Wysokie ciśnienie: Jak z nim żyć

Tym razem rozmawiamy o dość powszechnym problemie dotyczącym nadciśnienia tętniczego. Na nurtujące pytania odpowiada dr n. med. Aleksander Prejbisz, ekspert popularnego programu „Zdrowa ONA”.

Reklama

Jakie jest prawidłowe ciśnienie dla różnych grup wiekowych?

Wartości skurczowego ciśnienia tętniczego, zwanego potocznie ciśnieniem górnym, powinny być niższe niż 140 mm Hg. Te drugie, nazywane ciśnieniem dolnym, muszą być niższe niż 90 mm Hg. U dzieci i młodzieży, które nie przekroczyły 18. roku życia, prawidłowe ciśnienie ustala się w zależności od wieku oraz wzrostu za pomocą siatek centylowych, czyli współczynników dotyczących ich rozwoju.

Po czym rozpoznać, że jest zbyt wysokie? Jak reaguje organizm?

Nadciśnienie nie ma żadnych charakterystycznych objawów, dlatego nazywane jest potocznie chorobą o ukrytym obliczu. Niektórzy skarżą się na bóle głowy, krwawienia z nosa, poczucie osłabienia czy zawroty głowy. Nie można jednak stwierdzić, że objawy te wynikają bezpośrednio z nadciśnienia. Mogą być wynikiem uszkodzenia serca, nerek, mózgu czy tętnic – chorób związanych z nieleczonym nadciśnieniem. To dlatego tak ważne jest wykonywanie pomiarów ciśnienia.

A co wpływa na jego wzrost? Jakie są nasze najczęstsze grzechy?

Jest wiele czynników, które mogą wpływać na rozwinięcie się tej choroby, a jednym z nich jest styl życia. Nieodpowiednia dieta, brak aktywności fizycznej i wynikająca z nich otyłość to podstawowe błędy. Często śpimy za krótko, pracujemy za długo i zbyt często się denerwujemy nawet z błahych powodów.

Czym się różni nadciśnienie pierwotne od wtórnego?

Zdecydowana większość (ponad 90%) przypadków tej choroby ma charakter pierwotny (samoistny). Za jego rozwój odpowiedzialne jest uwarunkowanie genetyczne i nieodpowiedni styl życia (m.in. otyłość). Natomiast nadciśnienie wtórne związane jest z jednym czynnikiem, najczęściej o charakterze hormonalnym (nadmierna produkcja) albo anatomicznym (zwężenie tętnicy nerkowej lub aorty).

Podobno łatwo je obniżyć, stosując właściwą dietę? Czy to faktycznie wystarczy?

Możemy ją nazwać niezbędnym uzupełnieniem terapii farmakologicznej. Warto też podkreślić, że nie mamy tu do czynienia z restrykcyjnymi zakazami lub nakazami, czego bardzo obawiają się osoby chore, ale z zasadami zdrowego odżywiania. Wszyscy cierpiący na nadciśnienie tętnicze powinni szczególnie unikać soli i ograniczyć picie alkoholu. Dopuszczalna dawka dla mężczyzn to 20-30 g etanolu dziennie (co odpowiada mniej więcej 50 g wódki, 200 ml wina lub 500 ml piwa), dla kobiet – o 10 g mniej. Warto zredukować tłuszcze nasycone oraz cholesterol. Zaleca się za to spożywanie ubogotłuszczowych produktów mlecznych, błonnika, produktów pełnoziarnistych i białka ze źródeł roślinnych. Należy pamiętać też o regularnym jedzeniu ryb (przynajmniej 2 razy w tygodniu) oraz codziennym spożywaniu świeżych warzyw i owoców.

Czy leki przepisane przez lekarza trzeba brać do końca życia?

Niestety, u większości pacjentów nie można skutecznie „wyleczyć” nadciśnienia i odstawić na stałe leki obniżające ciśnienie. Osoba chora, aby osiągnąć powodzenie terapii i normalizację ciśnienia tętniczego, wymaga systematycznego przyjmowania medykamentów, zazwyczaj przez całe życie. Natomiast wszystkie podejmowane działania mają na celu zapobieganie rozwojowi skutków choroby. U niektórych pacjentów z nieznacznie wyrażonym podwyższeniem ciśnienia i bez chorób współistniejących podejmuje się przez kilka miesięcy próbę wdrożenia intensywnej modyfikacji stylu życia. Jest to właśnie wspomniana zmiana diety na zdrowszą, stosowanie aktywności fizycznej czy zmniejszenie masy ciała. Gdy jest to nieskuteczne, włączane są leki przeciwnadciśnieniowe. U większości osób od momentu rozpoznania choroby prowadzi się równolegle wdrażanie zasad modyfikacji stylu życia i leczenie farmakologiczne.

Co grozi pacjentom, którzy nie chcą się leczyć?

Należy podkreślić, że nadciśnienie tętnicze jest jednym z najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka rozwoju chorób serca i nerek. Nieleczone prowadzi do poważnych powikłań, włączając w to nawet przedwczesną śmierć. Konsekwencje takiej nieodpowiedzialności można podzielić na dwie kategorie. Pierwsze to objawy wczesne, czyli niewielkie, ale narastające w czasie uszkodzenia serca i tętnic czy nerek, które w danym momencie nie mają jeszcze bezpośredniego przełożenia na rozwój innych chorób. Jeżeli szybko zareagujemy, możemy je jeszcze zahamować. Natomiast drugie – późne, pojawiają się w następstwie kumulacji wspomnianych już zmian, prowadząc do przyspieszonego rozwoju miażdżycy, a w następstwie do zawału mięśnia serca i udaru mózgu. Dodatkowo nieleczone nadciśnienie jest jedną z najczęstszych przyczyn pogarszania się funkcji nerek, zwłaszcza w wieku podeszłym, a także zmian w obrębie siatkówki i rozwoju demencji u osób starszych.

Rozm.: Monika Pawłowska

Czy i w jaki sposób leczenie może wpływać na sferę seksualną?

Niektóre leki przyjmowane w nadciśnieniu tętniczym mogą wywoływać działania niepożądane. Są to m.in. problemy z erekcją lub obniżone możliwości osiągania wzwodu u mężczyzn.

U kobiet mogą wystąpić zaburzenia lubrykacji (brak odpowiedniego nawilżenia pochwy, co uniemożliwia bezbolesne odbycie stosunku płciowego).

Czasami występuje także oziębłość płciowa objawiająca się niechęcią do podjęcia współżycia u obu płci (w przypadku kobiet często mówimy o spadku libido).

Na szczęście objawy te zdarzają się bardzo rzadko i nie powinny powodować przerwania leczenia. Wystarczy zgłosić się do lekarza i dokładnie je opisać.

Często nieskomplikowana modyfikacja schematu leczenia może zmniejszyć niekorzystny wpływ terapii na funkcje seksualne. Najczęściej polega to na zamianie starszych leków na nadciśnienie tętnicze na te nowszej generacji.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Kurier TV
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Sposób na bolące afty

    Wyglądają jak białe plamki na błonie śluzowej jamy ustnej. W gruncie rzeczy są to jednak owrzodzenia i mogą się umiejscowić na wewnętrznej powierzchni warg, na podniebieniu, na języku lub wokół... więcej