Zapalenie ucha. Jak złagodzić silny i kłujący ból?

Nie leczmy się na własną rękę środkami dostępnymi bez recepty. Ten ból oznacza jedno: wizytę u lekarza.

Reklama

Niedawno zgłosiła się do mnie pani Renata (67), skarżąc się na silny, kłujący ból ucha, któremu towarzyszył obrzęk i zaczerwienienie. Pacjentka żaliła się, że ból jest nie do zniesienia, zwłaszcza w nocy. Wyjaśniłam, że ucho jest organem mocno unerwionym i dlatego tak odczuwa się zachodzące w nim zmiany chorobowe.

Dodałam, że wbrew pozorom działa to na korzyść chorego, bo wręcz wymusza wizytę u lekarza. Wtedy chory od razu otrzyma lek, który przyniesie mu ulgę i rozpocznie skuteczne leczenie. Zbadałam pacjentkę, żeby ustalić, z jakim rodzajem schorzenia mam do czynienia – czy jest to zapalenie ucha środkowego czy zewnętrznego. Zdziwioną panią Renatę poinformowałam, że wbrew pozorom są to dwie różne choroby. Różne są ich przyczyny, objawy i sposoby leczenia.

Dość powszechny jest pogląd, że na zapalenie ucha środkowego chorują dzieci. Istotnie, jest to jedno z najczęstszych schorzeń wieku dziecięcego. Dochodzi do niego zazwyczaj w pierwszych 7. latach życia. Im więcej lat, tym mniej przypadków zapalenia ucha środkowego, co wcale nie oznacza, że dorośli nie zapadają na tę infekcję.

Zdarza im się to, zwłaszcza przy słabszej odporności. Wtedy zwykle zarażają się od swoich dzieci i wnuków. Typowe objawy tej choroby to gorączka, kłujący ból ucha, a także pogorszenie słuchu. Leczenie wszystkich chorych, bez względu na wiek, zwłaszcza na początku, jest proste. Z reguły oznacza stosowanie preparatów przeciwzapalnych i przeciwbólowych, znacznie rzadziej niż antybiotyków. Zdarza się, że dorośli, sięgając po dostępne bez recepty preparaty na przeziębienie i grypę, łagodzą objawy choroby i myślą, że to koniec problemów.

Warto jednak wiedzieć, że niedoleczenie może oznaczać powikłania. Najczęstszym z nich jest m.in. wysiękowe zapalenie ucha.

Zapalenie ucha zewnętrznego pojawia się zwykle po wizycie na basenie. Z reguły jego przyczyną są bakterie i wirusy, które przez mikrourazy czy drobne ubytki naskórka wnikają w głąb skóry ucha. Tam rozmnażają się i wywołują stan zapalny, któremu sprzyja wilgoć w uchu. Pierwszym objawem tego zapalenia jest bolesny obrzęk.

Czasem gromadzi się w nim wydzielina o przykrym zapachu lub złogi złuszczonego naskórka. To powoduje silne swędzenie, na które pacjent reaguje, drapiąc się w uchu różnymi przedmiotami, jak wykałaczki, patyczki higieniczne czy zapałki. Niestety, może to doprowadzić do ostrego stanu zapalnego chrząstki małżowiny usznej.

Ten rodzaj zapalenia czasem towarzyszy takim schorzeniom, jak np. łuszczyca czy łojotokowe zapalenie skóry. Może być również spowodowany przez wirusa opryszczki z pojawiającymi się drobnymi pęcherzykami na małżowinie usznej. W tym przypadku bóle są wyjątkowo silne i mogą promieniować do twarzy, szyi czy karku. Mogą też wywoływać zawroty głowy. Zapalenie ucha zewnętrznego może się okazać szczególnie niebezpieczne dla osób chorych na cukrzycę. W ich przypadku proces zapalny może przekształcić się w groźną infekcję ogólną i zaatakować okoliczne obszary skóry, tkanki podskórnej, chrząstki, kości, a nawet układ nerwowy.

