria odpowiedzialna za powstanie wrzodów żołądka. Występuje ona aż u 30 procent dzieci, które cierpią na przewlekłe bóle brzuszka. Helicobacter pylori wywołuje bóle w nadbrzuszu – smyk określa tę dolegliwość jako ból z głodu. Jak pomóc maluszkowi: Doraźnie podaj dziecku herbatkę miętową i przyłóż termofor.

Kiedy do lekarza

Jeśli dolegliwości pojawiają się regularnie ok. 2 godziny po jedzeniu, malec traci apetyt i wymiotuje.

I jak Infekcje pęcherza

Ból brzucha może być też pierwszym sygnałem infekcji dróg moczowych. Zwykle towarzyszy mu wtedy pieczenie przy siusianiu.

Jak pomóc maluszkowi

Proponuj szkrabowi dużo napojów. Dzięki częstym wizytom w toalecie dziecko pozbędzie się bakterii z układu moczowego. Podawaj sok z żurawiny i witaminę C, które hamują namnażanie się zarazków.

Kiedy do lekarza

Po zaobserwowaniu objawów. Lekarz postawi diagnozę dopiero po wykonaniu analizy moczu i zastosuje leczenie farmakologiczne.

K jak kolka jelitowa

Pojawia się zwykle w drugim tygodniu życia. Atak kolki zaczyna się po południu. Malec ma wzdęty brzuszek, płacze, podkurcza nóżki. Ulgę przynosi mu oddanie gazów lub zrobienie kupki.

Jak pomóc maluszkowi

Karm niemowlę częściej mniejszymi porcjami. Po karmieniu podnoś je, by odbiło powietrze, które zebrało się w żołądku. Ulgę przyniesie mu przyłożenie ciepłej pieluszki albo masaż i przyciskanie nóżek do brzuszka. Możesz podać malcowi niewielką ilość herbatki koperkowej albo specjalny preparat na kolkę, np. Infacol, Bobotic.

Kiedy do lekarza

Jeśli dolegliwości są nasilone i dziec- ko nie przybiera na wadze. Pediatra może zalecić leki zmniejszające wydzielanie gazów w jelitach albo preparaty poprawiające motorykę przewodu pokarmowego.

N jak niestrawność

Pojawia się, gdy maluch zje zbyt tłusty i obfity posiłek albo danie, który jest nieodpowiednie dla jego wieku.Objawem niestrawności są bóle brzucha, nudności i wymioty.

Jak pomóc maluszkowi

Podaj dziecku hebatkę ułatwiają cą trawienie, np. miętową, rumiankową albo z nasion kopru.

Kiedy do lekarza

Idź do pediatry, jeśli brzuch boli smyka dłużej niż kilkanaście godzin, maluch nie chce jeść i pić.

O jak odwodnienie

W czasie infekcji układu pokarmowego, kiedy dziecko ma biegunkę albo wymiotuje, maluch szybko traci znaczne ilości płynów. Bardzo łatwo może więc dojść do groźnego dla jego zdrowia odwodnienia.

Jak pomóc maluszkowi

Jeśli karmisz naturalnie, jak najczęściej przystawiaj malca do piersi. Możesz też poić smyka herbatką lub płynem nawadniającym. Dziecku karmionemu sztucznie podawaj wodę i letnie herbatki (roczny malec musi wypić co najmniej 1200 ml na dobę).

Kiedy do lekarza

Jeśli zaobserwujesz, że maluszek ma zapadnięte ciemiączko, spierzchnięte usta, zgaszone oczy, płacze bez łez, albo nie robi siusiu od 3 godzin (w przypadku niemowlęcia) lub od 6 godzin (u starszego dziecka), jak najszybciej wybierz się do lekarza.

P jak pasożyty

Nawracające bóle brzucha u starszego smyka mogą być objawem zakażenia pasożytami, np. owsikami albo lambią. Dziecko traci apetyt, może mieć biegunkę i stan podgorączkowy. Ból pojawia się w górnej części brzucha, jest nawracający.

