Wyniki badań bez tajemnic. Jak się przygotować, jak interpretować?

Nie zawsze jest to łatwe. Na wydruku znajdują się niezrozumiałe skróty i wiele cyfr. Lekarze rzadko znajdują czas, by poinformować pacjenta, co one oznaczają. Dlatego warto zorientować się w opisach badań. Trzeba jednak pamiętać, że ostateczna interpretacja i wynikające z nich zalecenia to sprawa dla lekarza.

Reklama

Najważniejsze z badań to morfologia krwi oraz analiza moczu. Warto je wykonywać profilaktycznie.

Morfologia - jak się przygotować?

To najważniejsze badanie. Przygotuj się więc do niego, by nic nie wpłynęło na jego wynik.

Najczęściej na pobieranie krwi należy stawić się na czczo, czyli 12 godzin po ostatnim posiłku. To ważne, bo ilość, skład oraz czas, jaki upłynął od spożycia pokarmu ma wpływ na wynik badania. Jeśli rano masz mieć wykonaną analizę poziomu cholesterolu we krwi, to nie tylko powinnaś być na czczo, ale także poprzedniego wieczoru unikać potraw zawierających dużo tłuszczów zwierzęcych (np. schabowego, tłustych wędlin itp.).

Co najmniej 24 godziny przed pobieraniem krwi nie pij alkoholu. Może on mieć wpływ na wyniki badania, zwłaszcza na wskaźniki dotyczące pracy wątroby, kwasu moczowego i trójglicerydów.

Nie musisz być na czczo, jeśli będziesz mieć wykonywane badanie poziomu hormonów (oprócz prolaktyny), test na Helicobacter pylori i inne czynniki zakaźne.

Na czczo nie wykonuje się też badań na: hemoglobinę glikowaną, PSA i inne markery nowotworowe, ASO (wskazuje, czy pacjent przebył ostatnio zakażenie paciorkowcem z grupy A), immunoglobuliny, CRP (białko, które pokazuje, czy w organizmie toczy się stan zapalny), grupę krwi, antygeny zapalenia wątroby HBs, HCV oraz HIV.

Leki to substancje, które mają ogromny wpływ na funkcjonowanie organizmu, a więc także wyniki analizy krwi. Lekarz powinien to wziąć pod uwagę przy interpretacji wyników – spytać, jakie leki bierzesz i o jakich porach. Wysiłek fizyczny może wpływać na wynik badania, np. jeśli jadąc do przychodni podbiegłaś do autobusu lub stałaś długo w tłoku. Dlatego zanim wejdziesz do gabinetu, odpocznij co najmniej kwadrans, najlepiej siedząc.

W dniu poprzedzającym pobranie krwi staraj się wypić dodatkowo do 1,5 litra płynów (najlepiej wody). Dzięki temu zabieg będzie łatwiejszy (krew nie tak gęsta). Poza tym trzeba pamiętać, że niedostateczne nawodnienie może zmienić wynik badania. Jeśli obawiasz się bólu podczas ukłucia, pół godziny przed pobraniem krwi, użyj znieczulającej maści lub sprayu (np. EMLA). Po zabiegu przyciśnij wacik do skóry (niekiedy jest on przyklejany plasterkiem), nie musisz zginać ręki w łokciu. Chodzi o to, aby zastosować miniopatrunek uciskowy – wtedy krew szybko zostanie zatamowana.

Analiza moczu to kolejne ważne badanie, które dostarcza wiedzy na temat naszego zdrowia

Aby wynik był wiarygodny, musisz pobrać mocz stosując się do pewnych zasad. Trzeba pamiętać, że laboratorium nie przyjmie moczu przyniesionego np. w buteleczce po soku. Konieczny jest pojemnik kupiony w aptece (ok. 1 zł). Pojemnik na mocz do posiewu musi być sterylny (jest zapakowany dodatkowo w torebkę foliową), a do badania ogólnego – nie.

W dniu poprzedzającym badanie nie należy wykonywać ciężkich prac fizycznych i zrezygnować z jedzenia dużych ilości mięsa i nabiału (wysokobiałkowej diety). Mocz do badania należy pobrać rano, po starannym podmyciu się. Po umyciu ciała mydłem należy obficie spłukać je wodą i wytrzeć papierowym ręcznikiem. Najlepiej zbadać pierwszy poranny mocz, ponieważ zawiera on największą ilość składników. Poza tym nie zmienia go dieta ani wysiłek fizyczny.

Analitycy laboratoryjni i lekarze mówią, że należy pobrać mocz poranny, z jego środkowego strumienia. O co chodzi? Otóż pierwszą partię moczu oddajemy do muszli sedesowej, a dopiero następną (w połowie oddawania moczu) do pojemnika na badanie. Pierwsza porcja moczu nie nadaje się do badania ze względu na obecność w niej bakterii z ujścia cewki moczowej, dlatego należy ją odrzucić.

Mocz należy dostarczyć w ilości określonej przez laboratorium (najczęściej pojemnik jest wypełniany w połowie) i w zależności od tego, czy jest to badanie ogólne moczu czy posiew. Ważne jest dostarczenie pobranej próbki do badania w możliwie jak najkrótszym czasie (nie dłuższym niż 2 godziny od pobrania), gdyż wydłużony czas transportu sprzyja namnażaniu się bakterii. Po dwóch godzinach z każdą minutą wynik staje się coraz mniej wiarygodny.

Wybór laboratorium też ma wpływ na wynik badania

Jeśli mamy taką możliwość, wybierzmy laboratorium, które ma odpowiednie certyfikaty wydane przez Polskie Centrum Akredytacji – niezależną jednostkę, która posiada uprawnienia do potwierdzania wyników badań. Jest to potwierdzenie także wdrożenia systemu zarządzania jakością.

Wszystkie te dokumenty są dostępne do wglądu pacjentów w laboratorium oraz na stronie internetowej. Dlaczego to takie ważne? Kontrola gwarantuje wysoką jakość przeprowadzanych badań. Ryzyko, że wynik jest niezgodny ze stanem rzeczywistym jest wtedy bliskie zeru.

Dr n. med. Andrzej Marszałek

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • Zapytaliśmy Polki, czy wiedzą jaka jest różnica między infekcją intymną o podłożu bakteryjnym a grzybiczym? 42% kobiet nie znało odpowiedzi na to pytanie! więcej