Ciąża tydzień po tygodniu: Jak rozwija się dziecko

Już wkrótce będziesz mamą! Przed tobą 9 niezwykłych miesięcy: w tym czasie twoje maleństwo będzie intensywnie się rozwijać, a w twoim ciele zajdą różne zmiany. Niektóre z nich mogą wzbudzać twój niepokój. W takiej sytuacji warto zaufać ekspertom. Przekonają cię, że to, co teraz czujesz, jest zupełnie naturalne i że tak naprawdę nie masz powodu do obaw.

Zdjęcie

Rozwój dziecka tydzień po tygodniu /© Panthermedia
Rozwój dziecka tydzień po tygodniu
/© Panthermedia

Gdy widzisz dwie różowe kreski na teście ciążowym, wszystko jest jasne: jesteś w ciąży! Jednak zanim po raz pierwszy weźmiesz w ramiona swoje maleństwo, minie prawie rok.

W tym szczególnym dla kobiety okresie będziesz czuła euforię: rozwija się w tobie nowe życie! Ale poczuciu szczęścia będzie towarzyszyć także wiele lęków i obaw.

Reklama

Czy dziecko będzie zdrowe? Czy sprawdzisz się w roli mamy? Jak bardzo zmieni się twoje ciało w czasie ciąży? Czy zmiany, jakie zauważasz, są normalne czy może masz powód do niepokoju?

Dlatego razem z naszymi ekspertami zabieramy cię w niezwykłą podróż.

Prześledzimy tydzień po tygodniu rozwój twego maleństwa. Neonatolog wyjaśni ci, co się dzieje z dzieckiem na danym etapie ciąży, a ginekolog rozwieje obawy dotyczące zmian zachodzących w twoim ciele. Poradzimy ci też, jak powinnaś dbać teraz o swoje zdrowie i jak możesz uporać się z ciążowymi dolegliwościami.

Pierwszy trymestr

Nadchodzi czas spodziewanej miesiączki, ale ona się nie pojawia. Robisz test: dwie kreski oznaczają, że w twoim moczu jest obecny hormon ciążowy HCG.

Będziesz mamą! Kiedy opadną już pierwsze emocje, twoje maleństwo najprawdopodobniej rozpocznie piąty tydzień życia.

To ważny czas dla rozwoju dziecka. W pierwszym trymestrze rośnie bowiem ono najszybciej: z zarodka zmienia się w małego człowieka.

Twoje dziecko

Na razie jest zarodkiem. Ma rozmiary główki od szpilki i nie przypomina jeszcze człowieka. Jednak już teraz geny rodziców decydują o tym, jaki dziecko będzie miało kolor oczu, włosów, wzrost, talenty, itp.

Twój maluszek ma dokładnie 50 proc. twych genów i 50 proc. genów swojego taty. Jakie cechy i uzdolnienia maleństwo po was odziedziczy? Do kogo będzie bardziej podobne? To się okaże w przyszłości. Na razie zarodek rośnie w zawrotnym tempie: około 1 milimetr dziennie!

Okres między 4. a 12. tygodniem ciąży to czas ogromnych zmian w wyglądzie i budowie dziecka. To moment tzw. organogenezy, kiedy to kształtują się wszystkie organy i układy ciała maluszka. Potem będą już jedynie rosły oraz doskonaliły się. Na razie jednak dziecko nie przypomina rozkosznego bobasa.

Zalążek mózgu i rdzenia kręgowego

W 5. tygodniu ciąży ma ok. 3 mm długości i kształt wałka rozszerzonego w miejscu zawiązka głowy. Tak zwane narządy pierwotne, czyli jelito pierwotne, cewa nerwowa i struna grzbietowa, zaczynają się teraz przekształcać.

Z cewy nerwowej tworzy się zalążek mózgu i rdzenia kręgowego. Powstają też pierwsze nerwy, wnikające w kształtujące się tkanki, zaczynają się tworzyć zawiązki niewidocznych jeszcze oczu.

