Wirusowe zapalenia wątroby - objawy i leczenie

Podczas wakacji wirusy wywołujące żółtaczkę miały więcej niż zwykle okazji, by nas zaatakować. Warto więc teraz sprawdzić stan wątroby i, w razie konieczności, skutecznie ją leczyć.

Beztroskie rodzinne wyjścia na lody czy do smażalni ryb… Korzystanie podczas wyjazdu ze wspólnych naczyń… Upiększające zabiegi w nieznanym gabinecie kosmetycznym albo salonie tatuażu…Wykorzystanie urlopu na kontrolne badanie krwi… Każdy z tych scenariuszy mógł narazić cię na żółtaczkę. Warto jak najszybciej upewnić się, że ze zdrowiem wszystko w porządku.

Wirusowe zapalenie typu A

Reklama

Powoduje je wirus HAV, którym można zarazić się drogą pokarmową.

Wystarczy np., że osoba chora na żółtaczkę nie umyje rąk po skorzystaniu z toalety, a następnie poda ci nimi np. owoce, ty zaś zjesz je nieumyte...

Lekarz radzi: zawsze myj owoce i warzywa przed jedzeniem, nigdy nie „podskubuj” tych dopiero co kupionych (i brudnych); korzystaj z punktów gastronomicznych, które budzą zaufanie (są czyste, dobrze wyposażone, obsługa ma estetyczny wygląd); nigdy nie pij surowej wody; unikaj kąpieli w miejscach, gdzie woda może być zanieczyszczona.

Objawy, których nie należy lekceważyć:

- powtarzające się objawy tzw. dyspeptyczne: uczucie przepełnienia w nadbrzuszu, nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunki, spadek apetytu;

- objawy grypopodobne: gorączka, ból gardła, złe samopoczucie, kaszel, powiększenie węzłów chłonnych (u dzieci);

- objawy jak przy reumatyzmie: bóle stawów;

- ciemne zabarwienie moczu, odbarwienie stolca;

- zażółcenie skóry i białek oczu;

- świąd skóry.

Uwaga! U dzieci poniżej 6. r. ż. bardzo często choroba nie powoduje żadnych objawów lub nieliczne (ma tzw. bezobjawowy lub skąpo objawowy charakter). Dlatego, jeśli podejrzewasz, że twoja rodzina mogła mieć kontakt z wirusem (np. w jadłodajni), poradź się lekarza rodzinnego, nawet jeśli nie pojawiają się żadne dolegliwości.

Pomocne badania wykrywające chorobę:

- test krwi na poziom enzymów wątrobowych ALAT i ASPAT (zleca je lekarz rodzinny) – choroba powoduje, że poziom ten jest podwyższony;

- test krwi na obecność przeciwciał anty-HAV – badanie jest bezpłatne ze skierowaniem od specjalisty (posiadającego umowę z NFZ), prywatnie trzeba za nie zapłacić ok. 50 zł; przeciwciała można wykryć w surowicy już po ok. 2 tygodniach od zakażenia wirusem.

Zasady skutecznej terapii

Dla chorego zalecana jest przez kilka miesięcy dieta lekkostrawna, niskotłuszczowa.

Należy jeść 5–6 niewielkich posiłków w ciągu dnia.

Bazą jadłospisu powinny być: jasne, pszenne pieczywo, biały ryż, drobne kasze; chude mleko i sery, odtłuszczone jogurty i serki, wędliny i mięso drobiowe (bez skóry) oraz ryby; zupy warzywne na chudych wywarach mięsnych zaprawiane jogurtem; warzywa (ziemniaki, marchew, dynia) gotowane i przecierane; owoce dojrzałe, bez skórki i pestek; słaba herbata, woda niegazowana, rozcieńczone soki owocowe i warzywne.

Lepiej wykluczyć z menu: razowe pieczywo, grube kasze; tłuste mleko i jego przetwory; tłuste mięso i wędliny; warzywa kapustne i strączkowe; dodatki typu majonez, keczup, musztarda; słodycze; alkohol.

Wirusowe zapalenie typu B i C

Sprawcą są wirusy HBV i HCV – przenoszone przez krew.

Do kontaktu z zakażoną krwią może dojść np. podczas zabiegu kosmetycznego lub medycznego, jeśli używane przybory lub sprzęt są źle wysterylizowane. Krew nie musi być na nich widoczna!

Szczególną ostrożność zachowaj, gdy masz otwartą rankę, zadrapanie – to droga dla wirusów.

