Ważne badania serca. Jakie i kiedy wykonać?

Reklama

Ryzyko wystąpienia chorób serca wzrasta z wiekiem. Im jesteśmy starsi, tym bardziej musimy dbać o ten mięsień. W tym celu przynajmniej raz w roku zgłośmy się na badania kontrolne – poziomu cholesterolu, trójglicerydów i glukozy we krwi oraz mierzmy regularnie ciśnienie tętnicze.

Dzięki temu wcześniej wychwycimy groźne dla serca zmiany. Ponadto, po 40. roku życia raz w roku róbmy kontrolne EKG. A jeśli mamy jakieś niepokojące dolegliwości, sygnalizujące kłopoty z sercem, np. kołatanie, niemiarowe bicie serca czy duszności lub wyniki badań kontrolnych budzą wątpliwości, poprośmy by lekarz skierował nas na bardziej szczegółowe badania. Poniżej opisujemy najważniejsze z nich.

HOLTER EKG

EKG Holtera monitoruje czynność serca przez całą dobę, także nocą, podczas snu. Pozwala na bardziej precyzyjną diagnozę, niż zwykłe EKG.

Jak się przygotować? Nie wymaga przygotowań. Jak wygląda? W okolice serca, na klatce piersiowej, przypina się minielektrody połączone z małym aparatem, mocowanym do paska. Nosimy je całą dobę. Aparat rejestruje elektryczne impulsy wytwarzane przez serce podczas codziennych zajęć oraz snu.

W tym czasie prowadzimy dzienniczek, w którym zapisujemy, to co się wydarza. Z aparatem nie można się kąpać.

Co daje? Zapis z rejestratora wczytywany jest do komputera. Badanie wykrywa zaburzenia rytmu serca. Pozwala też ocenić postępy w leczeniu arytmii. Wykrywa bezbólowe niedokrwienie mięśnia sercowego.

Koronarografia

Dzięki temu badaniu można rozpoznać lub wykluczyć chorobę wieńcową, ocenić jej zaawansowanie oraz zaplanować odpowiednie leczenie zabiegowe.

Jak się przygotować? Przed badaniem trzeba zaszczepić się przeciw żółtaczce typu B (WZW B) i wykonać takie badania, jak morfologia krwi, stężenie kreatyniny, badanie moczu, oznaczyć grupę krwi. Po konsultacji z lekarzem należy odstawić niektóre leki, np. przeciwkrzepliwe. W dniu badania trzeba być na czczo.

Jak wygląda? Zwykle odbywa się w szpitalu. Po miejscowym znieczuleniu do tętnicy udowej lub promieniowej (na nadgarstku), pod kontrolą RTG wprowadzany jest cewnik, który dociera aż do serca. Przez cewnik podawany jest kontrast, dzięki któremu jest widoczny przepływ krwi przez naczynia krwionośne serca. Jeśli nakłucie zostało zrobione w tętnicy udowej, po badaniu musimy leżeć nieruchomo na plecach przez 8-12 godzin, bez zginania nogi po stronie wkłucia.

Co daje? Pozwala ocenić tętnice wieńcowe, które odpowiadają za ukrwienie serca, znaleźć w nich ewentualne zwężenia. Dzięki temu można rozpoznać lub wykluczyć chorobę wieńcową, ocenić jej zaawansowanie oraz zaplanować odpowiednie leczenie.

EKG wysiłkowe

Badanie to często zlecane jest podczas rehabilitacji kardiologicznej, np. po zawale czy wszczepieniu by-passów.

Jak się przygotować? Tuż przed nie jedzmy obfitego posiłku i nie palmy papierosów. Zabierzmy ze sobą buty sportowe, ręcznik, luźne ubranie. Jeśli mieliśmy wcześniej robione inne badania, jak EKG spoczynkowe, EKG holter czy echo serca, zabierzmy wyniki ze sobą.

Jak wygląda? W czasie badania zostajemy podłączeni do aparatu EKG rejestrującego pracę serca. Jednocześnie aparat założony na rękę mierzy ciśnienie krwi i tętno. Przez kilkanaście minut chodzimy na bieżni szybciej i wolniej. Osoby starsze, z chorymi stawami biodrowymi, zamiast poruszania się na bieżni, mogą pedałować na stacjonarnym rowerze (tzw. cyklometrze rowerowym).

