Rekonstrukcja piersi

Każda kobieta po mastektomii, czyli usunięciu piersi, ma prawo do tego zabiegu. Jest refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Reklama

Pani Ewa (58) dwa lata temu przeszła radykalną mastektomię. Po niej miała chemio- i radioterapię. Do tej pory pacjentka korzystała z zewnętrznej protezy umieszczanej w biustonoszu, ale nie była z niej zadowolona. Niedawno zdecydowała się na zabieg rekonstrukcji piersi. Zgłosiła się do mnie, bo chciała dowiedzieć się, jakie są możliwości.

Leczenie raka piersi dla wielu kobiet oznacza radykalny zabieg chirurgiczny, polegający na usunięciu piersi. Rekonstrukcja daje szansę na odtworzenie kształtu utraconej części ciała, by przypominała naturalną.

Każda kobieta po mastektomii ma prawo do zabiegu rekonstrukcyjnego, ponieważ uważa się go za kolejny etap leczenia raka piersi. Operacja odtworzenia piersi jest refundowana przez NFZ.

Niekiedy rekonstrukcję można przeprowadzić w czasie tej samej operacji, co usunięcie piersi. Zaletą metody jest to, że oba zabiegi oraz rekonwalescencję przechodzi się w jednym czasie.

Zdarza się to jednak niezwykle rzadko i możliwe jest tylko w określonych przypadkach: gdy rak piersi jest w stanie przedinwazyjnym, tj. niezaawansowanym, nie ma konieczności radioterapii, nie zdiagnozowano innych chorób nowotworowych oraz gdy dany ośrodek ma warunki przeprowadzenia takiego zabiegu.

Zdecydowana większość rekonstrukcji odbywa się nie wcześniej niż po roku od zakończonej terapii onkologicznej, tj. chemio-, radio- czy hormonoterapii. Osłabiony organizm potrzebuje czasu, by zregenerować się po leczeniu.

Pierś można odbudować przy użyciu implantu umieszczanego pod skórą i mięśniem przykrywającym klatkę piersiową lub z wykorzystaniem tkanek własnych pacjentki

Metoda jest dobierana indywidualnie do potrzeb każdej kobiety. Brane są pod uwagę, m.in. zaawansowanie choroby nowotworowej, rodzaj przeprowadzonego leczenia onkologicznego (czy kobieta przeszła radioterapię), stan skóry po amputacji, budowa anatomiczna, wiek pacjentki, ogólny stan zdrowia, współistniejące choroby.

Coraz popularniejszą metodą jest ekspander i endoproteza. Operacja może odbyć się w jednym lub dwóch etapach. W rekonstrukcji dwuetapowej najpierw pod skórę wszczepia się ekspander, czyli tzw. rozprężacz tkankowy. To rodzaj balona w kształcie piersi, wykonany z silikonu.

Służy do naciągnięcia skóry, aby przygotować miejsce dla protezy. Przez kilka tygodni lub miesięcy jest rozciągany poprzez wstrzykiwanie roztworu soli fizjologicznej. W ten sposób powiększa się i stopniowo rozciąga skórę. Gdy pod skórą pacjentki pojawi się właściwa przestrzeń, następuje drugi etap, tj. wymiana ekspandera na endoprotezę.

Najnowsza metoda to jednoetapowa rekonstrukcja, podczas której wszczepiana jest tzw. ekspanderoproteza – połączenie ekspandera i protezy. Tego rodzaju proteza składa się z komory zewnętrznej, wypełnionej żelem oraz komory wewnętrznej, którą stopniowo, przez kolejne tygodnie, wypełnia się roztworem soli fizjologicznej.

Jest to możliwe dzięki podłączonemu do protezy przewodowi i zastawce do napełniania, które usuwa się podczas zabiegu ambulatoryjnego, gdy ekspanderoproteza uzyska już pożądaną wielkość.

Rekonstrukcja z ekspanderem i protezą nie jest jednak wskazana dla kobiet po radioterapii

Mięsień piersiowy po naświetlaniach jest osłabiony i nie utrzyma protezy. Korzystniejsza jest wtedy rekonstrukcja wykorzystująca własne tkanki pacjentki, czyli płaty mięśnia, skóry, tkanki tłuszczowej nadające się do odtworzenia piersi.

Może być przeprowadzona na dwa sposoby. W pierwszym z pleców pobiera się płat skórno-mięśniowy z mięśniem najszerszym grzbietu (biegnie od łopatki do miednicy). Przenosi się go w miejsce rany po amputacji. Zwykle ilość pobranej tkanki nie jest wystarczająca do odtworzenia całej piersi, dlatego pod płatem skóry umieszcza się dodatkowo protezę odpowiadającą kształtem zdrowej piersi.

W drugim sposobie wykorzystuje się płat skórno-mięśniowy pobrany z brzucha (tzw. płat TRAM), z którego modeluje się pierś. Ilość uzyskanej tkanki jest tu wystarczająca i nie ma potrzeby wszczepiania protezy.

Rekonstrukcja z wykorzystaniem tkanek własnych wymaga pobytu w szpitalu przez co najmniej tydzień. Po każdym zabiegu konieczna jest rehabilitacja.

Jak zadbać o siebie po zabiegu?

