Rozpoznajemy i leczymy choroby oczu

Atakujące oczy schorzenia bywają podstępne. Na szczęście nawet z tak poważnymi jak zaćma, zwyrodnienie plamki żółtej i tzw. kurza ślepota można sobie skutecznie poradzić!

Najlepiej, by problemy ze wzrokiem w ogóle się nie pojawiały! Choć to raczej niemożliwe (bo z wiekiem wzrok naturalnie się pogarsza), dzięki odpowiedniej profilaktyce możemy naprawdę wiele zdziałać. Oczy, jak mało który narząd, są wrażliwe na tzw. czynniki zewnętrzne. Gdy na co dzień dbamy o nie odpowiednio, nie tylko opóźniamy starzenie się gałek, ale także zapobiegamy niebezpiecznym uszkodzeniom soczewki czy siatkówki.

Bardzo ważne jest też, by takie uszkodzenia jak najszybciej wykryć. Naprowadzić na nie mogą różne codzienne zaburzenia widzenia (o których przeczytasz dalej). Warto jak najszybciej zgłosić je lekarzowi, bo im wcześniej rozpoznana i leczona choroba, tym lepiej dla oczu i naszego widzenia. Ale nawet jeśli jest już zaawansowana, są na nią sposoby!

Reklama

Nie zaniedbuj leczenia chorób przewlekłych (jeśli takie u ciebie występują): cukrzycy, atopowego zapalenia skóry, niedoczynności przytarczyc, stłuszczenia wątroby, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby Crohna, ale także krótkowzroczności (zwłaszcza dużej) i jaskry. Ich powikłaniem może być zmętnienie soczewki w oku, czyli właśnie zaćma.

Zgłoś się do lekarza okulisty na kontrolę, w razie gdyby doszło u ciebie do urazu oka (fizycznego lub chemicznego), nawet „niewinnego” (jak np. uderzenie gałęzią, zaprószenie pyłem).

Zrób to zawsze, gdy występują u ciebie objawy takie jak: ból i zaczerwienienie gałki ocznej lub jej bladość, światłowstręt, pogorszenie ostrości widzenia, wrażenie pływających „mętów” przed oczami. Mogą świadczyć o zapaleniu błony naczyniowej oka (np. wskutek zakażenia bakteriami, grzybami, wirusami lub pasożytami). Schorzenie to jest uznawane przez specjalistów za jedną z przyczyn zaćmy.

Skonsultuj się z okulistą również wtedy, gdy stosujesz leki sterydowe (np. przeciwko astmie) przez dłuższy czas (np. kilku miesięcy). Może on doradzić tzw. pulsacyjne przyjmowanie tych leków (naprzemiennie małych i dużych dawek), o czym ostatecznie decyduje prowadzący specjalista (np. alergolog).

Co dzieje się w oku, które zaatakowała zaćma i dlaczego trzeba ją leczyć

Soczewka, dotąd zdrowa i całkowicie przezroczysta, zaczyna mętnieć i staje się coraz mniej przepuszczalna dla światła. Powstają na niej plamki, które utrudniają przedostawanie się promieni świetlnych w głąb oka, m.in. do siatkówki. Nie powoduje to żadnego bólu.

Następuje upośledzenie ostrości wzroku, tym większe, im większy obszar zmętnienia.

Na takie zmiany są narażone głównie kobiety, zwłaszcza starsze, po 60. r.ż. Nieleczona zaćma będzie się rozwijała. Grozi to nasileniem objawów, a w końcu widzeniem jak przez zmętniałą, „mleczną” szybę. W bardzo zaawansowanym stadium (gdy cała źrenica staje się szarobiała), chora osoba może być w stanie rozróżniać tylko światło i ciemność.

Jakie objawy pozwalają rozpoznać schorzenie

Zaczynasz widzieć lekko zamglone osoby i przedmioty, i mieć wrażenie, że kolory stały się jakby wyblakłe. Możesz mieć wrażenie chwilowej utraty wzroku po wyjściu na zewnątrz w słoneczny dzień albo przechodzeniu z ciemnego do jasnego pomieszczenia (co może świadczyć o zmętnieniu środkowej lub tylnej części soczewki, czyli tzw. zaćmie jądrowej lub tylnej).

