Złamana kość szyjki udowej

Bądźmy ostrożne, zwłaszcza po menopauzie.

Nawet niewielki uraz może skończyć się długotrwałą rehabilitacją, gdy skrycie rozwija się osteoporoza.

Reklama

Panią Barbarę (65) przywiozła do szpitala karetka pogotowia. W domu upadła na prawe biodro i natychmiast poczuła silny ból w okolicy pachwiny.

Nie mogła ruszać nogą. Mąż zadzwonił na pogotowie. Zdjęcie RTG wykazało złamanie szyjki kości udowej prawego biodra.

Złamanie to ma charakterystyczne objawy

Od razu, po stronie upadku, odczuwamy silny ból stawu biodrowego i jego okolicy. Szybko pojawia się też obrzęk i zasinienie. Nie jesteśmy w stanie podnieść się z podłogi, a każda próba poruszenia nogą nasila ból. Nie ma mowy o samodzielnym staniu, chodzeniu.

Uszkodzona noga zwykle jest zgięta w biodrze, nienaturalnie wykręcona – skręcona na zewnątrz. Przy przemieszczeniu odłamków kości można zaobserwować także nieznaczne skrócenie nogi.

Przy złamaniu szyjki kości udowej powinno się jak najszybciej zadzwonić na pogotowie. Gdy jesteśmy same w domu lub nie mamy telefonu, wezwijmy na pomoc sąsiadów – krzykiem czy stukaniem. Do przyjazdu pogotowia nie wykonujmy gwałtownych ruchów.

Jedynym sposobem leczenia jest zabieg chirurgiczny. Operacja powinna odbyć się w trybie pilnym. Wybór metody operacyjnej uzależniony jest m.in. od umiejscowienia złamania na szyjce, jego rozległości oraz wieku pacjenta.

Zwykle u osób przed 60. rokiem życia wykonywane jest nastawienie i zespolenie złamanych kości za pomocą gwoździ, płyt metalowych, śrub o specjalnej budowie lub tzw. śrubopłytek (kombinacja szerokiej śruby i płyty). U starszych osób ta metoda niesie jednak duże ryzyko braku zrostu kości oraz powikłań.

Dlatego u pacjentów po 60. roku życia bezpieczniejszą i bardziej efektywną metodą leczenia jest wszczepienie endoprotezy stawu biodrowego – czyli zastąpienie uszkodzonych elementów kostnych lub całego stawu sztuczną protezą.

Ten zabieg umożliwi nam szybszy powrót do sprawności, bez długiego pozostawania w łóżku. W starszym wieku takie leżenie grozi poważnymi powikłaniami, jak np. odleżyny, ryzyko zapalenia płuc, zakrzepicy, zapalenia pęcherza itp. Dzięki wstawieniu endoprotezy już w drugiej dobie po operacji możemy rozpocząć rehabilitację. Fizjoterapeuci pomogą nam stanąć przy łóżku, usiąść, zrobić kilka kroków z pomocą kul lub balkonika, uczą, jak bezpiecznie się poruszać.

Z dnia na dzień zakres ruchów jest rozszerzany. Z endoprotezą musimy pamiętać, że pewnych ruchów nie wolno wykonywać, np. zakładać nogi na nogę, schylać się czy robić skrętów tułowia. Szczegółowe zalecenia, dotyczące obciążania chorej nogi, ustala lekarz prowadzący.

Po wyjściu ze szpitala przez dwa, trzy miesiące kontynuujmy rehabilitację. Zalecane są ćwiczenia usprawniające i wzmacniające mięśnie, zabiegi fizykoterapii przyspieszające gojenie tkanek, działające przeciwbólowo i przeciwobrzękowo, np. laseroterapia, pole magnetyczne.

Warto wiedzieć

Co możemy zrobić, aby zmniejszyć ryzyko złamań z powodu osteoporozy, tj. utraty gęstości kości.

Ruch. Utrzymujmy w normie wagę – nie dopuszczajmy do nadwagi i otyłości. Kości wzmocni regularne uprawianie sportu, co najmniej 3 razy w tygodniu po minimum 30 min.