Rana. Dopóki rana po operacji nie zagoi się, przez kilka tygodni unikajmy moczenia jej w kąpieli. Także po tym czasie uważajmy, by nie kierować zbyt silnego strumienia wody bezpośrednio na zrekonstruowaną pierś.

Do mycia używajmy wyłącznie naturalnego mydła i letniej wody. Starajmy się nie pocierać rany zbyt mocno ręcznikiem, ale delikatnie ją osuszajmy.

Blizny. W przypadku zabiegu z pobraniem płatów skórno-mięśniowych będziemy mieć blizny nie tylko w miejscu odtworzonej piersi, ale także na plecach lub na brzuchu.

Dlatego po zabiegu wskazana jest odpowiednia pielęgnacja tych miejsc, np. uciskowe masowanie blizny i stosowanie specjalnych kremów oraz maści przyspieszających gojenie. Świeże blizny chrońmy też przed słońcem, promieniowaniem UV, działaniem wysokiej lub niskiej temperatury. Nieestetyczne ślady po operacji możemy ukryć pod bielizną.

Badania. Gdy rana się zagoi, pamiętajmy o systematycznym samobadaniu piersi – zarówno zachowanej, jak i odtworzonej. Gdy tylko pojawią się jakieś niepokojące sygnały, np. zmiana w wyglądzie i kształcie, wyczuwalne zgrubienie czy guzek, jak najszybciej skontaktujmy się z onkologiem.

Po mastektomii badanie mammograficzne wykonywane jest zwykle na zachowanej piersi. O tym, jakie badanie kontrolne będzie najlepsze w przypadku zrekonstruowanej piersi (np. tomografia komputerowa, USG), decyduje onkolog.

Dr n. med. Andrzej Krajewski, chirurg plastyczny, Gryfice:

Kobieta, podejmując decyzję o rekonstrukcji piersi, musi być do niej przekonana. Powinna rozważyć argumenty za i przeciw operacji oraz omówić z chirurgiem swoje oczekiwania co do końcowego efektu. Zrekonstruowana pierś będzie zbliżona wielkością i kształtem do naturalnej, ale nigdy nie będzie identyczna.

Z upływem lat będzie się też zmieniała i po pewnym czasie konieczna stanie się wymiana implantu. Jednak zdaniem wielu kobiet korzyści przewyższają niedogodności. Po zabiegu panie odzyskują pewność siebie, poczucie kobiecości i atrakcyjności.

A CO Z BRODAWKĄ?

Rekonstrukcja piersi nie obejmuje odtworzenia brodawki usuniętej podczas mastektomii.

To osobny zabieg, który wykonuje się po kilku miesiącach od rekonstrukcji piersi, tj. gdy pierś w pełni ukształtuje się i zagoi. Są różne metody odtworzenia brodawki. Najczęściej wykorzystuje się tkanki własne, pobrane np. z uda lub ucha, ale można też podnieść skórę zrekonstruowanej piersi tak, by utworzyła mały guziczek.

Odtworzona może zostać też otoczka sutka. Stosuje się wtedy tatuaż medyczny, ale możliwe jest też przyklejenie silikonowej protezy brodawki (gotowej lub na zamówienie) do odtworzonej piersi. W odtworzonym sutku nie będzie czucia, nie będzie więc reagował na bodźce, jak naturalna brodawka.

Przed zabiegiem musimy wybrać rodzaj implantu, a po operacji nosić specjalną bieliznę

Implanty. Dostępne są protezy okrągłe lub profilowane. Te drugie mają kształt łezki i zapewniają bardziej naturalny wygląd piersi. Wypukłość protezy dobierana jest do budowy kobiecego ciała.

Implant może być wypełniony roztworem soli fizjologicznej lub żelem silikonowym. Podczas badań diagnostycznych zawsze należy informować lekarza o wszczepionym implancie.

Biustonosz. Ważnym elementem rehabilitacji po zabiegu jest noszenie specjalnej bielizny uciskowej (pasa i kompresującego stanika). Dobiera się ją po konsultacji z lekarzem operującym jeszcze przed zabiegiem.

Odpowiedni biustonosz podtrzymuje piersi i zapobiega przemieszczaniu się wszczepionego implantu. Pełni też rolę przeciwobrzękową i przeciwzakrzepową. Łagodzi ból związany z operacją. Bielizna powinna być noszona od kilku tygodni do kilku miesięcy po zabiegu.

Rehabilitacja. Zabiegi fizjoterapii (np. gimnastyka, masaż wirowy lub jonoforeza jodowa) często wykonuje się jeszcze przed rekonstrukcją piersi. Chodzi o usprawnienie obręczy barkowej, wzmocnienie mięśni służących do przeszczepu i uelastycznienie blizny po mastektomii.

Z kolei po zabiegu konieczne są ćwiczenia usprawniające i zapobiegające przykurczom mięśni. Ważny jest codzienny automasaż, zapobiegający obrzękom.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Sposób na bolące afty

    Wyglądają jak białe plamki na błonie śluzowej jamy ustnej. W gruncie rzeczy są to jednak owrzodzenia i mogą się umiejscowić na wewnętrznej powierzchni warg, na podniebieniu, na języku lub wokół... więcej