Stawy biodrowe w dobrej formie TAK NIE

Czynności, które codziennie wykonujesz – noszenie ciężarów, wielogodzinne stanie, pochylanie się – wszystko to powoduje, że stawy się zużywają. Najbardziej narażone na chorobę są stawy biodrowe.

Reklama

Zmiany zwyrodnieniowe stawów to naturalny proces, jest wynikiem starzenia się tkanki chrzęstnej. Przyczyniają się do nich przeciążenia, które najczęściej są wynikiem niewłaściwego trybu życia – długiego siedzenia i braku ruchu oraz nadwagi.

Choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych (tzw. koksartroza) częściej dotyka kobiet. Cierpi na nią ok. 4 proc. osób powyżej 60. roku życia.

Jak dochodzi do zmian zwyrodnieniowych?

Zakończenie kości w zdrowym stawie jest pokryte idealnie gładką chrząstką. Dzięki niej kość może się poruszać. Z wiekiem chrząstka staje się coraz cieńsza, na jej powierzchni pojawiają się nierówności i zadrapania.

Proces następuje szybciej, gdy w grę wchodzi wada wrodzona. Część głowy kości udowej ześlizguje się bowiem z płytkiej panewki stawu biodrowego i przyśpiesza jego niszczenie. Uciskana chrząstka nie może pobierać substancji odżywczych. Traci więc możliwość regenerowania się i nawilżania stawów.

Gdy chrząstka zniknie zupełnie, kości zaczynają się ocierać o siebie, powodując ból przy każdym ruchu. Przy zwyrodnieniu stawu biodrowego najpierw pojawia się niewielka sztywność w stawie, zwłaszcza rano.

Dolegliwość częściowo mija po wzięciu ciepłej kąpieli lub prysznica. Z czasem pojawia się ból, który nasila się podczas chodzenia, stania, wchodzenia po schodach. Ustępuje podczas odpoczynku. Ból często pojawia się najpierw w kolanie, udzie, pachwinie, co utrudnia postawienie diagnozy. Gdy choroba się rozwinie, poranna sztywność stawu nie mija w ciągu dnia, ból jest dokuczliwy nawet w nocy, poruszanie się jest bardzo utrudnione, powoduje utykanie.

Leczenie zależy od stopnia zaawansowania choroby

Jeśli ból pojawił się po przeciążeniu (po forsownej wycieczce, pracy w ogrodzie, myciu podłóg, długim siedzeniu przy komputerze), wystarczy przez 3-4 dni oszczędzać bolący staw. Jeśli jednak dolegliwości utrzymują się ponad 7 dni, zgłoś się do lekarza pierwszego kontaktu.

Zrób to także wówczas, gdy bóle powtarzają się, a nie mają wyraźnej przyczyny, są bardzo silne lub pojawia się poranna sztywność. Lekarz zapyta od kiedy i w jakich okolicznościach pojawia się ból, o skłonności genetyczne, wady wrodzone i obejrzy staw. Może zlecić RTG lub USG chorego stawu.

Choroby zwyrodnieniowej stawu nie da się wyleczyć, ale można zahamować proces niszczenia, zmniejszyć ból i usprawnić staw.

Terapia składa się z kilku elementów

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalnie, np. maści i żele, które wciera się 4-5 razy dziennie w bolący staw. Mogą to być niesteroidowe leki przeciwzapalne w tabletkach (np. Nurofen, Naproxen, Ketoprofen, Meloxicam).

Preparaty trzeba stosować ściśle według zaleceń lekarza. Zabiegi rehabilitacyjne. Mają na celu rozluźnienie mięśni, łagodzą ból i stan zapalny, są dobierane indywidualnie.

Dobre rezultaty daje krioterapia, działanie polem magnetycznym, naświetlanie laserami i specjalnymi lampami, hydroterapia. Konieczne jest przynajmniej 10-15 zabiegów, by była poprawa.

Zalecane są też ćwiczenia pod okiem rehabilitanta. Od stanu mięśni zależy zakres ruchów stawu. Gimnastyka na własną rękę nie jest wskazana.

Budowa stawu biodrowego

Jest jednym z największych stawów. Główkę stawową tworzy głowa kości udowej, stanowiąca 2/3 wycinka kuli. Głęboka panewka stawowa jest utworzona przez kość miedniczną. Dno panewki jest wypełnione tkanką tłuszczową oraz więzadłem głowy kości udowej.

Biodro jest najbardziej ruchomym stawem kończyny dolnej. Umożliwia człowiekowi wykonywanie precyzyjnych i płynnych ruchów.

Wszczepienie endoprotezy

1 Kiedy konieczne?

Jeśli choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego jest bardzo zaawansowana (zwłaszcza gdy pojawią się nocne bóle), bywa konieczne wszczepienie endoprotezy biodra.

2 Co to jest endoproteza?

Składa się z panewki (jest to wydrążona półkula wszczepiana w miejsce oczyszczonej naturalnej panewki, znajdującej się w kości biodrowej miednicy) i kuli zakończonej trzpieniem (specjalnym bolcem osadzonym w jamie szpikowej pozostałej kości udowej). Obecnie panewki buduje się z tytanu, a wewnętrzna wyściółka jest wykonana z polietylenu.

Endoprotezy buduje się również z ceramiki korundowej. To materiał obojętny biologicznie i odporny na ścieranie (tarcie między powierzchniami zbliżone jest do tego w naturalnym stawie). Z ceramiki wytwarza się zazwyczaj główki endoprotez.

3 Jak wygląda zabieg?

Elementy endoprotezy mocuje się do kości. Zewnętrzną powierzchnię panewki i trzpienia pokrywa się tytanem i hydroksyapatytem (jest to naturalny mineralny składnik kości). Dzięki temu stają się one szorstkie, mają dużą powierzchnię. Po pewnym czasie w ich pory wrasta naturalna kość, trzymająca tak dobrze jak klej.

O tym, jaki typ endoprotezy należy zastosować, decyduje charakter zmian w stawie, jakość kości (przy osteoporozie raczej wykluczona jest bezcementowa) i wiek chorego.

Ekspert: Gdy masz już endoprotezę

Dr n. med. Tomasz Blicharski, ortopeda, Lubelskie Centrum Diagnostyczne

Proteza stawu biodrowego ściera się rocznie o ok. 0,02 mm i nieco obluzowuje. Aby służyła jak najdłużej i jak najlepiej, po zabiegu wszczepienia endoprotezy trzeba przestrzegać ważnych zasad.

Unikaj obciążania operowanej nogi. Nie skacz, nie biegaj, nie dźwigaj. Kiedy to tylko możliwe, korzystaj z windy lub ruchomych schodów, aby nie forsować stawu po zabiegu.

Nie zakładaj nogi na nogę – możesz zwichnąć staw. Staraj się utrzymywać wagę w normie.

Zapobiegaj osteoporozie (według wskazówek lekarza), która zwiększa ryzyko obluzowania protezy i wpuklenia panewki w głąb kości miednicy (jest to tzw. protruzja. Lecz infekcje, np. anginę. Endoprotezy trzeba wymieniać co 10-15 lat.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Świat & Ludzie

Zobacz również