W 6. tygodniu ciąży zarodek ma już ok. 6 mm długości. Wyglądem przypomina wygiętą w literę „C” krewetkę: na jednym końcu ma ogonek, na drugim dużą głowę.

Znajdują się na niej zawiązki oczu, uszu oraz ust, zaczyna się też rozwijać język. Tułów zakończony jest ogonkiem, ale po jego bokach zarysowują się zawiązki kończyn: najpierw górnych, potem dolnych. Jelito pierwotne przekształca się teraz w narządy wewnętrzne. Tworzy się również układ krwionośny.

Neonatolog wyjaśnia

Około 6. tygodnia życia w badaniu USG widać już serce maluszka. Jeśli ginekolog zdecydował, by wykonać to badanie (część specjalistów robi je, by potwierdzić ciążę), mama może usłyszeć jego bicie.

Serce maleństwa uderza aż 160 razy na minutę, czyli dwa razy szybciej niż serce jego mamy, ale to nie powód do niepokoju. Wiele kobiet na początku ciąży obawia się, czy z dzieckiem wszystko jest w porządku, czy jego narządy wykształcają się prawidłowo.

Aby wspomóc ich rozwój, w pierwszym trymestrze ciąży trzeba brać kwas foliowy. Zapobiega on bowiem wadom cewy nerwowej.

Twoje ciało

Oprócz braku miesiączki zauważysz inne zmiany. Twoje piersi staną się pełniejsze i bardziej wrażliwe na dotyk. Możesz też częściej chodzić do toalety, gdyż powiększająca się macica zacznie uciskać na pęcherz.

Nerki również będą intensywniej pracować (w twoim ciele przybywa płynów, w tym około 2 litrów krwi). Twój organizm wydziela teraz większe ilości progesteronu: hormonu odpowiedzialnego za podtrzymanie ciąży. Hormony ciążowe odpowiadają też za pojawienie się zachcianek oraz nudności.

Ginekolog uspokaja

Nie wszystkie przyszłe mamy narzekają na mdłości czy miewają zachcianki. Moim pacjentkom, które ich nie doświadczają, radzę nie narzekać, tylko się cieszyć.

Ciąża nawet bez mdłości i zachcianek i tak jest ogromnym wysiłkiem dla organizmu kobiety. Właśnie dlatego tak wiele mam w pierwszym trymestrze czuje się zmęczona i wiecznie śpiąca.

To znak, że dla dobra maluszka trzeba zwolnić tempo. Organizm musi przestawić się na inne tory i przystosować do odmiennego stanu.

Twoje dziecko ma teraz około 8 mm długości

Przez przezroczystą powłokę jego ciała widać narządy wewnętrzne. Ponieważ maleństwo nadal nie ma kości, przez delikatną skórę można dojrzeć niektóre struktury mózgu. Serce zarodka dzieli się na prawą i lewą komorę. W 8. tygodniu ciąży zaczynają kostnieć szczęki, przez co zmienia się wygląd twarzy.

Zarys nosa i policzków staje się bardziej widoczny, kształtują się powieki i uszy. Formują się zawiązki ząbków oraz podniebienie. Rozwijają się narządy wewnętrzne: wątroba, żołądek oraz zaczątki oskrzeli i płuc.

Wykształcają się też palce, najpierw u rąk, potem u nóg. Na początku są one jednak połączone błoną – wygląda to więc tak, jakby dziecko miało płetwy.

W 9. tygodniu ciąży coraz mocniej wyodrębniają się głowa oraz kończyny. Oczy, które dotąd znajdowały się po bokach twarzy, teraz przesuwają się ku przodowi. Uszy natomiast wędrują ku górze. Kształtuje się też układ moczowy oraz rozrodczy.

