Rak jajnika - objawy i leczenie choroby

Rak jajnika to bardzo podstępny nowotwór. Bardzo długo nie daje żadnych objawów. Jedynym sposobem na wczesne rozpoznanie tego nowotworu jest przezpochwowe badanie USG. Każda z nas powinna je wykonać raz na rok.

Zdjęcie

Rak jajnika długo nie daje żadnych objawów /123/RF PICSEL
Rak jajnika długo nie daje żadnych objawów
/123/RF PICSEL

Rak jajnika. Kto jest narażony na tę chorobę?

Niedawno odwiedziła mnie pani Maria (67), która skarżyła się na zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Po wykonaniu USG dopochwowego okazało się jednak, że pacjentka ma guz na jajniku w początkowym stadium. Od razu uspokoiłem pacjentkę, że nowotwór ten wykryty w I lub II stopniu zaawansowania można wyleczyć.

Diagnoza rak jajnika jeszcze do niedawna równoznaczna była z wyrokiem. Dziś już umiemy skuteczniej walczyć z tym nowotworem. Wciąż jednak problemem jest fakt, że na pierwszym etapie choroby – czyli wtedy, kiedy najlepiej byłoby go leczyć, rzadko się go wykrywa. Nie daje typowych objawów, a gdy już się pojawią, są mało charakterystyczne i często podobne do dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

Reklama

Poinformowałem pacjentkę, że ryzyko zachorowania na raka jajnika gwałtownie wzrasta po 65. roku życia, a także u nosicielek wrodzonej mutacji genu BRCA1 i u pań z wrodzonym zespołem Lyncha. Są to choroby o podłożu genetycznym.

Jak wcześnie wykryć raka jajnika?

Rak jajnika u bliskiej krewnej, czyli matki, siostry, babki, zwłaszcza, jeśli wykryty był u niej przed 40. rokiem życia, powinien skłonić kobietę do wczesnej konsultacji u ginekologa-onkologa. Warto też umówić się na wizytę w poradni genetycznej i zrobić test na obecność mutacji genu BRCA1. Kobiety, u których zostanie on wykryty, w większym stopniu niż panie nie obciążone tym genem, narażone są na zachorowanie.

Jeśli ryzyko tej choroby okaże się bardzo wysokie, czasami wykonuje się profilaktyczne usunięcie jajników wraz z jajowodami. Przed takim zabiegiem konieczna jest jednak konsultacja psychologiczna. Rak ten jest trudny do rozpoznania, bo szybko wędruje poza jajniki. 


Objawy raka jajnika, na które powinniśmy zwrócić uwagę" style="vertical-align: middle;">Ogniska nowotworowe mogą rozwijać się w jamie brzusznej, co pozwala komórkom raka na szybką wędrówkę na inne narządy. Osiedlają się na jelitach, śledzionie, wątrobie, ściankach otrzewnej. To dlatego dolegliwości często przypominają bóle brzucha.Może też zauważyć, że powiększył jej się obwód brzucha lub mieć uczucie ucisku w miednicy. Takie objawy zwykle się bagatelizuje, myśląc, że coś nam zaszkodziło. Rzadziej natomiast bagatelizowane są objawy ze strony narządu rodnego, np. nieprawidłowe krwawienia. Te objawy sprawiają, że szybciej szukamy pomocy. Najważniejsze jest przez- pochwowe USG. Widać w nim te zmiany, które rosną jako guzy na jajniku. Większość z nich nie ma charakteru nowotworowego – zwykle są to niegroźne torbiele, niewymagające operacji. Jednak diagnostykę zawsze trzeba poszerzyć o badanie markerów raka jajnika we krwi.Badania, które mogą wykryć raka jajnika: CA-125 i HE-4 i ocenia się je łącznie, według tzw. algorytmu ROMA

To pomaga precyzyjnie ocenić zagrożenie nowotworem. Wyniki tego badania powinien oceniać doświadczony specjalista. Jest bowiem wiele chorób, które także wpływają na stężenie tych markerów i w ich obecności badanie może dawać wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne. Dodatkowymi badaniami, które może zlecić nam lekarz, są m.in. zdjęcie RTG klatki piersiowej oraz tomografia komputerowa brzucha i miednicy.

Często ocenia się też obecność wolnego płynu w jamie brzusznej i wykonuje badanie ginekologiczne z wziernikowaniem pochwy i odbytu. Leczenie raka jajnika polega na wycięciu ognisk zapalnych z jajnika i jamy brzusznej. Często wymaga to wycięcia fragmentów innych narządów, np. śledziony. Usunięcie maksymalnej ilości tkanki rakowej to tzw. cytoredukcja. Kiedy pacjentka dojdzie do siebie po operacji, zaczyna się chemioterapię. Podaje się dożylnie leki, które niszczą komórki rakowe.