Ważne są ćwiczenia, które wzmacniają mięśnie oraz poprawiają koordynację ruchową i równowagę, np. gimnastyka na gumowej piłce, pilates czy jazda na rowerze.

DIeta. Powinna być bogata w wapń. Najlepszym jego źródłem są mleko, nabiał (sery żółte, podpuszczkowe, twarogowe), produkty mleczne – jogurt, kefir, maślanka oraz zielone warzywa, np. szpinak, jarmuż, brokuł oraz sardynki, makrele lub inne ryby z puszki – z ośćmi.

Witamina D. Dużo czasu spędzajmy na świeżym powietrzu w słoneczny dzień, bo witamina ta wytwarzana jest w skórze dzięki działaniu słońca. W zimie możemy zażywać ją w kapsułkach.

Ważna jest systematyczna kontrola u lekarza pod kątem osteoporozy, np. densytometria tj. badanie gęstości kości, badanie krwi i moczu oceniające gospodarkę wapniowo-fosforanową.

Jak chronić się przed upadkami w domu?

Podłogi. Usuńmy z podłóg ruchome dywany, dywaniki, wykładzinę. Jeśli nie chcemy ich wymieniać, przymocujmy je do podłogi. Zrezygnujmy ze śliskiej posadzki, paneli, terakoty. Zastąpmy je płytkami antypoślizgowymi.

Łazienka. W wannie, kabinie prysznicowej umieśćmy matę antypoślizgową. Zamontujmy też przy wannie i w toalecie specjalne uchwyty.

Możemy też zaopatrzyć się w ławeczkę do wanny czy taboret do kabiny prysznicowej. Kupimy je w sklepie rehabilitacyjnym. l Meble. Wiszące szafki, półki itp. dostosujmy do naszego wzrostu, by nie wspinać się do nich, nie sięgać wysoko. Krzesła i kanapy ustawmy tak, by mieć do nich łatwy dostęp.

Przeszkody. Zlikwidujmy w domu progi i drobne przeszkody z podłogi, np. zabawki psa, buty. Kable od różnych sprzętów, np. telefoniczne czy telewizyjne, schowajmy i umocujmy tak, by nie leżały w przejściu.

Kapcie. Zadbajmy o obuwie domowe na płaskiej podeszwie, która nie będzie się ślizgała.

Wybierajmy kryte obuwie dobrze trzymające stopę i piętę, np. zapinane na rzep zamiast wsuwanych kapci.

Skąd ten problem?

Główną przyczyną złamania kości szyjki udowej jest skrycie rozwijająca się osteoporoza.

Złamania te dotyczą zazwyczaj kobiet po menopauzie. Wskutek niedoboru estrogenów kości stają się kruche, dziurawe i mało odporne na urazy.

Pod wpływem obciążeń, pękają. W ten sposób niewielki uraz, jak upadek z małej wysokości, kończy się poważnym złamaniem. Najczęstsze złamania, do których dochodzi z powodu osteoporozy, dotyczą szyjki kości udowej, nadgarstka, kręgosłupa czy barku.

O czym pamiętać?

U osób powyżej 60. roku życia do złamania zwykle dochodzi w domu wskutek upadku z uderzeniem biodra o podłoże.

Upadek może mieć miejsce np. podczas sprzątania, gdy chcemy po coś sięgnąć z górnej półki, podlać kwiatki czy powiesić firanki i wchodzimy na stołek lub gdy potykamy się o zawinięty dywan czy kabel.

Takie złamanie może być także skutkiem wypadku komunikacyjnego czy upadku na śliskim, oblodzonym chodniku.

lek. med. Rafał Mikusek, ortopeda, ENEL-MED

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Ucho pływaka

    ​Tak naprawdę jest to zapalenie ucha zewnętrznego. Możesz się go nabawić na basenie czy w saunie. Jednym słowem, głównym sprawcą jest woda lub wilgoć. Chorobę wywołują bowiem bakterie i grzyby,... więcej