Neonatolog wyjaśnia

Choć na tym etapie ciąży zaczynają się kształtować narządy rozrodcze dziecka, jego płeć jest wiadoma już od poczęcia. Zwykle można ją rozpoznać w badaniu USG dopiero około 18. tygodnia ciąży. Chociaż zdarza się, że udaje się to zrobić nawet w 13. tygodniu.

Twoje ciało

Z racji tego, że twój metabolizm znacznie przyspiesza, możesz odczuwać uderzenia gorąca. Nie powinna cię także dziwić podwyższona temperatura: organizm tak czasem reaguje na początki ciąży. ginekolog uspokaja:

Niektóre przyszłe mamy w pierwszym trymestrze czują się tak, jakby zaczynała się u nich grypa. Temperatura może wzrosnąć do 37,4˚C, a ciało być obolałe.

Nie należy się tym martwić, ale nie wolno też przyjmować żadnych leków na własną rękę. Ciężarna powinna za to dużo wypoczywać i wypijać co najmniej 1,5 litra wody mineralnej dziennie, ponieważ może teraz nieco intensywniej się pocić.

Twoje dziecko: Pod koniec 10. tygodnia przestaje być zarodkiem

Oficjalnie nazywany jest płodem. Nabiera bardziej ludzkiego kształtu. Jego tułów wydłuża się, a głowa bardziej wyodrębnia. Nadal jest jednak nieproporcjonalnie duża, co wiąże się z szybkim rozwojem mózgu.

Czoło jest bardzo wysokie, wyraźnie widać usta, nos z uformowanymi nozdrzami i oczy pokryte zarośniętymi powiekami.

W języku powstają pierwsze kubki smakowe, a na dłoniach i stopach paznokietki oraz linie papilarne. Płuca oraz oskrzela przybierają ostateczny kształt.

Tworzy się też przepona, czyli ruchoma kopuła mięśniowa, oddzielająca jamę brzuszną od klatki piersiowej.

W 11. tygodniu ciąży zarodek waży ok. 8 g, czyli tyle co czubata łyżeczka cukru. Jego szkielet kostnieje, można już zaobserwować ruchy kręgosłupa.

W 12. tygodniu ciąży nerki malucha zaczynają pracować.

Ćwiczy on też układ trawienny: otwiera usta i połyka wody płodowe. Dziecko staje się też bardziej ruchliwe: zgina ręce i nogi, marszczy twarz, otwiera i zamyka usta.

Neonatolog wyjaśnia

Mimo że w tym okresie dziecko zaczyna się poruszać, jego ruchy są na tyle delikatne, że kobieta jeszcze ich nie poczuje. Wraz z 12. tygodniem kończy się okres organogenezy, czyli powstawania narządów oraz układów organizmu. Między 11. a 14. tygodniem ciąży należy wykonać pierwsze USG!

Twoje ciało

Nie możesz dopiąć ulubionych dżinsów – to namacalny dowód na to, że w środku ciebie mieszka mała istotka. Może już czas wybrać ciążową garderobę? Mamy też dobrą wiadomość: jeśli cierpiałaś na silne nudności i wymioty, teraz powinny one zacząć ustępować.

Ginekolog uspokaja

Na tym etapie ciąży mamy zaczyna niepokoić ich waga. Niektóre stwierdzają, że trochę przytyły (ok. 1-2 kg), inne utrzymują stałą wagę lub nawet nieco na niej tracą na skutek wymiotów czy braku apetytu. Nie jest to powód do niepokoju. Ważne, by później przyrost wagi utrzymywał się w normie.

Sposoby na mdłości

Z samego rana wypij małymi łykami gorzką herbatę i zjedz biszkopta. Gdy nudności dopadną cię w ciągu dnia, possij przez chwilę plasterek cytryny.

Od czasu do czasu pogryzaj migdały lub ciasteczka imbirowe. Takie przekąski łagodzą żołądkowe sensacje i zapobiegają nudnościom.

