Zapalenie korzonków. Jak uśmierzyć ból?

Ćwiczenia i rehabilitacja to podstawa. Leki przeciwbólowe i rozgrzewające okłady przyniosą ulgę tylko na chwilę.

Zdjęcie

Atak korzonków objawia się silnym bólem w okolicy kręgosłupa lędźwiowego /123/RF PICSEL
Atak korzonków objawia się silnym bólem w okolicy kręgosłupa lędźwiowego
/123/RF PICSEL


Pani Ela (58) weszła do mojego gabinetu, utykając na prawą nogę. Powiedziała, że gdy schyliła się, by podnieść doniczkę z podłogi, poczuła przeszywający ból w lędźwiach po prawej stronie. Dokucza jej od kilku tygodni i nasila się przy najmniejszym ruchu.

Reklama

Skierowałam pacjentkę na RTG kręgosłupa lędźwiowego, który wykazał zmiany zwyrodnieniowe. To nadmiernie wysunięty dysk uciskał na nerwy. Stwierdziłam rwę kulszową, czyli zapalenie korzonków. Zapisałam leki przeciwbólowe i przeciwzapalne oraz plastry rozgrzewające.

Atak korzonków nerwowych objawia się silnym bólem w okolicy kręgosłupa lędźwiowego, promieniującym na pośladek i tylną powierzchnię uda. Najczęściej dotyczy tylko jednej kończyny, choć występuje też obustronnie. Bólowi towarzyszy osłabienie mięśni i pogorszenie czucia w kończynie, niekiedy tak wielkie, że utrudnia poruszanie się.

Czasem jedna noga wydaje się krótsza – to skutek silnego skurczu mięśni, które powodują wykrzywienie tułowia i miednicy. Chory nie jest w stanie się wyprostować. Dolegliwości te chorzy określają jako paraliż nogi. Niedowład mięśniowy może powodować brak czucia w stopie, która ucieka podczas chodzenia.

Dodatkowymi objawami są: uczucie łaskotania, mrowienia lub drętwienia, wbijania szpilek lub przeskakiwania prądu na odcinku nerwu kulszowego.

Jak sprawdzić?

Metodą, która pozwala sprawdzić, czy ból kręgosłupa spowodowała rwa kulszowa, jest tzw. objaw Lasegue’a. Należy się położyć na twardej powierzchni i spróbować unieść wyprostowaną nogę. Przy korzonkach występuje wtedy nagły, przeszywający ból w tylnej powierzchni uda, a czasem także ból w drugiej nodze. Ważną przesłanką dla lekarza jest informacja o tym, czy chory ma zdiagnozowane zwyrodnienia kręgosłupa.

Badaniem, które pozwala to stwierdzić, jest RTG lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa. Czasem wykonuje się też rezonans magnetyczny lub tomografię, które najdokładniej pokazują przepukliny i wypukliny dysków i ich ucisk na nerwy rdzeniowe.

Ból złagodzą środki przeciwbólowe dostępne w aptekach bez recepty, takie jak apap, aspiryna, ibuprom, a przy bardzo silnym bólu, leki na receptę z grupy opioidowych leków przeciwbólowych, np. tramadol. W przypadku przykurczów pomogą leki zmniejszające napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych, np. baclofen lub tetrazepam.

Zaleca się również zażywanie witaminy B1 i B12. Gdy takie leczenie nie daje efektu, stosuje się tzw. zewnątrzoponowe blokady sterydowe. W zmienione chorobowo miejsce wstrzykuje się substancję, która usuwa zapalenie i obrzęk nerwu oraz zmniejsza ucisk.

W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie operacyjne. Tak się dzieje m.in. wówczas, kiedy ucisk na nerw spowodowany przepukliną dysku międzykręgowego prowadzi do utraty kontroli oddawania moczu lub stolca, a leczenie nie przynosi efektów.

Zabiegi te noszą nazwę discektomii lub mikrodiscektomii. Polegają na usunięciu tej części dysku, która uciska nerw, i to w taki sposób, by zachować sprawność kręgosłupa.

Kiedy ostry ból ustąpi, konieczna jest rehabilitacja, która wzmacnia gorset mięśniowy, podtrzymujący kręgi i koryguje wady postawy. Chorzy powinni też systematycznie ćwiczyć w domu tak, jak zalecił im fizjoterapeuta. Dobre efekty mogą dać takie zabiegi, jak hydromasaże czy terapia ultradźwiękami i przezskórna stymulacja nerwów (TENS) z wykorzystaniem prądu elektrycznego o niskim napięciu.

Co robić?

Ćwiczenie 1. Ułóż się wygodnie na plecach na twardym podłożu (np. karimacie). Podstaw stołek i oprzyj na nim nogi tak, by łydki z udami tworzyły kąt prosty. Oddychaj powoli, rytmicznie. Przy każdym wdechu staraj się wcisnąć kręgosłup i pośladki mocno w podłogę, a przy każdym wydechu rozluźniaj mięśnie. Ćwicz przez 4-5 minut.

