Zespół Stopy Cukrzycowej

W sytuacji podejrzenia ZSC należy natychmiast zgłosić się do specjalisty diabetologa. Jeśli kolejka będzie zbyt długa, trzeba udać się do lekarza pierwszego kontaktu.

O Zespole Stopy Cukrzycowej rozmawiamy z prof. dr hab.n. med. Waldemarem Karnaflem, diabetologiem, kierownikiem Katedry oraz Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, a także ekspertem programu „Zdrowa ONA”.

Reklama

Kto może zachorować na ZSC?

Zespół Stopy Cukrzycowej to jedno z najpoważniejszych powikłań u osób cierpiących na cukrzycę. Podstawowym czynnikiem ryzyka jest długotrwała, źle leczona choroba. Nie oznacza to jednak, że poziom cukru w normie stanowi ochronę przed pojawieniem się tej dolegliwości.

Ryzyko powikłania jest również wtedy, gdy u osoby chorej powstają rany na stopach, np. w wyniku niedopasowania obuwia. Innym czynnikiem jest moczenie stóp w gorącej wodzie lub odmrożenie oraz źle obcinane paznokcie.

Na czym polega ta choroba i jakie są jej typowe objawy?

Może objawiać się jako owrzodzenie, infekcja (stan zapalny), a czasami również destrukcja tkanek głębokich (np. kości), która zlokalizowana jest u chorego na cukrzycę w obrębie stopy (poniżej kostki). Jest wynikiem neuropatii i/lub niedokrwienia stóp.

Charakterystyczny jest m.in. ból w obrębie stóp, osłabienie kończyn, skurcze mięśni, uczucie ściskania, mrowienie, pieczenie, drętwienie i kłucie w stopie. Możliwa jest deformacja paznokci, grzybica, nagniotki, modzele i odciski.

Zaniepokoić powinna cienka, sucha, łuszcząca się skóra stóp, a także wszelkie zaczerwienienia i zasinienia w tych miejscach. Oznaką choroby mogą być także pęknięcia, otarcia, zranienia stóp, a zwłaszcza niegojące lub bardzo długo gojące się rany.

Można leczyć stopę cukrzycową, czy niezbędny jest zabieg?

Leczenie obejmuje m.in. wyrównanie poziomu cukru we krwi oraz innych parametrów – cholesterolu, triglicerydów, ciśnienia tętniczego, utrzymanie optymalnej masy ciała itp. Mogą być także zastosowane antybiotyki. Niezbędne są zmiany opatrunków, właściwa higiena stóp, odkażanie rany i używanie odpowiednich preparatów.

W przypadku neuropatii czuciowo-ruchowej szczególnie ważne jest odciążanie stopy, które może polegać na dobraniu specjalnych butów, dopasowaniu wkładek terapeutycznych lub też zastosowaniu kul łokciowych, a nawet wózka inwalidzkiego.

Zwykłe zabiegi chirurgiczne wykonuje się wtedy, gdy trzeba usunąć większe powierzchnie martwych tkanek. Zabiegi chirurgii naczyniowej i wewnątrznaczyniowej niezbędne są w przypadku niedokrwienia tętnic kończyn dolnych.

Ostatecznym krokiem w leczeniu zespołu stopy cukrzycowej jest amputacja (mała bądź duża). Najczęściej podejmuje się ją wtedy, kiedy istnieje zagrożenie życia z powodu stanu zapalnego lub rozległej martwicy.

Jaką profilaktykę może Pan zalecić wszystkim chorym?

Każdy pacjent z cukrzycą, jego rodzina lub opiekunowie powinni posiadać wiedzę na temat zasad kontroli poziomu cukru, ciśnienia tętniczego i masy ciała. Istotna jest stała pielęgnacja stóp, dobór właściwego obuwia oraz odpowiednie ćwiczenia.

Osoby, które mają neuropatię i ze względu na zaburzenia czucia mogą nie wiedzieć o ranach powstałych na stopach, muszą je stale obserwować. Ważne, by być pod kontrolą poradni stopy cukrzycowej, diabetologa lub wyspecjalizowanej pielęgniarki.

Postać neuropatyczna ZSC charakteryzuje się głównie zaburzeniem czucia. Kończyna jest zaróżowiona i ciepła. Niedokrwienna postać wynika z miażdżycy naczyń obwodowych.

Ból pojawia się w ruchu i nasila podczas uniesienia kończyny. Stopa zazwyczaj jest zimna i ma sinawe zabarwienie. Nie można też wyczuć w niej tętna.

Rozmawiała: M. Pawłowska

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Super TV

Zobacz również

  • Niespokojne nogi

    Nie możesz spać, bo wciąż ruszasz nogami? Przyczyną może być niedobór żelaza, niewydolność nerek czy cukrzyca. Jednak w 50 proc. objawy związane są z układem nerwowym. więcej