Jak pomóc maluszkowi: W przypadku zakażeń pasożytniczych nie pomagają ani okłady, ani pojenie ziołową herbatką czy podawanie probiotyków.

Kiedy do lekarza

Jeśli ból brzucha nie poddaje się leczeniu i wciąż powraca, konieczna jest wizyta u pediatry. Specjalista zaleci badania kału i wprowadzi leczenie farmakologiczne.

R jak Rotawirusy

Powodują ostrą infekcję przewodu pokarmowego, która objawia się biegunką, wymiotami i gorączką. Po- dobne objawy mogą wywołać także norowirusy. Infekcja u maluszka rozwija się przez 1-3 dni, następnie pojawiają się niewielka gorączka oraz wymioty. Maluch zaczyna oddawać wodniste, czasem strzelające stolce.

Jak pomóc maluszkowi

Dbaj o to, by malec się nie odwodnił. Proponuj mu herbatkę albo niegazowaną wodę. Podaj smykowi Acidolit, Orsalit lub płyn nawadniający, który możesz przygotować w domu (patrz ramka na poprzedniej stronie). Choremu dziecku pomogą także probiotyki, które przywrócą prawidłową florę bakteryjną jelit.

Kiedy do lekarza

Skontaktuj się z pediatrą, jeśli ostra biegunka i wymioty pojawią się u niemowlęcia do 6. miesiąca i zawsze gdy zauważysz u smyka objawy odwodnienia.

S jak Stres

Wzmożona praca jelit, która powoduje bóle brzuszka, to częsta reakcja organizmu na stan napięcia i niepokoju. Bólowi rzadko towarzyszą wtedy objawy takie jak biegunka czy gorączka. JAK POMÓC MALUSZKOWI: Podaj dziecku ciepłą herbatę. Staraj się być z nim w sytuacjach, które je stresują, okazując mu wsparcie.

Kiedy do lekarza

Jeśli bóle powracają w konkretnych sytuacjach, skorzystaj z porady psychologa. Specjalista pomoże określić problem i uporać się z nim.

T jak Torsje

Zwracanie niewielkiej ilości pokarmu nie powinno niepokoić. Jeśli ulewanie jest obfite, częste, po każdym posiłku, mówimy wówczas o torsjach. Wymioty mogą np. zwiastować infekcję, często oznaczają zatrucie pokarmowe, bywają też skutkiem błędów dietetycznych. Wtedy towarzyszą im biegunka, ból brzucha. JAK POMÓC MALUSZKOWI: Podawaj mu jak najwięcej płynów, by nie dopuścić do odwodnienia.

Kiedy do lekarza

Pediatra musi zbadać dziecko, które ma mniej niż pół roku i regularnie zwraca po karmieniu. Idź do lekarza ze starszakiem, który ma torsje i biegunkę od 6 godzin, a każda próba pojenia kończy się wymiotami.

U jak ulewanie

Najczęściej wynika ono z nie- dojrzałości przewodu pokarmowego. Pojawia się także, gdy niemowlę zje zbyt dużą ilość pokarmu.

Jak pomóc maluszkowi

Po karmieniu podnieś dziecko do pozycji pionowej. Karm brzdąca częściej, ale mniejszymi porcjami.

Kiedy do lekarza

Jeśli powyższe sposoby nie pomogą, odwiedź pediatrę. Lekarz zaleci zagęszczanie pokarmu preparatem bez recepty (np. Bebilon Nutriton) albo zmianę mieszanki na leczniczą (np. Bebilon AR, Enfamil AR).

W jak wyrostek

Ból brzucha może być także sygnałem zapalenia wyrostka. Jest wtedy ostry, pojawia się zwykle w okolicach pępka, w ciągu kilku godzin przemieszcza się do prawej pachwiny. Dziecko ma wymioty, nudności i lekką gorączkę. Przyczyną choroby jest stan zapalny wyrostka, czyli części jelita grubego. Najczęściej wywołuje go zakażenie bakteriami, które przedostają się do niego z przewodu pokarmowego.