Ćwiczenie 2. Połóż się na plecach na twardym podłożu z wyciągniętymi rękami i nogami. Nabierając powietrza, wypinaj brzuch, a następnie, wolno wypuszczając powietrze, wciągaj brzuch, starając się bardziej przyciskać pośladki do podłogi. Rób to przez przynajmniej 2-3 minuty.

Poradnik krok po kroku

Ubranie. Aby zapobiec atakom rwy kulszowej, zawsze ubierajmy się stosownie do pogody i unikajmy przemarznięcia, zwłaszcza w okolicy lędźwi.

Ruch. Regularnie wykonujmy ćwiczenia rozciągające oraz wzmacniające mięśnie grzbietu i mięśnie brzucha. Wskazane jest także pływanie.

Sen. Starajmy się spać na dość twardym, płaskim materacu i niewielkiej poduszce. Jak najczęściej odpoczywajmy leżąc na brzuchu, bo to odciąża kręgosłup. Śpiąc na boku, nie przyjmujmy pozycji skulonej, ale wyprostowaną.

Siedzenie. Gdy siedzimy, miejmy zawsze wyprostowane plecy i nie zakładajmy nogi na nogę. Przy wstawaniu starajmy się nie wyginać pleców.

Zakupy. Ciężkie zakupy nośmy zawsze w obu rękach, a podnosząc ciężkie przedmioty nie schylajmy się, ale najpierw zróbmy przysiad, trzymając proste plecy.

Ważne

Bezzwłocznie udajmy się do lekarza, gdy stracimy czucie w nodze lub przestaniemy kontrolować oddawanie moczu lub stolca.

Czy rwę trzeba leczyć?

Wielu pacjentów myśli, że skoro leki przeciwbólowe i przeciwzapalne pomogły i ból minął, to mogą zapomnieć o chorobie. To błąd. Jeśli przyczyną ataku korzonków było zwyrodnienie kręgosłupa, trzeba podjąć regularne ćwiczenia w domu i rehabilitację. Jeśli tego nie zrobimy, choroba przejdzie w stan przewlekły.

Chociaż bólu nie odczuwa się stale i nie jest on już tak silny, to jednak zmiany zwyrodnieniowe pogłębiają się i dolegliwości będą nawracać. Nieleczona rwa może powodować zanik mięśni unerwianych przez nerw kulszowy, co ogranicza sprawność ruchową i bolesne ataki.

Skąd ten problem?

Do ucisku na nerw kulszowy lub nerwy rdzeniowe dochodzi zwykle pod wpływem pojawiających się w upływem lat zmian zwyrodnieniowych w kręgosłupie.

Dyski, które znajdują się między kręgami, zaczynają wystawać poza oś kręgosłupa i uciskają na nerw kulszowy. Odczuwamy to jako atak korzonków. Mogą go wywołać np. nieodpowiednia pozycja ciała, dźwiganie ciężarów czy gwałtowny ruch, ciąża (ze względu na ucisk miednicy), niedobory witaminy B1, oraz choroby, np. cukrzyca, zmiany neuropatyczne i nowotwory.

Warto wiedzieć

W czasie ataku korzonków można stosować naturalne metody radzenia sobie z bólem.

Dieta. Odpowiednia dieta zapobiega stanom zapalnym w organizmie. Powinna być bogata w warzywa i owoce, zwłaszcza te, będące źródłem witaminy C, np.: paprykę, pomidory, kiwi, grejpfruty, kapustę kiszoną. Pamiętajmy o witaminach B1, B2 i B12, znajdujących się w mięsie, kaszy jaglanej, produktach pełnoziarnistych, warzywach strączkowych, migdałach, bananach, rybach, jajach.

Okłady i kąpiele. W łagodzeniu bólu stosujmy żelowe okłady lub termofor. Niektórym pomaga najpierw schłodzenie, a potem rozgrzanie bolących miejsc.

Ulgę przyniesie też 20-minutowa kąpiel z dodatkiem 10 kropli olejków eterycznych: kamforowego lub eukaliptusowego. Pomogą też okłady ze zmielonego i namoczonego siemienia lnianego lub gotowanej cebuli.

Pasy. W sklepach z artykułami zdrowotnymi i przez internet można kupić pasy rozgrzewające na lędźwie. Zawierają m.in. gorczycę, która działa przeciwbólowo. Są też ocieplane wełnianym wkładem. Przy ich stosowaniu należy precyzyjnie przestrzegać instrukcji, aby nie podrażnić skóry.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Niespokojne nogi

    Nie możesz spać, bo wciąż ruszasz nogami? Przyczyną może być niedobór żelaza, niewydolność nerek czy cukrzyca. Jednak w 50 proc. objawy związane są z układem nerwowym. więcej