Nastąpiła u ciebie nagła poprawa widzenia z bliska, znowu możesz czytać bez okularów (co wskazuje na zmiany j.w.). Źle widzisz o zmroku i w ciemnych pomieszczeniach (co każe podejrzewać zmętnienie brzegów soczewki, tzw. zaćmę korową).

Jaka dieta może pomóc przy zaćmie

To udowodnione naukowo, że leczniczo działają: borówki (tzw. amerykańskie) i czarne jagody, czarne porzeczki, kiełki pszenicy, orzechy włoskie, soja oraz olej rzepakowy. Staraj się codziennie jadać porcję (np. 1/2 szklanki owoców, choćby mrożonych, garść kiełków i łyżkę oleju w sałatce lub surówce).

Zmiana jadłospisu jest bardzo wskazana, gdy lekarz stwierdzi początkowe stadium zaćmy (bez wskazań do operacji). Również wtedy, gdy jesteś już po zabiegu usunięcia zmętniałej soczewki w jednym oku i chcesz zmniejszyć ryzyko wystąpienia zaćmy w drugim.

Na czym polega leczenie zmętniałej soczewki, jakie stosuje się lekarstwa i suplementy diety oraz zabiegi

Przy niewielkim zmętnieniu soczewki (tzw. zaćmie niedojrzałej), specjalista może zalecić krople do oczu spowalniające ten proces. Nie cofną one jednak już występującego zmętnienia, ani też nie zapobiegną całkowicie kolejnym zmianom.

Dlatego najprawdopodobniej po pewnym czasie i tak zostaniesz skierowana na operację (zwłaszcza, jeśli problemy ze wzrokiem zaczną ci utrudniać normalne funkcjonowanie, np. pracę zawodową).

Zabieg usunięcia zmętniałej soczewki trwa tylko 10–20 minut i jest bezbolesny.

Może być przeprowadzony na różne sposoby. Metoda tradycyjna (refundowana przez NFZ) polega na użyciu końcówki ultradźwiękowej. Za jej pomocą chirurg rozbija i usuwa zmętniałą soczewkę, a na jej miejsce wszczepia sztuczną.

Nowoczesny sposób (nierefundowany) polega na wykorzystaniu specjalnego lasera okulistycznego (tzw. femtosekundowego). Dzięki niemu zabieg jest bardziej precyzyjny, a przez to bezpieczny.

Nowoczesna soczewka (nierefundowana) może nie tylko zastąpić starą, zmętniałą, ale także skorygować występującą wadę wzroku (np. krótko- lub dalekowzroczność) oraz astygmatyzm. Dzięki temu nie trzeba już nosić okularów.

Po zabiegu unikaj czynności, które mogłyby doprowadzić do wzrostu ciśnienia w gałce ocznej, np. pochylania się, skoków, wstrząsów.

Tropimy zwyrodnienie plamki żółtej, tzw. AMD

Jak na co dzień można zapobiegać takim zmianom w siatkówce. Chroń oczy przed niebieskim światłem (emitowanym np. przez ekrany monitorów, laptopów, tabletów, smartfonów). Naukowcy dowiedli, że wpływa ono negatywnie na tzw. czopki i jest jednym z głównych czynników ryzyka zwyrodnienia plamki żółtej.

Dlatego im krócej na nie patrzysz, tym lepiej. Jeśli pracujesz przy monitorze, to ustawionym przynajmniej na odległość wyciągniętej ręki i nie po ciemku, tylko przy łagodnym oświetleniu. Możesz dodatkowo zakładać do oczu specjalne soczewki neutralizujące niebieskie światło (od optyka).

Jak najbardziej ogranicz w codziennej diecie przetworzoną żywność – niektóre z prowadzonych badań wskazują na związek niekorzystnych zmian w obrębie plamki żółtej z dużą ilością spożywanych konserwantów.

Zaprzestań palenia tytoniu – od dawna wiadomo, że nałóg ten jest ważnym czynnikiem ryzyka rozwoju choroby. Lecz miażdżycę – może zaszkodzić także oczom.