Jak pomóc maluszkowi

Jeśli podejrzewasz zapalenie wyrostka, nie podawaj smykowi niczego do jedzenia i picia. Nie przykładaj mu także ciepłych okładów.

Kiedy do lekarza

Gdy ból jest nagły i ostry, a brzuch twardy, najlepiej jak najszybciej wezwać pogotowie. Jeśli lekarz zdiagnozuje zapalenie, konieczny będzie zabieg chirurgiczny.

Z jak zaparcie

U niemowląt występuje najczęściej po wprowadzeniu do jadłospisu pokarmów stałych. Przyczyną zaparć u starszych dzieci mogą być błędy dietetyczne (zbyt mało napojów i błonnika w codziennej diecie malca) albo długie powstrzymywanie się od chodzenia do toalety.

Jak pomóc maluszkowi: Zaproponuj dziecku sok owocowy, np. z winogron albo deserek z suszonymi śliwkami. Rozluźniająco wpłynie też podawanie probiotyku, np. Dicofloru lub Acidolaku. Unikaj potraw, które zapierają, np. ryżu, bananów i czekolady.

Kiedy do lekarza: Jeśli domowe sposoby nie przynoszą rezultatów, a dziecko nie wypróżnia się już od kilku dni, idź do pediatry. Lekarz może zasugerować modyfikację diety, naturalne środki na zaparcie (np. siemię lniane), przepisze leki poprawiające pracę jelit (np. Debridat) albo łagodny syrop przeczyszczający.

Z jak zatrucie

Rozstrój żołądka wywołują toksyny wytwarzane przez bakterie gronkowca lub salmonelli, które znajdują się w nieświeżym albo surowym daniu, np. w lodach, sałatce lub wędlinie. Objawami zatrucia są ból brzucha, wymioty, czasem występują także dreszcze i gorączka.

Jak pomóc maluszkowi

Podaj smykowi herbatkę rumiankową (działa przeciwzapalnie), a jeśli ból brzucha jest silny – paracetamol. Aby wyeliminować toksynę, możesz zastosować węgiel leczniczy, pomocne będą też probiotyki.

Kiedy do lekarza: Czasem trudno odróżnić objawy zatrucia od ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego, dlatego zawsze warto skonsultować się z lekarzem.

Nietolerancje pokarmowe

Przewlekłe kłopoty z brzuszkiem u niemowlęcia mogą być sygnałem, że jego układ pokarmowy nie jest w stanie strawić konkretnego składnika pożywienia. W przeciwieństwie do alergii objawy nietolerancji występują po dłuższym podawaniu dań, które ów składnik zawierają. Najczęściej występują:

● Nietolerancja laktozy – bóle, biegunki i wzdęcia po podaniu mleka mogą być reakcją organizmu na laktozę, czyli na zawarty w nim cukier. Składnik ten nie rozkłada się w przewodzie pokarmowym, drażni jelita, powodując ból brzucha.

● Celiakia – wzdęcia i biegunki spowodowane nietolerancją glutenu (białka zawartego w pszenicy, owsie, życie i jęczmieniu). Mogą pojawić się np. po wprowadzeniu do diety kaszki manny.

Jak zrobić płyn nawadniający: Do połowy szklanki przegotowanej, ostudzonej wody dodaj łyżeczkę glukozy (kupisz ją w aptece) i szczyptę soli. Całość wymieszaj. Podawaj po łyżeczce co 3-5 minut. Taka mikstura pozwala uzupełnić tracone elektrolity i zapobiega groźnemu odwodnieniu.

Konsultacja: lek. med. Barbara Gierowska-Bogusz, pediatra z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie. Tekst: Agnieszka Góra

Artykuł pochodzi z kategorii: Rozwój dziecka

Zobacz również

  • Co zrobić, gdy maluch często płacze w nocy? Jak sprawić, by nie miał kłopotów z zasypianiem? Warto poznać skuteczne metody rozwiązania takich problemów. więcej