Objawy, których nie należy lekceważyć:

- mogą wskazywać na WZW typu B: bóle brzucha połączone czasem z biegunką (głównie u dzieci), nudności, wymioty, brak apetytu, zażółcenie skóry i spojówek, ciemna barwa moczu;

- ostrzegają przed WZW tpu C: długotrwałe zmęczenie, senność, apatia, nudności, bóle mięśni i stawów, niekiedy zmiany skórne (np. liszaj płaski).

Pomocne badania wykrywające chorobę:

WZW typu B - test krwi na obecność antygenów wirusowych HBsAg – może go zlecić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej; te antygeny wirusowe są pierwszą oznaką (tzw. markerem) zakażenia wirusem HBV; pojawiają się w surowicy już 4–12 tygodni od kontaktu z wirusem.

WZW typu C - test krwi na obecność przeciwciał anty-HCV – badanie jest bezpłatne ze skierowaniem od specjalisty (posiadającego umowę z NFZ), prywatnie trzeba za nie zapłacić 30–60 zł;

- test PCR – lekarz zleca go, gdy wynik poprzedniego badania jest dodatni; test PCR ma ostatecznie potwierdzić, że doszło do zakażenia (wykrywa materiał genetyczny wirusa w surowicy krwi, co jest na to ostatecznym dowodem).

Zasady skutecznej terapii

WZW typu B: Leczenie ma charakter łagodzący dolegliwości (tzw. objawowy). Nie stosuje się środków farmakologicznych (chyba, że choroba zdążyła już nabrać charakteru przewlekłego).

Lekarz zaleca odpoczynek i leżenie w łóżku. Przez ok. pół roku chory powinien zachować odpowiednią dietę: składającą się w 70 proc. z łatwo przyswajalnych węglowodanów, 10–20 proc. – z tłuszczy i 10 proc. – z białka. Nie wolno pić alkoholu!

WZW typu C: Im wcześniej rozpoczęte leczenie, tym lepsze daje efekty. Chory przyjmuje leki zwalczające wirusa. Terapia trwa od 24 do 48 tygodni – w zależności m.in. od genotypu i tzw. ładunku wirusa (czyli liczby jego kopii w surowicy krwi).

Leczenie jest w pełni skuteczne w 50–80 proc. przypadków; to zależy m.in. od genotypu wirusa, ale także systematyczności w przyjmowaniu leków ze strony chorego.

Ważne wskazówki, które ułatwią terapię i przyspieszą powrót do zdrowia

1 Unikaj obciążeń

Choć aktywność fizyczna jest zdrowa dla wątroby (bo zmniejsza wagę ciała i złogi tłuszczu, które odłożyły się w organie), na czas choroby dobrze jest ją ograniczyć, by proces regeneracji mógł spokojnie przebiegać. Wskazane jest nie tylko zaniechanie intensywnych ćwiczeń, ale także np. dźwigania, schylania się.

2 Uważaj na leki...

Wśród farmaceutyków wiele ma tzw. hepatotoksyczne działanie. I nie są to tylko „specjalistyczne”, wydawane na receptę lekarstwa! Wątrobie szkodzą także zwykłe, ogólnodostępne środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.

Ich przyjmowanie warto ograniczyć do minimum nie tylko podczas leczenia się na wirusowe zapalenie wątroby, ale także na co dzień! Inne obciążające leki to m.in.: antyarytmiczne, przeciwgrzybicze, hamujące wydzielanie kwasu żołądkowego oraz doustne środki antykoncepcyjne. Lekarz doradzi, jak je bezpiecznie stosować w okresie choroby.

3 ...i wdychane opary

To, co wdychasz, ma wpływ nie tylko na twój układ oddechowy ale także wiele organów, w tym wątrobę. Szkodliwe są nie tylko zanieczyszczenia powietrza (których czasem nie sposób uniknąć), ale także np. lakiery do włosów, dezodoranty w aerozolu, spreje przeciwko owadom. A z tych możemy zrezygnować lub zastąpić je innymi, np. w sztyfcie.

4 Dawka choliny i ornityny

Cholina to związek niezbędny do prawidłowego metabolizmu tłuszczów. Organizm sam potrafi ją wytwarzać, jednak jest to za mała ilość. Dlatego cholina powinna być dostarczana z zewnątrz. Podobnie ornityna, która pobudza regenerację wątroby. Zanim zaczniesz stosować suplementy diety, poradź się lekarza.

5 Badania kontrolne

Niezależnie od tego, czy masz za sobą problemy z wątrobą, czy nie, co pewien czas kontroluj jej pracę, np. w badaniu ALAT i ASPAT.

Konsultacja medyczna Hanna Dolińska

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Tekst pochodzi z magazynu

Tina

Zobacz również