Wzdęcia, biegunki, zaparcia… zespół jelita drażliwego

Nieprzyjemne burczenie w brzuchu, częste – lub zbyt rzadkie – wizyty w toalecie, skurcze żołądka... Gdy te uciążliwe objawy pojawiają się zbyt często, mogą świadczyć o problemach z jelitami.

Reklama

Zespół jelita drażliwego, inaczej nadwrażliwego (ZJN) to choroba przewodu pokarmowego, która objawia się częstym dyskomfortem i bólami brzucha, zwłaszcza po jedzeniu. Towarzyszą im biegunki i zaparcia.

Choroba ta dotyczy głównie kobiet: aż 80 proc. pacjentów z nasilonymi objawami stanowią właśnie panie. Choć schorzenie nie zagraża życiu, może znacznie pogarszać jakość funkcjonowania, wpływając wyniszczająco nie tylko na ciało, ale i na psychikę. Dlatego warto wiedzieć o nim jak najwięcej.

Prof. zw. dr hab. med. Wojciech Cichy, gastroenterolog, UM, Poznań

Poznajemy przyczyny i objawy

Zespół jelita nadwrażliwego jest chorobą czynnościową przewodu pokarmowego. Oznacza to, że odczuwane dolegliwości nie są wynikiem np. zmian czy nieprawidłowości w jego budowie, lecz świadczą wyłącznie o zaburzeniu jego pracy. Zmianie ulega natomiast przesuwanie się treści pokarmowej przez jelita, pojawia się ból wywołany np. rozdęciem jelit pokarmem czy gazami.

Przyczyny choroby nie są do końca znane, ale istnieje kilka czynników, które mogą powodować jej rozwój. Wśród nich wymienia się m.in. przebytą infekcję układu pokarmowego, zaburzenia flory bakteryjnej jelit (np. po kuracji antybiotykami – dlatego warto zażywać probiotyki), ale też np. stres. Od dawna wiadomo bowiem, że skurcze i ruchy jelita grubego sterowane są przez układ nerwowy i... hormony.

To dlatego na ZJN cierpią głównie kobiety, które są bardziej narażone na działanie obu tych czynników.

Dodatkowe badania, np. gastroskopia, pozwolą wykluczyć choroby dające podobne objawy jak ZJN.

Trudna droga do prawidłowego zdiagnozowania choroby

Jeżeli masz uciążliwe dolegliwości ze strony układu pokarmowego, koniecznie zgłoś się do lekarza rodzinnego. To on, po przeprowadzeniu wywiadu, zadecyduje o skierowaniu do zespołu specjalistycznego, w tym do gastroenterologa, który może zlecić badania dodatkowe (np. gastroskopię lub kolonoskopię). Pozwolą one wykluczyć inne poważne schorzenia układu pokarmowego, które dają podobne dolegliwości jak ZJN.

Objawy choroby są zróżnicowane i często niejednoznaczne. Dlatego droga do prawidłowej diagnozy powinna być dostosowana do zgłaszanych przez chorego objawów.

Pamiętaj: im szybciej zgłosisz się do lekarza, tym większa szansa na uporanie się z dolegliwościami. Bo choć ZJN nie można wyleczyć, to u wielu osób, po zastosowaniu odpowiednio dobranej terapii, przez szereg miesięcy, a nawet lat nie występują dolegliwości związane z chorobą.

Probiotyki zadbają o florę bakteryjną

Jedną z przyczyn zespołu jelita nadwrażliwego może być zaburzenie mikroflory jelitowej. Długotrwała kuracja antybiotykami, przewlekły stres, a nawet podróż mogą zachwiać równowagę bakteryjną jelit. Aby do tego nie dopuścić, warto regularnie stosować probiotyki.

Te tzw. dobre bakterie mogą odbudować zdrową mikroflorę jelitową, która zapewnia właściwą pracę przewodu pokarmowego. Regularne spożywanie niektórych szczepów probiotycznych pomaga przywrócić prawidłową pracę jelit.

Aby uchronić się przed problemami z jelitami, stosuj probiotyki w czasie leczenia antybiotykami i dwa tygodnie po kuracji. Sięgnij po nie również w stanach fizycznego zmęczenia, stresu lub problemów z żołądkiem, wynikających, np. z alergii pokarmowej.

Najlepsze sposoby na złagodzenie dolegliwości

Objawy ZJN idą w parze ze stresem. Jeśli nau czysz się go łagodzić, odczujesz poprawę.

Leczenie ZJN polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów. Na bóle i skurcze brzucha pomogą tabletki rozkurczowe (np. No-spa). Największą rolę odgrywa sposób odżywiania. Nie ma uniwersalnych zaleceń, które można byłoby zastosować u wszystkich pacjentów. Dobra dieta to taka, która uwzględnia reakcje organizmu na poszczególne pokarmy i jest dostosowana do postaci ZJN.

W postaci zaparciowej: warto zwiększyć ilość produktów o wysokiej zawartości błonnika, czyli głównie pełnoziarnistych produktów zbożowych, warzyw i owoców. Błonnik reguluje pracę jelit, zmniejsza skurcze, pomaga zatrzymać wodę, co przyczynia się do łatwiejszego wypróżniania. Korzystnie może wpłynąć dodanie do jadłospisu, np. 3 suszonych śliwek dziennie. Ilość błonnika zwiększaj stopniowo w ciągu kilku tygodni, np. zacznij od łyżki otrębów dosypanych do jogurtu, by dojść do 5-6 łyżek. Jeśli zauważysz nasilenie wzdęć, nie odstawiaj całkowicie tych produktów, ale zrezygnuj z nich na 4-5 dni, a następnie wprowadzaj je pojedynczo, bacznie obserwując reakcje twojego organizmu.

W postaci biegunkowej: spożywaj produkty o niskiej zawartości błonnika, czyli głównie oczyszczone produkty zbożowe (np. białe pieczywo). Ogranicz jedzenie warzyw i owoców (zwłaszcza surowych). Pamiętaj, by pić przynajmniej 2 l wody dziennie (zapobiegnie odwodnieniu przy biegunkach). Pomóc może spożywanie małych, lekkich posiłków, co 2-3 godziny. Zbyt obfite nasilają dolegliwości.

Walcz ze stresem. Aby odzyskać dobre samopoczucie, skup się na tym, co chcesz osiągnąć (np. relaks), a nie na tym, czego chcesz uniknąć (np. stres). Pomocna jest też aktywność fizyczna, ćwiczenia oddechowe, relaksująca muzyka.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Naj

Zobacz również

  • Ucho pływaka

    ​Tak naprawdę jest to zapalenie ucha zewnętrznego. Możesz się go nabawić na basenie czy w saunie. Jednym słowem, głównym sprawcą jest woda lub wilgoć. Chorobę wywołują bowiem bakterie i grzyby,... więcej