Zrosty po operacji

To możliwe powikłania wielu zabiegów. Czy można im zapobiegać i jak je leczyć?

W operowanych narządach po chirurgicznych zabiegach w obrębie brzucha i miednicy często dochodzi do nieprawidłowego łączenia się tkanek.

Powstają wtedy zrosty, czyli włókniste zbliznowacenia. Ma je aż 93 proc. operowanych pacjentów, w tym najczęściej po operacji ginekologicznej.

Kiedy się tworzą

Reklama

Zrosty mogą powstać właściwie po każdym zabiegu, nawet po pobraniu krwi czy biopsji. Ale poważne zmiany, mające niekorzystny wpływ na nasze zdrowie, zdarzają się najczęściej po dużych operacjach z rozcięciem powłok brzucha, rzadziej laparoskopowych czy laserowych.

Bo im jest mniejsze nacięcie tkanek, tym lepiej. I tak zwykle tworzą się one po rozległej interwencji chirurgicznej w jamie brzusznej, a także po usunięciu torbieli jajnika, ciąży pozamacicznej, mięśniaków macicy, endometriozy, cięciu cesarskim. A także po tzw. zabiegach histeroskopowych z wprowadzeniem np. do macicy przez pochwę i szyjkę przyrządu optycznego (histeroskopu).

Pierwsze powstają już po 3 godzinach, ale dokuczliwe objawy mogą one dawać nawet po upływie 10 lat.

Uciążliwe objawy

Nie wszystkie zrosty powodują dolegliwości. Ale jeśli już się pojawią, zwykle są to tępe bóle w podbrzuszu i w środku brzucha, bolesne wzdęcia, zaparcia, uczucie silnego rozpierania. Najpoważniejszym powikłaniem jest niedrożność jelit, zwłaszcza cienkiego.

U kobiet objawem mogą być bolesne miesiączki, bóle, dyskomfort podczas stosunków i zaburzenia płodności.

Zrosty między jajnikami i jajowodami zmieniają bowiem budowę narządów miednicy mniejszej. a to zaburza owulację, czyli jajeczkowanie, wychwytywanie komórki jajowej i jej przemieszczanie się przez jajowody. Mówimy wtedy o niepłodności mechanicznej.

Różne metody

Aby zminimalizować ryzyko zrostów, w trakcie operacji stosuje się różne procedury i techniki. Nawilża się błonę otrzewnową (w brzuchu), płucze się rękawiczki przed operacją, stosuje wchłanialne szwy i laser.

Jeszcze przed zabiegiem chirurg może dobrać taką technikę operacyjną (np. laparoskopową), aby zmniejszyć rozległość cięcia i tym samym możliwość zrostu. Inny sposób to założenie tzw. bariery mechanicznej. Po zabiegu lekarz wprowadza ją między operowane tkanki, aby je oddzielić od siebie i zapobiec zrośnięciu.

W tym celu wykorzystuje np. niewchłanialną błonę chirurgiczną z gore-texu, regenerowaną celulozę, folię fibrynową (z czasem się rozpuszcza). Zrostom zapobiega też kwas hialuronowy, który wstrzykuje się w formie żelu. Dzięki lepkości tworzy on barierę, która uniemożliwia kontakt tkanek.

Na ich powierzchni tworzy wówczas warstwa o grubości 1 mm i zostaje tam 7 dni (bo zrosty tworzą się zwykle przez ok. 5 dni po zabiegu). Kwas ten nie wpływa na gojenie się ran i po 4 tygodniach się wchłania. Redukuje powstawanie zrostów i zapobiega ich powiększaniu się. Zmniejsza też ich ryzyko po szwach śródoperacyjnych.

Niestety, błony te nie są refundowane przez NFZ. Możliwe jest jednak, po uzgodnieniu z chirurgiem i za jego zgodą, zaopatrzenie się w aptece przed operacją w odpowiedni preparat (ok. 500 zł) i przekazanie go lekarzowi, który go zastosuje.

Jak je leczyć

Jeśli chory odczuwa ból, dyskomfort w brzuchu, biegunki i zaparcia, pomagają wtedy preparaty łagodzące objawy. Są to leki przeciwzapalne, przeciwhistaminowe (przeciwuczuleniowe), przeciwbólowe, na zaburzenia układu pokarmowego czy rozkurczowe. Ale niekiedy pacjent znów trafia do szpitala. Czasami może go wyleczyć tylko tzw. uwolnienie zrostu (usunięcie) np. za pomocą laparoskopu. Dlatego nadzieję budzą nowe techniki laparoskopowe, laserowe i unikanie dużych operacji. Istnieje też potrzeba częstszego zapobiegania zrostom przez lekarzy, co mogłaby umożliwić refundacja przez NFZ.

Zdjęcie

/Mat. Redakcyjne
/Mat. Redakcyjne

Gdzie się tworzą i jak je wykryć

Po operacjach mogą powstać zrosty w błonie wyściełającej jamę brzuszną, jelitach i narzą dach układu moczowo-płciowego. Powodują one bóle, niedrożność, utrudniają funkcjonowanie tych organów.

Ujawnienie zros tów umożliwia np. analiza krwi, moczu (wykrywają stan zapalny), a także RTG brzucha z kontrastem, tomografia, rezonans i USG operowanych organów. Po zabiegu zleca się więc kontrolę u lekarza, by zbadać przyczyny dolegliwości.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Chwila dla Ciebie
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Wrażliwi na pogodę

    Gdy nadciąga burza, szaleje wiatr lub zmienia się ciśnienie, co bardziej wrażliwe osoby stają się rozdrażnione, boli je głowa, mają problemy z koncentracją, snem albo odczuwają bóle mięśni i stawów. więcej