Aby zapobiec zaparciom

Jadaj produkty zawierające dużo błonnika, czyli: warzywa, owoce, kasze, ciemne pieczywo. otręby pszenne.

Rano wypij sok z suszonych śliwek lub wodę z cytryną. Pływaj, spaceruj, gimnastykuj się – ruch pobudza przemianę materii.

Jak sobie radzić ze zmęczeniem?

Staraj się spać co najmniej 9 godzin w nocy, a w ciągu dnia utnij sobie drzemkę.

Gdy czujesz się ospała, idź na spacer. Twój organizm potrzebuje teraz więcej tlenu.

Przyjmuj witaminy dla ciężarnych. Ich niedobór może nasilać zmęczenie.

To może cię zaskoczyć

Zauważyłaś, że masz zdecydowanie lepszy węch? To normalne. Hormony ciążowe wyostrzają twoje zmysły. W ten sposób ostrzegają cię np. przed zjedzeniem czegoś, co mogłoby zaszkodzić tobie i dziecku.

Pamiętaj o zasadzie „5 co 3”

Zasada „5 co 3” jest prosta: jesz pięć niewielkich posiłków dziennie, średnio co 3 godziny. Jeśli będziesz jej przestrzegać, zadbasz o zdrowie maluszka i nie przytyjesz zbyt dużo.

Jakie potrawy powinny jak najczęściej gościć na twoim talerzu?

Produkty pełnoziarniste: chleb żytni, brązowy ryż, kasze, muesli. Są źródłem węglowodanów, które dostarczą ci energii.

Nabiał (jogurty, kefiry, sery); w drugiej połowie ciąży pij litr mleka dziennie.

Mięso (wołowina, indyk, kurczak, królik): gotowane lub pieczone. Dwa razy w tygodniu jadaj również ryby.

Warzywa i owoce. Postaraj się, by były dodatkiem do każdego posiłku.

Pora iść do ginekologa

Na pierwszą wizytę powinnaś wybrać się do 10. tygodnia ciąży. Lekarz potwierdzi twój odmienny stan oraz zleci ci wykonanie badań (patrz: str. 40).

Uwaga: zgodnie z nowymi przepisami, opiekę nad ciężarną może także sprawować położna (pod warunkiem, że nie jest to tzw. ciąża wysokiego ryzyka).

Jeżeli chorujesz na coś przewlekle (np. padaczkę, cukrzycę), powinnaś też odwiedzić swojego specjalistę. Trzeba ustalić, czy np. na czas ciąży nie należy zmienić ci leków.

Twoja idealna waga w ciąży

BMI (Body Mass Index: indeks masy ciała) to wskaźnik, który pozwoli ci określić prawidłową masę ciała dla twojego wzrostu.

Obliczamy go według następującego wzoru: BMI = waga (wyrażona w kg) : wzrost (wyrażony w metrach).

Jeśli np. masz 1,6 m, liczysz: 1,6 x 1,6 = 2,56. Następnie dzielisz swoją wagę przez otrzymaną liczbę. Jeśli np. ważysz 60 kg, liczysz: 60 : 2,56 = 23,43 – właśnie tyle wynosi twoje BMI.

Wskazuje ono, że twoja przedciążowa waga jest idealna.

Ile powinnaś przytyć: BMI poniżej 18,5: niedowaga śmiało możesz przytyć nawet 13-16 kg

BMI 18,5-25: Idealny możesz przytyć 11-13 kg BMI 25-30: nadwaga możesz przytyć 10-11 kg BMI 30-40: Otyłość możesz przytyć do 10 kg BMI powyżej 40: poważna otyłość lepiej się pilnuj: powinnaś przytyć najwyżej 6 kg

Kalkulatory BMI znajdziesz też na stronach internetowych (np. www.bmi.westld.com, www.bmi24kalkulator.pl). Wystarczy, że wpiszesz swoją aktualną wagę i wzrost, a wynik otrzymasz w ciągu kilku sekund.

