Wyniki badań analitycznych bez fałszu

Wybierasz się na badania analityczne krwi i moczu? Przygotuj się, by zminimalizować ryzyko nieprawidłowego wyniku oraz błędnego rozpoznania choroby. Aż 3/4 błędów powstaje na etapie przedlaboratoryjnym na skutek niewiedzy pacjentów.

Badania laboratoryjne to jedno z podstawowych narzędzi w rękach lekarza, który na ich podstawie stawia diagnozę i ordynuje leczenie. Ale wyniki badań nie zawsze są prawdziwe. Dzieje się tak, jeśli „materiał” jest źle pobrany lub niewłaściwie transportowany.

W prostym na pozór badaniu moczu można spodziewać się zafałszowanych wyników, gdy pacjent przed pobraniem moczu wytrze okolice narządów płciowych używanym ręcznikiem lub pobierze inną niż „środkowy strumień” próbkę. Wypicie kawy rano, przed pobraniem krwi, również wpłynie na wyniki.

Reklama

Trzymaj rygor. Zarówno niewłaściwa dieta (głodzenie lub spożycie posiłku bezpośrednio przed badaniem), jak i przyjmowane leki mają wpływ na wynik badań laboratoryjnych. Po posiłku rośnie stężenie glukozy, trójglicerydów, hormonu wzrostu, gastryny i wapnia jonizowanego, spada natomiast stężenie fosforanów, bilirubiny, kwasu moczowego, potasu i chlorków.

Parametry biochemiczne, hematologiczne i koagulologiczne podlegają również zmianom w okresie cyklu menstruacyjnego oraz w ciąży

Po wysiłku fizycznym wzrasta np. poziom mleczanu. Na aktywność hormonów wpływa pora dnia (światło i ciemność), stres i aktywność fizyczna, np. stężenie kortyzolu i hormonu wzrostu jest dwukrotnie wyższe rano niż w nocy, a reniny i aldosteronu najniższe – po południu. Jakość i wiarygodność badania analitycznego zależy też od pozycji ciała.

Krew należy pobierać w pozycji siedzącej, po 15-20-minutowym odpoczynku. Staza (zbyt długie zaciśnięcie opaski) powoduje np. pod- wyższenie stężenia lub aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT), bilirubiny, dehydrogenazy mleczanowej (LDH), albuminy, bia- łka całkowitego, cholesterolu, wa- pnia, krwinek czerwonych (RBC). Obniża natomiast stężenie lub aktywność glukozy, fosforanów, mocznika, kreatyniny, krwinek białych. Stres (nawet w kolejce przed pobraniem krwi) powoduje podwyższenie wartości kortyzolu, TSH, katecholaminy, glukozy, insuliny, mleczanów, cholesterolu, prolaktyny (PRL).

Dobę przed badaniem nie należy pić alkoholu lub innych używek – mogą one powodować zaburzenia wodno-elektrolitowe. Na wynik wpływają leki, np. doustne antykoagulanty w przypadku badania układu krzepnięcia, jak i inne procedury diagnostyczne wykonywane wcześniej, np. badanie rektalne.

Pamiętaj, że…

Jak imponować życiową energią i mieć dobrą kondycję w każdym wieku

O posiłek przed badaniem najlepiej spytać lekarza. Zazwyczaj lepiej być na czczo (można napić się wody), bo 2 godziny po posiłku zwiększa się wartość trójglicerydów TG, enzymów wątrobowych AST i ALT, glukozy, fosforanów, potasu. Warto pamiętać, że utrata 1,8 kg na tydzień powoduje zmiany: wolnych kwasów tłuszczowych WKT, kwasu moczowego, insuliny, testosteronu.

Lekarz chorób wewnętrznych Marcin Miduch

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • Zapytaliśmy Polki, czy stosowanie antybiotyków w leczeniu infekcji intymnych może spowodować działania niepożądane? 86% odpowiedziało na to pytanie TAK! więcej