Szczepienia. Czy warto?

Reklama

Z upływem lat nasz organizm coraz gorzej radzi sobie ze zwalczaniem mikrobów. U osoby dorosłej, zwłaszcza w podeszłym wieku, choroby zakaźne nie przebiegają łagodnie i grożą powikłaniami.

Niestety, szczepionki, które dostaliśmy we wczesnym okresie niemowlęcym i w wieku kilku lat, dawno przestały już działać. Szczepienia ochronne są więc najlepszą metodą zapobiegania wielu zakażeniom, także tym charakterystycznym tylko dla wieku dorosłego. Kiedy pomyśleć o immunoterapii?

Po 18. roku życia

Do zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego HPV (Human Papilloma Virus) dochodzi w trakcie współżycia płciowego, najczęściej między 18. a 28. rokiem życia. Jego „wysokoonkogenne” typy są odpowiedzialne za trzy rodzaje raka u kobiet: szyjki macicy, pochwy i sromu, u mężczyzn za nowotwory penisa.

Przeciw HPV najlepiej zaszczepić się, zanim organizm zetknie się z drobnoustrojem. Osoba, która miała już kontakty seksualne, też może skorzystać z uodpornienia, ale powinna wcześniej wykonać test w kierunku obecności wirusów.

Szczepionki Cervarix i Silgard zalecane są kobietom, Silgard – mężczyznom. W wieku dorosłym zdecydowanie warto przejrzeć swoją historię dziecięcych chorób zakaźnych. Ci, którzy przeszli świnkę, różyczkę i odrę, mogą spać w miarę spokojnie – uzyskali trwałą odporność.

Jeśli jednak uniknęliśmy którejś z tych chorób, nie mamy żadnej gwarancji, że nie zarazimy się nimi teraz. Mikroby są bardzo inwazyjne, „łapiemy” je drogą kropelkową. Wystarczy, że ktoś chory kichnie, pocałuje nas w policzek lub... znajdzie się blisko.

Przed wirusami odry, różyczki i świnki chroni szczepionka potrójna Priorix i MMR-II. Wirusa ospy wietrznej ustrzeżemy się dzięki szczepionce Varilrix. Można też raz na 10 lat szczepić się przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi – szczepionki Adacel, Boostrix.

Według epidemiologów z WHO, co piąty dorosły zgłaszający się do lekarza z powodu przewlekłego kaszlu ma krztusiec (koklusz) prawdziwy lub mniej groźny – rzekomy.

Obie choroby powodują powikłania: zapalenie oskrzeli, płuc i astmę. Do szczepień zalecanych należy również Engerix B, HBVAXPRO i Hepavax-Gene TF, które uodporniają na WZW B – wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Po pięćdziesiątce

Jeśli przebyliśmy ospę wietrzną w dzieciństwie, w wieku dorosłym mamy ryzyko zapadnięcia na półpaśca. Są to dwie kliniczne postacie zakażenia wirusem Herpes varicellae. Często po przebytej ospie wirus wcale nie znika z organizmu, tylko kryje się w zwojach nerwowych i „zasypia”. „Budzi się”, kiedy wraz z wiekiem nasz układ odpornościowy staje się coraz słabszy.

Niestety, jest to jedna z najboleśniejszych chorób rozwijająca się u 30 proc. osób. Najbardziej zagrożeni są najstarsi. U seniora wystarczy intensywne nasłonecznienie, poważniejsza infekcja i stres, aby doszło do ataku varicelli.

Przed rozwojem półpaśca i jego powikła niem – neuralgią (silnym nerwobólem) chroni szczepionka Zostavax, zalecana już po 50. roku życia, a zwłaszcza po 65. Niestety, w Polsce wciąż trudno dostępna. Zostavax można kupić w aptekach w krajach UE na receptę transgraniczną (wystawia ją polski lekarz).

Można też zamówić szczepionkę w polskiej aptece, która sprowadzi ją na tzw. import docelowy. Wówczas polski lekarz wypełnia wniosek na zapotrzebowanie, a pacjent dostarcza go do Ministerstwa Zdrowia, żeby dostać zgodę. Podbity wniosek zanosi się do apteki.

Bardzo groźnymi dla osób w podeszłym wieku mikrobami są pneumokoki. Streptococcus pneumonie, czyli dwoinki zapalenia płuc, powodują najczęstsze poważne zakażenia bakteryjne u dzieci i u seniorów. Istnieje aż 90 odmian tego drobnoustroju, a powikłaniami infekcji bywa zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc z bakteriemią, zapalenie wsierdzia, otrzewnej czy zakażenie uogólnione.

Według danych Polskiego Towarzystwa Wakcynologii u osób w podeszłym wieku z powikłaniami śmiertelność sięga nawet 80 proc.!

Dlatego po 65. roku życia zaleca się profilaktycznie dwie szczepionki przeciw pneumokokom: polisacharydową obejmującą 23 serotypy (PPSV-23) – Pneumo 23 i Pneumovax 23, oraz trzynastowalentną skoniugowaną (PCV–13) – Prevenar 13. Podaje się po jednej dawce obu szczepionek. Uwaga! Szczepie- nia osób dorosłych są zalecane, ale nierefundowane.

Warto wiedzieć

Zakaźne choroby stwarzają duże ryzyko powikłań. Jakich? Różyczka: zapalenie stawów, opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie jąder u mężczyzn.

Świnka. Wirusy mogą zaatakować ucho środkowe, stawy, trzustkę (zwiększając ryzyko cukrzycy) oraz tarczycę, u mężczyzn – jądra.

Odra: zapalenie oskrzeli, płuc, uszu oraz opon mózgowo- rdzeniowych. Ospa wietrzna: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, wątroby, stawów, nerek, mięśnia sercowego. Po przebytej ospie w organizmie pozostają wirusy. Jeśli się uaktywnią, wywołują półpasiec.

Krztusiec: dławiące napady kasz- lu grożące uduszeniem się. Ryzyko zapalenia oskrzeli, płuc i astmy.

WZW B: postępująca niewydolność wątroby, marskość i rak wątroby. Półpasiec: utrata słuchu, uszkodzenie oka, udar mózgu.

Infekcja HPV: nowotwory narządów płciowych. Jak często można się szczepić? Odstępy czasu między podawaniem różnych szczepionek inaktywowanych, czyli „zabitych”, mogą wynosić nawet tylko kilka dni. Przy stosowaniu różnych żywych szczepionek podskórnych lub do- mięśniowych najkrótszy odstęp między nimi musi wynosić 4 tygodnie: Zostavax, Priorix, MMR-II.

Po każdym szczepieniu od 2 do 48 godzin może pojawić się od- czyn miejscowy (zaczerwienienie, obrzęk) albo ogólny (podwyższo- na temperatura, złe samopoczucie). Ustępują w ciągu 2–3 dni.

Nasz ekspert dr Andrzej Wejchert, internista: Powikłaniami „zwykłej” grypy bywają ciężkie zapalenia płuc i os krzeli, zatok i ucha środkowego, mięśnia sercowego i osierdzia, zaostrzenie astmy i chorób sercowo-naczyniowych. O corocznym szcze pieniu przeciw grypie pomyśleć po- winni seniorzy i chorzy przewlekle.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Zapytaliśmy Polki, czy stosowanie antybiotyków w leczeniu infekcji intymnych może spowodować działania niepożądane? 86% odpowiedziało na to pytanie TAK! więcej