Drugi trymestr

Ten okres większość mam wspomina z rozrzewnieniem, jako najprzyjemniejszy etap ciąży. Mijają już bowiem dolegliwości i rozterki emocjonalne, jakie przeżywałaś w pierwszym trymestrze.

Zaczynasz czuć się lepiej: jesteś pełna energii i zapału. Poza tym pięknie wyglądasz: masz gęste, błyszczące włosy i gładką cerę. Pewnie nie raz usłyszysz, że ciąża dodaje ci urody.

Twoje dziecko: Maluch potrafi już ssać

Zaczyna to robić odruchowo, gdy muśnie palcami wargi. Maleństwo umie nawet robić miny! Nadyma policzki, marszczy czoło, zwija wargi w ryjek. Ma też ukształtowane kości, stawy i mięśnie.

Jego torebki stawowe wypełnia maź, dzięki czemu maluch może się płynnie poruszać: machać rękami i nogami, kręcić głową, a nawet fikać koziołki.

W mózgu maleństwa powstaje każdego dnia 360 milionów komórek. Rosną też kolejne nerwy, dzięki czemu ciałko dziecka staje się wrażliwe na dotyk.

Organizm malca nie próżnuje: trzustka zaczyna wydzielać insulinę, tarczyca tyroksynę, a wątroba – barwniki żółciowe.

Nóżki dziecka stają się dłuższe od rąk, a całe ciałko pokrywa się delikatnym, miękkim owłosieniem. To tzw. lanugo, czyli meszek płodowy, który zaniknie ok. 8. miesiąca ciąży.

Neonatolog wyjaśnia

Kiedy maluszek umie już ssać, rozwija się też jego zmysł smaku. Zjedzony przez mamę kawałek czekolady także i jemu sprawi przyjemność.

Gdy z kolei mama zje coś pikantnego, nie będzie zadowolony. W okresie ciąży warto więc zrezygnować z ostrych potraw oraz przypraw o wyrazistym smaku (np. czosnku).

Twoje ciało: Nie możesz się doczekać, aż maleństwo, które jest w twoim brzuchu da ci o sobie znać? Bądź cierpliwa.

Ginekolog uspokaja: Mimo że dziecko porusza się już intensywnie, trudno to poczuć. Ruchy maluszka są bowiem tłumione przez płyn owodniowy. Kiedy spodziewać się pierwszych kopnięć? Powinno to nastąpić około 17.-20. tygodnia ciąży. Mamy opisują swoje doznania jako „motylki w brzuchu” lub „ulatujące bąbelki”.

Twoje dziecko: Zaczyna już reagować na światło

Co prawda jego powieki są jeszcze zamknięte, ale maluszek wie, kiedy jest dzień, a kiedy zapada noc. U dziecka wytworzyły się już w pełni genitalia charakterystyczne dla jego płci. W tym okresie mogą być one wyraźnie widoczne w badaniu USG.

Neonatolog wyjaśnia: Podczas drugiego USG, które robi się między 18. a 22. tygodniem ciąży (patrz: ramka str. 38), lekarz będzie mógł już sprawdzić płeć dziecka. Wiele jednak zależy od tego, czy w momencie badania maluszek się odpowiednio ułoży.

Twoje ciało: Wszyscy ci mówią, że wypiękniałaś?

To wpływ estrogenów. Dzięki nim masz lśniące włosy, gładką cerę i ten błysk w oku charakterystyczny dla kobiet w ciąży. Jednak temu wzrostowi atrakcyjności towarzyszą różne dolegliwości, jak np. zaparcia, krwawienie z dziąseł czy problemy z widzeniem.

Ginekolog uspokaja: Zarówno za nagłą poprawę urody, jak i pojawienie się wymienionych wcześniej dokuczliwych objawów odpowiadają hormony ciążowe.

Największe zdziwienie przyszłych mam wzbudzają kłopoty ze wzrokiem. Część ciężarnych zauważa, że nieco gorzej widzi.