Co daje? Wykrywa chorobę wieńcową. Określa wydolność serca, stopień zaawansowania choroby wieńcowej oraz może wykryć nieprawidłowości niewidoczne w zwykłym EKG. Wynik nie zawsze jest miarodajny, zwłaszcza u kobiet – może błędnie potwierdzić chorobę lub ją wykluczyć.

Elektrokardiogram

To tzw. EKG spoczynkowe. Lekarz zleca je m.in. wtedy, gdy skarżymy się na ból w klatce piersiowej, duszności, kołatanie czy niemiarowe bicie serca.

Jak się przygotować? Warto zwrócić uwagę na to, co może mieć wpływ na wynik. Kawa czy palenie papierosów przyspieszają rytm serca. Dlatego na godzinę przed EKG lepiej je odstawić. Dzień wcześniej nie ćwiczmy intensywnie i nie pijmy alkoholu. Powiedzmy lekarzowi o przyjmowanych lekach i przewlekłych chorobach – mogą mieć wpływ na zapis EKG.

Jak wygląda? Rozbieramy się od pasa w górę i kładziemy na plecach. Na klatce piersiowej, nadgarstkach, nogach w okolicy kostek umieszczane są elektrody. Wcześniej skóra jest smarowana żelem, ułatwiającym przewodzenie elektryczne. Podczas badania nie należy ruszać się i rozmawiać.

Co daje? Umożliwia ocenę rytmu serca, stwierdza zaburzenia jego pracy. Może wykryć niedokrwienie serca, cechy zawału. Jednak EKG nie zawsze pokazuje wszystkie nieprawidłowości. W przypadku wątpliwości potrzebne są inne badania, np. echo serca, test wysiłkowy.

Echo serca

Wskazaniem do badania jest m.in. choroba wieńcowa, niewydolność serca czy wady zastawek.

Jak się przygotować? Jeśli ECHO jest wykonywane przez przełyk (tzw. ECHO przezprzełykowe), trzeba być na czczo. Jak wygląda? Rozebrani do pasa leżymy na lewym boku lub na wznak. Lekarz przykłada głowicę aparatu USG pod różnymi kątami w okolicy serca. Na monitorze ogląda budowę serca i jego pracę. Badanie trwa 20-30 minut.

Co daje? Diagnozuje wady serca. Daje możliwość określenia rozległości zmian po zawale.

Ile kosztują badania?

Wszystkie opisane przez nas badania serca są refundowane przez NFZ. Aby wykonać je bezpłatnie, zawsze wymagane jest skierowanie od lekarza rodzinnego lub kardiologa. Większość z nich można zrobić bez kolejki. Poczekać musimy zazwyczaj na koronarografię, do pół roku.

Jeśli chcemy wykonać badanie prywatnie, za EKG spoczynkowe z opisem zapłacimy ok. 50 zł, za Holter EKG – ok. 100-150 zł, za EKG wysiłkowe – ok. 130 zł, za ECHO serca – ok. 120 zł, a za koronarografię – ok. 2000 zł.

Co możemy zrobić dla serca?

Ruszajmy się. Pożyteczny jest nawet zwykły spacer. Najkorzystniej byłoby jednak, gdyby aktywność fizyczna była regularna, co najmniej 3 razy w tygodniu po minimum 30 minut. Rodzaj ruchu dostosujmy do stanu zdrowia, kondycji.

Rzućmy palenie. Dym tytoniowy zawiera mnóstwo substancji uszkadzających układ sercowo-naczyniowy. Wypalenie paczki papierosów dziennie zwiększa ryzyko zawału serca nawet czterokrotnie.

Opanujmy stres. Długotrwałe napięcie nerwowe może być przyczyną nadciśnienia, arytmii, zmian miażdżycowych itp. Dla dobra serca starajmy się więc na co dzień myśleć pozytywnie, relaksować się i odpoczywać.

Mniej sólmy. Nadmiar soli sprzyja nadciśnieniu. Ograniczmy więc używanie soli w codziennej diecie. Doskonale zastępują ją świeże i suszone zioła.

Jedzmy warzywa i owoce. Zawierają sporo związków, takich jak np. polifenole, bioflawonoidy, które chronią naczynia krwionośne przed wolnymi rodnikami. Są też źródłem ważnych dla serca minerałów, np. potasu – pierwiastka regulującego rytm serca – oraz błonnika obniżającego stężenie cholesterolu we krwi.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Jak oczyścić zatoki?

    Ta nieprzyjemna dolegliwość lubi powracać. A jesień i zima to jej ulubione pory roku. Dlatego trzeba z nią zrobić porządek. więcej