Zespół jelita drażliwego - jak rozpoznać i leczyć tę chorobę

Reklama

Nie wywołują go ani wirusy, ani bakterie, nie ma też, na szczęście, związku z nowotworami. Na zespół jelita drażliwego, zwanego też nadwrażliwym lub nadpobudliwym (IBS) cierpi połowa pacjentów leczonych w poradniach gastroenterologicznych.

Są to przeważnie kobiety (chorują 3-4 razy częściej niż mężczyźni), w wieku 30-40 lat. Ale na IBS uskarżają się też osoby po 70. r.ż. i nastolatki. Może i ciebie dotknęło to bardzo powszechne schorzenie? Dowiedz się, jak je rozpoznać i skutecznie leczyć.

Zespół jelita drażliwego jest przewlekłym zaburzeniem czynnościowym. Oznacza to, że jest związane nie z wadami budowy układu pokarmowego, z wspólnego np. z wrzodami, kamicą pęcherzyka żółciowego, zapaleniem wyrostka, ani z atakiem chorobotwórczych drobnoustrojów, ale z zaburzeniem pracy jelit.

Powoduje to dolegliwości charakterystyczne dla tego schorzenia, bardzo dokuczliwe. Bywa, że uniemożliwiają normalne życie. Nie wiadomo, jakie są przyczyny zespołu jelita drażliwego – dlaczego w czasie normalnego trawienia u niektórych osób dochodzi do nagłego napięcia ścian jelit lub skurczu mięśni gładkich.

Choroba często ma podłoże nerwowe. Dolegliwości nasilają się w czasie stresu, zdenerwowania, np. z powodu egzaminu, rozmowy z szefem, ale także spotkania ze znajomymi lub wymarzonego wyjazdu. Podobno do nadwrażliwości jelit mogą prowadzić zatrucia pokarmowe, gdy towarzyszy im duży stres. Choroba może być też skutkiem nadużywania leków: antybiotyków i przeczyszczających.

Kolejna hipoteza mówi, że IBS jest rodzajem reakcji układu pokarmowego na pewne pokarmy, która prowadzi do nadwrażliwości trzewnej.

Objawy charakterystyczne dla IBS to burczenie w brzuchu, ból albo silne skurcze w różnych miejscach brzucha, wzdęcia, poczucie pełności oraz uczucie tzw. niepełnego wypróżnienia.

Zespołu nie można rozpoznać na podstawie badań: radiologicznych, endoskopowych lub laboratoryjnych. Diagnozę stawia się na podstawie wywiadu oraz po wykluczeniu innych chorób, takich jak: zapalenie śluzówki jelit czy wyrostka robaczkowego, kamica pęcherzyka żółciowego, celiakia, nietolerancja laktozy.

Niezależnie od tego, jakie objawy dominują: biegunki czy zaparcia, trzeba przede wszystkim wykonać analizę krwi i OB. Konieczny jest także test na krew utajoną w kale. Lekarz może zadecydować o badaniu per rectum (sprawdza palcem stan odbytnicy tuż nad zwieraczami) lub rektoskopii (oglądanie odbytnicy wziernikiem, żeby wykryć zmiany).

Należy wykonać posiew kału oraz badanie na obecność pasożytów – dotyczy to zwłaszcza osób cierpiących na biegunki. Czasem potrzebne bywa oznaczenie poziomu TSH we krwi, żeby wykluczyć nadczynność (przy biegunce) albo niedoczynność (przy zaparciu) tarczycy.

Niezbędne jest USG jamy brzusznej, konsultacja ginekologa, gastroskopia czy kolonoskopia. Badanie kolonoskopowe zwykle wykonuje się osobom po pięćdziesiątce oraz genetycznie obciążonym rakiem jelita grubego. Prawidłowe wyniki wszystkich badań świadczą o tym, że przyczyną kłopotów jest zespół jelita nadwrażliwego.

Chorym na IBS lekarze przepisują leki rozkurczowe i normalizujące pracę przewodu pokarmowego: przeciwbiegunkowe lub przeczyszczające oraz preparaty uspokajające. Jedz 5 małych posiłków dziennie o stałych porach. Ogranicz kawę, alkohol, napoje gazowane, unikaj ostrych przypraw i tłustych potraw. Zaleca się używanie łagodnych przypraw: soku z cytryny, melisy, koperku, pietruszki, majeranku, cynamonu, goździków, wanilii, bazylii, estragonu, ziół prowansalskich, tymianku, kminku i anyżku.

Pij ok. 2 litry płynów dziennie. Przy biegunkach ważne jest nawodnienie, przy zaparciach płyny ułatwiają wypróżnienie. Posiłki należy spożywać powoli, bez pośpiechu, na siedząco, w spokojnej atmosferze. Pozwala to na dokładniejsze przeżuwanie pokarmu, a dzięki temu poprawia trawienie. Trzeba unikać smażenia, dusze nia z dużą ilością tłuszczu, grillowania oraz pieczenia z dodatkiem tłuszczu.

Dobre rady na co dzień

1. Prowadź dzienniczek – notuj, co się działo w ciągu dnia; co jadłaś, jak się czułaś. To pomoże ci wyeliminować produkty i potrawy, które ci szkodzą, unikać sytuacji, które powodują nasilenie dolegliwości. Lekarzowi zaś pomogą w dobraniu odpowiedniego leczenia.

2. Znajdź sposoby na stres – sprawdź, co sprawia, że potrafisz się odprężyć. To bardzo ważne, ponieważ kłopoty nasilają się pod wpływem stresu.

3. Zmień styl ubierania się – dolegliwości mogą być spowodowane nieodpowiednim strojem. Obcisłe spodnie, ciasne majtki, gorsety wyszczuplające – wszystko to powoduje ucisk, co bywa przyczyną wzdęć i kłopotów trawiennych.

4. Jak najczęściej wypoczywaj – dni wolne od pracy przeznacz wyłącznie na wypoczynek, a nie nadrabianie zaległości domowych, zwłaszcza zawodowych. Przynajmniej raz w roku weź dwutygodniowy urlop. Jeśli możesz – wyjedź na wczasy pod gruszę, wyłącz telefon na cały urlop, zmień klimat. Na co dzień stosuj techniki relaksacyjne, warto też zacząć ćwiczyć jogę lub tai-chi.

5. Reguluj ilość błonnika – w zależności od tego czy cierpisz na biegunki, czy zaparcia, jedz produkty z małą lub większą jego ilością.

Zespół jelita drażliwego dotyczy końcowej jego części, czyli okrężnicy. Mimo że układ pokarmowy jest zbudowany prawidłowo, tzn. trawienie i wchłanianie przebie- gają normalnie, to zakłócona zo- staje praca mięśni jelit. Zamiast kurczyć się rytmicznie, pracują zbyt wolno albo za szybko, powodując biegunki albo zaparcia.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • Sposób na bolące afty

    Wyglądają jak białe plamki na błonie śluzowej jamy ustnej. W gruncie rzeczy są to jednak owrzodzenia i mogą się umiejscowić na wewnętrznej powierzchni warg, na podniebieniu, na języku lub wokół... więcej