Z kolei kobiety, które noszą soczewki kontaktowe, na tym etapie ciąży mogą przestać je tolerować z powodu nadmiernej suchości spojówek. Czasem konieczny bywa powrót do okularów. Po porodzie dolegliwości te zwykle ustępują.

Twoje dziecko

Na główce maleństwa rosną włosy, maluszek ma już rzęsy i brwi. Dziecko zaczyna również słyszeć: na razie tylko bicie twojego serca i odgłosy układu trawiennego.

Neonatolog wyjaśnia

Na tym etapie ciąży w skórze dziecka zaczynają pracować gruczoły łojowe. Wydzielane przez nie łój i martwe komórki naskórka tworzą maź płodową, która swym składem przypomina maści lecznicze. Chroni ona delikatną skórę dziecka przed działaniem wodnego środowiska, w którym żyje.

Twoje ciało

Dno macicy znajduje się już na poziomie pępka, więc twój odmienny stan zaczyna być coraz bardziej widoczny. Powiększaniu się brzucha często towarzyszy uporczywe swędzenie skóry, które może być zapowiedzią rozstępów.

Ginekolog uspokaja

Swędzenie brzucha odczuwane przez mamy na tym etapie ciąży jest spowodowane rozciąganiem skóry. Musi się ona dostosować do zmieniającej się sylwetki kobiety.

Aby nie pojawiły się na niej rozstępy, należy smarować brzuch preparatami, które uelastycznią skórę i będą chronić ją przed przesuszeniem.

Rozstępy mogą pojawić się również na piersiach, udach i pośladkach, dlatego te miejsca na ciele też trzeba smarować odpowiednimi kremami.

● Twoje dziecko: Jest już prawie dwa razy większe niż kilka tygodni temu i zaczyna przypominać wyglądem niemowlaka.

Neonatolog wyjaśnia

Maluszek zaczyna mieć własny rytm dnia, który nie zawsze pokrywa się z rytmem jego mamy. Ona może padać ze zmęczenia, a maleństwo radosnymi kopnięciami będzie domagać się jej uwagi. W takiej sytuacji warto sprawdzić, co pomoże dziecku się wyciszyć: może delikatny masaż brzucha albo łagodna muzyka?

● Twoje ciało: Na brzuchu może pojawić się charakterystyczna ciemna linia biegnąca od wzgórka łonowego do pępka.

Ginekolog uspokaja

Ta linia to tzw. Linea negra (kresa czarna), która powstaje w wyniku wzmożonej produkcji pigmentu, czyli melaniny. Zresztą nasilona pigmentacja dotyczy całego ciała, dlatego na twarzy ciężarnej też mogą pojawić się przebarwienia. Aby zmniejszyć ryzyko, trzeba smarować twarz kremem z filtrem przeciwsłonecznym. Po ciąży przebarwienia z reguły same znikają.

Twoje dziecko

Płuca maluszka zaczynają wytwarzać surfakant, czyli substancję, która wyściełając pęcherzyki płucne, sprawia, że nabierają one właściwego kształtu. Dziecko ma już rozwinięty zmysł równowagi: wie, kiedy stoisz, a kiedy leżysz.

Neonatolog wyjaśnia: Gdy mama zmienia pozycję, maluszek na to reaguje. Dziecko uwielbia być kołysane. Jeśli więc mama będzie odpoczywać np. na bujanym fotelu, jemu też się to spodoba.

Twoje ciało: Możesz odczuwać napady gorąca, pocić się i mieć problemy z zasypianiem.

Ginekolog uspokaja

Nagłe uderzenia gorąca są spowodowane przyspieszeniem metabolizmu. Trzeba je po prostu przeczekać. Kłopotom z zasypianiem zapobiegnie odpowiednia pozycja: należy spać na lewym boku, a prawą nogę zgiąć i podciągnąć pod brzuch.