Aby ustalić rodzaj zapalenia ucha konieczna jest wizyta u lekarza. Badanie zaczyna się od wywiadu, w czasie którego otolaryngolog ustala, jak i kiedy mogło dojść do infekcji. Następnie wykonuje badanie laryngologiczne. Najczęściej jest to otoskopia, która polega na oświetleniu specjalnym przyrządem wnętrza ucha i powiększeniu oglądanych fragmentów przewodu słuchowego zewnętrznego i błony bębenkowej. Przy zapaleniu zewnętrznym nie zawsze można ocenić stan błony bębenkowej. Jeśli w uchu znajduje się wydzielina, poddaje się ją badaniu bakteriologicznemu. Bywa, że trzeba skorzystać z endoskopu.

Po diagnozie dobiera się odpowiednią kurację. Infekcja bakteryjna wymaga zastosowania antybiotyku. Częściej jednak stosuje się środki przeciwbólowe i przeciwzapalne np. z paracetamolem, ibuprofenem czy naproxenem. W przypadku nasilonego bólu można sięgnąć po połączenie paracetamolu z kodeiną lub zażyć równocześnie paracetamol i ibuprofen.

Ważne jest też oczyszczanie dróg oddechowych syropami lub tabletkami wykrztuśnymi, rozrzedzającymi i upłynniającymi zalegający śluz. Uwaga! Stosując te środki należy dużo pić. Chore ucho należy też ogrzewać, robiąc ciepłe okłady. Można też zażywać tabletki udrażniające nos z pseudoefedryną lub stosować krople z ksylometazoliną. Ważne, by temperatura kropli była zbliżona do temperatury ciała.

Skąd ten problem?

U dorosłych stan zapalny dotyczy częściej ucha zewnętrznego niż środkowego. Rozwija się on jako konsekwencja podrażnienia przewodu słuchowego zanieczyszczoną wodą lub drobnym urazem wywołanym patyczkiem do uszu czy paznokciem. Z kolei stan zapalny ucha środkowego pojawia się najczęściej jako efekt silnego przeziębienia i zapalenia zatok. Infekcja związana jest z zaleganiem śluzu w uchu środkowym, który staje się pożywką dla bakterii.

Poradnik krok po kroku

Odporność. Zapalenia uszu o tej porze roku najczęściej spowodowane są przez infekcje bakteryjne i wirusowe. Możemy im zapobiegać, wzmacniając odporność.

Czasem ból, a następnie zapalenie ucha, może powodować podróż samolotem. Osobom, które źle znoszą lot ze względu na gwałtowne zmiany ciśnienia można polecić żucie gumy, popijanie np. wody, połykanie śliny. Generalnie nie służy pasażerom samolotów nieżyt nosa, gdyż łatwo wtedy o zapalenie ucha środkowego.

Najczęstszy błąd przy bólu ucha to układanie się na nim. Starajmy się spać na tym, które jest zdrowe. Chore ucho wygrzejmy, przykładając do niego płócienny woreczek z rozgrzaną uprzednio na suchej patelni solą. Wentylacja. Uszy nie lubią zbyt blisko ustawionego wentylatora i nawiewów klimatyzacji. Unikajmy więc miejsc, w których możemy się narazić na ich działanie.

Aby zapobiegać tej infekcji, przestrzegajmy zasad higieny tj. często myjmy ręce i używajmy jednorazowych chusteczek higienicznych. Zrezygnujmy też ze zbyt częstych wizyt np. w supermarketach, gdzie są duże skupiska ludzi. Krople do uszu. Aby odpowiednia ilość kropli dostała się do ucha, najlepiej zakroplić je na leżąco.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Potrafi w mgnieniu oka zwalić z nóg nawet silną osobę. I na ładnych kilka dni zatrzymać ją w łóżku. więcej