Pomocne badania wykrywające schorzenia to m.in.: badanie pola widzenia, ocena dna oka, wziernikowanie dna oka, badanie w lampie szczelinowej.

Jak rozpoznać, że plamka choruje

Zaczynasz mniej ostro widzieć to, co znajduje się w środku pola widzenia, np. idąc ulicą, dostrzegasz wyraźnie tylko krawężnik pod nogami i znajdujące się wysoko fasady budynków, natomiast nie widzisz dobrze mijających cię ludzi ani samochodów; czytając gazetę, masz problem z „odszyfrowaniem” środka długiego zdania.

Odnosisz wrażenie, że obiekty, na które patrzysz, są zakrzywione. Masz złudzenie plamy przed okiem, która przesuwa się wraz ze wzrokiem lub poświaty wokół różnych przedmiotów.

Co dzieje się w oku

Pod siatkówką tworzą się złogi (tzw. druzdy), które pogarszają ostrość widzenia (tzw. sucha postać AMD). Oko, broniąc się przed niedokrwieniem, wytwarza dodatkowe naczynia krwionośne (tzw. wysiękowa postać AMD). Przerastają one siatkówkę i uszkadzają jej komórki.

Jakie pokarmy wprowadzić do diety, by wspomóc siatkówkę

Specjaliści doradzają częstsze sięganie po ciemne winogrona oraz... czerwone wino wytrawne. Okazuje się, że zawarty w nich w dużej ilości składnik o nazwie resweratrol może przeciwdziałać zwyrodnieniu plamki żółtej, gdyż chroni naczynia oka przed powstawaniem złogów i miażdżycą. Kiść winogron na drugie śniadanie i kieliszek (nie więcej) wina do obiadu czy kolacji mogą naprawdę wiele zdziałać!

Korzystnie działają też: cytrusy i świeże warzywa (zwłaszcza te o zielonych liściach), nasiona, pestki i orzechy. Są dobrym źródłem ochronnej witaminy C oraz E, a także luteiny i cynku.

Na czym polega leczenie zwyrodnienia plamki żółtej, jakie środki pomagają

Przy suchej postaci AMD lekarz może doradzić środki zawierające luteinę tzw. krystaliczną (pożądana dawka dzienna to ok. 6 mg). A dodatkowo, dla poprawy ukrwienia oczu – ziołowe preparaty z miłorzębem japońskim oraz witaminę C i E.

Nowoczesny sposób leczenia wysiękowego AMD to zastrzyki z przeciwciałami blokującymi rozrost naczyń w siatkówce.

Wykrywamy ślepotę zmierzchową, tzw. kurzą

Jak można jej zapobiegać? Unikaj niedoborów wit. A w organizmie, jadając codziennie 1–2 porcje pokarmów zasobnych w beta-karoten (np. owoce i warzywa o pomarańczowej barwie). Dbaj o to, by w twojej diecie nie zabrakło cynku (np. kiełków i otrębów pszenicy, kaszy gryczanej, jaj).

Co na nią wskazuje i jak ją leczyć? Twój wzrok wyraźnie pogarsza się wieczorem, co może powodować np. trudności z prowadzeniem samochodu nocą, a także czytaniem czy wykonywaniem precyzyjnych czynności (jak np. szycie) przy sztucznym świetle.

Czasami widzisz jakby przez lunetę – najwyraźniej to, co jest pośrodku obrazu, a najsłabiej – rzeczy znajdujące się na jego obrzeżu (tzw. widzenie lunetowe).

Pomogą ci środki lub zastrzyki z witaminą A, a dodatkowo także krople nawilżające do oczu. Koniecznie unikaj przemęczania wzroku wieczorem!

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Naj

Zobacz również

  • Ucho pływaka

    ​Tak naprawdę jest to zapalenie ucha zewnętrznego. Możesz się go nabawić na basenie czy w saunie. Jednym słowem, głównym sprawcą jest woda lub wilgoć. Chorobę wywołują bowiem bakterie i grzyby,... więcej