Skuteczne sposoby na zgagę

Jadaj często, ale niewiele, by nie przepełniać żołądka. Powoli przeżuwaj każdy kęs.

Nie kładź się po posiłku, by kwasy żołądkowe nie cofnęły się do przełyku. Odpoczywaj w pozycji półsiedzącej.

Gdy męczy cię zgaga, wypij szklankę ciepłego mleka lub zjedz garść migdałów.

Cieszcie się seksem!

Jeżeli ciąża rozwija się prawidłowo, nie rezygnujcie ze współżycia. Właśnie teraz może wam ono dostarczyć nowych, niezwykłych doznań. Pamiętajcie jednak, że każdy trymestr rządzi się swoimi prawami.

Pierwszy trymestr: Możecie nadal kochać się w waszych ulubionych pozycjach. Czułości planujcie na wczesny wieczór. Wtedy przyszła mama nie odczuwa nudności i nie jest jeszcze tak bardzo zmęczona.

Drugi trymestr: W tym okresie odpowiednia będzie pozycja „na jeźdźca” lub też nieco inna wersja pozycji klasycznej: kobieta leży na łóżku, a mężczyzna klęczy między jej udami.

Trzeci trymestr: Sprawdzą się pozycje, które chronią brzuch, np. „od tyłu” albo boczna „na łyżeczki”.

Co zrobić, jeżeli krwawią ci dziąsła?

Używaj miękkiej szczoteczki do zębów i łagodnej pasty (np. Meridol, Parodontax).

Stosuj płyny do ust, które zapobiegają krwawieniu dziąseł (np. Elgydium, Elmex).

Unikaj jedzenia twardych produktów (np. skórki od chleba, landrynek), które mogą podrażnić dziąsła.

Aby uniknąć bólu kręgosłupa

Staraj się nie stać zbyt długo ani siedzieć bez ruchu. Gdy pracujesz przy biurku, używaj podnóżka, aby unieść kolana powyżej poziomu bioder. Między oparcie krzesła a plecy włóż mały wałek – odciążysz kręgosłup.

Czas na szkołę rodzenia

Najlepiej zapisać się do niej w 26. tygodniu ciąży. Co obejmuje typowy program zajęć dla ciężarnych?

Cykl wykładów dotyczących ciąży i przebiegu porodu. Ćwiczenia, które pomogą ci przygotować się do rozwiązania.

Praktyczny kurs opieki nad noworodkiem (dowiesz się, jak pielęgnować dziecko i na co zwrócić uwagę przy karmieniu piersią). Zwiedzanie oddziału położniczego (jeśli poznasz zwyczaje panujące na porodówce, łatwiej będzie ci wybrać szpital).

Trzeci trymestr

Jesteś w ciąży już od pół roku, masz więc prawo być zmęczona swoim odmiennym stanem.

Powiększający się brzuch sprawia, że częściej czujesz się ociężała i mało atrakcyjna.

Pozwól sobie na przeżywanie gorszych chwil – wtedy szybciej miną. Dbaj o swoje samopoczucie: chodź na spacery, czytaj książki, dużo odpoczywaj.

Potraktuj trzeci trymestr jak swoje ostatnie osobiste wakacje. Wkrótce twoje życie zmieni się o 180 stopni!

Jak możesz zapobiec żylakom?

Smaruj nogi kremami zawierającymi rutynę i wyciąg z kasztanowca – uszczelniają naczynia krwionośne.

Odpoczywaj z nogami lekko uniesionymi tak, aby zalegająca w żyłach krew mogła swobodnie spłynąć.

Profilaktycznie noś rajstopy antyżylakowe.

Kiedy zrobić usg?

Podczas ciąży wykonaj USG co najmniej cztery razy:

Między 11. a 14. tygodniem

Wtedy lekarz sprawdza, ile jest zarodków w macicy, czy widać zarys głowy, tułowia i kończyn dziecka oraz ocenia czynność jego serca. Określa również prawdopodobieństwo wystąpienia wad genetycznych u maluszka.