Leczenie raka jajnika

Zwykle podaje się 6 cykli chemioterapii w 3-4 tygodniowych odstępach. Obecnie połączenie dwóch leków, karboplatyny i paklitakselu, nazywa się złotym standardem w leczeniu raka jajnika. Na szczęście, rak jajnika jest bardzo wrażliwy na chemioterapię i szybko się cofa. Niestety, lubi też nawracać – tak się dzieje w niemal 75% przypadków. Wtedy ponownie stosuje się chemioterapię.

Rak jajnika uważany jest za przewlekłą chorobę, z którą można żyć wiele lat. W ostatnich latach wprowadzono również leczenie, polegające na podawaniu leków dootrzewnowo w połączeniu z podgrzewaniem podawanej mieszaniny leków, co dodatkowo poprawia wyniki leczenia.

Rak jajnika. Kto najbardziej jest narażony na chorobę?

Ryzyko. Najwięcej zachorowań na raka jajnika obserwuje się u kobiet niepłodnych, wysokich i otyłych.

Stres. Podczas terapii i po jej zakończeniu chora powinna unikać silnego stresu, bo obciąża on organizm i może powodować nawroty choroby. Zdarza się, że np. śmierć osoby bliskiej może powodować nawrót.

Używki. Unikajmy zwłaszcza alkoholu i papierosów. Są to substancje kancerogenne, czyli sprzyjające rozwojowi nowotworów.

Dieta. Ograniczmy w diecie tłuszcze zwierzęce i tłuszcze trans, obecne m.in. w margarynach twardych i wyrobach cukierniczych. Jedzmy 4-5 razy dziennie mniejsze porcje, dbajmy o świeże warzywa i owoce.

Witamina D. Wiele badań sugeruje, że rokowania w leczeniu raka jajnika są lepsze, gdy suplementujemy witaminę D. Porozmawiajmy o tym z lekarzem.

Ryzyko wystąpienia raka jajnika zmniejsza m.in. hormonalna antykoncepcja doustna, ciąża oraz długie okresy karmienia piersią.

Rak jajnika. Co radzi lekarz?

Czasem chora musi zostać poddana dwóm zabiegom operacyjnym, np. przy wodobrzuszu. U takich pacjentek guz jest z reguły na tyle duży, że nie można go od razu usunąć w całości. Dlatego chorą poddaje się najpierw chemioterapii, której zadaniem jest zmniejszenie rozmiaru guza.

Zmiany nowotworowe ulegają redukcji zwykle po trzech cyklach chemii. Wtedy można je wyciąć. Rokowania są różne i zależą od rodzaju nowotworu. Jeśli rak był szybko wykryty, szansa na przeżycie pięciu lat po zabiegu wynosi nawet 90%. Jeśli został wykryty późno, np. w III stopniu zaawansowania, szansa ta maleje trzykrotnie.

Rodzaje raka jajnika

Rak jajnika występuje w dwóch postaciach. To, jakie są szanse chorej na wygranie z nowotworem, zależy właśnie od typu tego nowotworu.

Typ I. Rozwija się jako wyraźny guz w jajniku. Od początku widać go w badaniach USG, dlatego często udaje się go zdiagnozować już w I lub II stadium zaawansowania. Można go wtedy skutecznie leczyć.

Typ II. Rzadko jest widoczny w USG w postaci guza w jajniku. Umiejscawia się raczej w jamie otrzewnej. Wykrywa się go zwykle w III lub IV stopniu zaawansowania. To postać złośliwa i rzadko daje się go wyleczyć.

Operacja. Usunięcie zmian nowotworowych w jajnikach zawsze powinien przeprowadzać zespół lekarzy złożony ze specjalistów z różnych dziedzin medycyny ze względu na rozsiany w jamie otrzewnej charakter zmian. Bardzo rzadko jest to operacja tylko ginekologiczna. W czasie operacji ginekologom pomagają doświadczeni chirurdzy onkolodzy.

Leczenie raka jajnika zawsze wymaga operacji. Polega na usunięciu guzków nowotworowych.

Rak jajnika. To musisz wiedzieć

Dokumentacja. Zgłaszając się do szpitala na operację czy pierwszą chemioterapię, weźmy ze sobą dokumentację medyczną z kliszami RTG, TK, NMR oraz spisem przyjmowanych leków. Sprawdźmy też, czy mamy wynik badania grupy krwi! Na kolejne chemioterapie zabierajmy też ze sobą wyniki zalecanych na bieżąco badań.

Radioterapia. Tej metody leczenia raka jajnika obecnie się już prawie nie stosuje, ponieważ nowotwór ten – przy całej swojej wrażliwości na chemię – na promieniowanie jest mniej wrażliwy.

W dodatku zmiany są zwykle rozsiane i liczne, a to utrudnia naświetlanie, które zwykle stosuje się punktowo. Dlatego leczenie radioterapią zalecane jest głównie paliatywnie, tzn. pozwala zmniejszyć ból i inne objawy choroby w jej zaawansowanej postaci.


Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Nowoczesna diagnostyka krtani

    NBI - pod tym tajemniczym skrótem (Narrow Band Imagin w wolnym tłumaczeniu: obrazowanie w ograniczonym widmie światła) kryje się badanie wykorzystywane przez laryngologów w ramach wczesnej... więcej