Między 18. a 22. tygodniem

To najważniejsze USG. Narządy dziecka są już bowiem na tyle duże, że można je dokładnie ocenić. Lekarz bada budowę czaszki, mózgu, kręgosłupa, kończyn i narządów wewnętrznych. Sprawdza również położenie łożyska oraz określa wielkość dziecka. między 20. a 22. tygodnie

Między 28. a 32. tygodniem

Specjalista ocenia, czy malec wzrasta proporcjonalnie do czasu trwania ciąży. między 20. a 22. tygodnie

Około 36. tygodnia

Lekarz sprawdza, czy dziecko przyjęło właściwą pozycję do porodu. Bada jego wymiary, wagę, objętość wód płodowych oraz położenie łożyska.

Gdy nagle zakręci ci się w głowie

Usiądź i opuść głowę między kolana tak, by krew mogła spłynąć do mózgu.

Zjedz zdrową przekąskę, która szybko podniesie ci poziom cukru we krwi (np. banana, suszone morele).

Unikaj forsownych zajęć i nagłej zmiany pozycji (np. szybkiego wstawania).

500

O tyle powinnaś zwiększyć ilość spożywanych kalorii i to dopiero w III trymestrze. Razem tyle kalorii mają np.: połowa awokado, 2 jajka na twardo i tost z masłem.

To może cię zaskoczyć

Pod koniec ciąży możesz czuć potrzebę sprzątania, remontowania czy robienia zakupów „na zapas”. Spokojnie: dopadł cię po prostu instynkt wicia gniazda. Pozwól mu działać i szykuj pokoik dla dziecka:)

Uważaj teraz na infekcje intymne!

Ogranicz cukier, bo jest on dobrą pożywką dla drożdżaków wywołujących grzybicę. Jedz za to dużo jogurtów z żywymi kulturami bakterii. Stosuj profilaktycznie probiotyki, np. Lacibios Femina, Lactovaginal.

Twój plan porodu

To dokument, w którym możesz zawrzeć swoje życzenia dotyczące przebiegu porodu. Personel szpitala powinien je respektować (chyba że będzie to niemożliwe ze względów medycznych).

Przygotowując swój plan, możesz skorzystać z kreatora planu porodu dostępnego na stronie rodzicpoludzku.pl.

Jakie kwestie powinnaś uwzględnić?

Przygotowanie do porodu (czy zgadzasz się na lewatywę, golenie krocza, czy też wolisz wykonać te zabiegi sama w domu)

Miejsce i warunki porodu (czy chcesz rodzić np. w pojedynczej sali, mieć dostęp do prysznica i korzystać z akcesoriów porodowych, np. piłek)

Osoba towarzysząca (czy chcesz rodzić z mężem, mamą, przyjaciółką albo doulą)

Rutynowe zabiegi (czy zgadzasz się na podanie oksytocyny, nacięcie krocza czy przebicie pęcherza płodowego)

Łagodzenie bólu (czy chcesz, aby podano ci znieczulenie, czy też wolisz inne sposoby łagodzenia bólu porodowego – patrz: str. 73) Kontakt z dzieckiem (możesz poprosić, aby maluszek został zbadany, leżąc na twoim brzuchu; napisz też, czy chcesz karmić piersią)

Konsultacja: Barbara Gierowska-Bogusz, pediatra-neonatolog z IMiD oraz dr Leszek Lewandowski, specjalista ginekolog-położnik z Kliniki Położnictwa i Ginekologii IMiD. Tekst: Blanka Wolniewicz

Artykuł pochodzi z kategorii: Ciąża i poród

Zobacz również

  • Ciąża ektopowa może być zagrożeniem dla życia kobiety. Współczesne metody diagnostyki, przede wszystkim ultrasonografia (USG) pozwalają taką ciąże wykryć na tyle wcześnie by nie było późniejszych... więcej