Przewlekłe zapalenie zatok

Jeśli odczuwasz silne bóle głowy, które pojawiają się w okolicach czoła, oczu, u nasady nosa, nasilają się przy pochylaniu – to może świadczyć o kłopotach z zatokami.

Reklama

Zmęczenie, katar, bóle głowy i zębów mogą sygnalizować zapalenie zatok. Nawracające nawet kilka razy w roku stany zapalne to jeden z najpowszechniejszych problemów zdrowotnych – w Polsce cierpi na nie ok. 15 proc. osób. Te chroniczne dolegliwości rozwijają się zwykle na podłożu niedoleczonej infekcji oddechowej.

Podstępny katar

Zatoki to puste miejsca wewnątrz czaszki, wypełnione powietrzem. Łączą się z jamą nosową ujściami, w pewnym sensie stanowią więc przedłużenie nosa. Dlatego wirusy przeziębienia, które nas atakują, zajmują jednocześnie zarówno błonę śluzową nosa, jak i zatoki. Niewłaściwie leczona infekcja doprowadza do zatkania ujść i zatokom trudno oczyszczać się ze zbierającej w nich wydzieliny.

Skutek? Kilka dni od pierwszych objawów kataralnych pojawia się rozpierający ból głowy lub stały, nieprzyjemny ucisk świadczący o ostrym zapaleniu zatok. Zapalenie z czasem „przycicha”, staje się mniej dolegliwe i przebiega bez gorączki.

Choroba jednak nie znika, tylko przechodzi w stan przewlekły. Średnio cztery razy w roku (lub częściej) pojawiają się nawroty intensywnych bólów głowy i podwyższonej temperatury. Przypuszcza się, że aż 7 na 10 ataków bólu, uznawanych przez chorych za migreny, to w rzeczywistości przewlekłe zapalenie zatok. Zarazki bytujące w wydzielinie atakują najczęściej zatoki oczodołowe lub szczękowe.

W pierwszym przypadku doskwiera ból czoła, w drugim – ból kości policzka, górnych zębów i skroni. Rzadziej dochodzi do zajęcia zatok sitowych, ból zlokalizowany jest wówczas w przyśrodkowym kącie oka i wokół oczu.

Lepiej nie lekceważ

Każdy stan zapalny wymaga leczenia. Zatoki położone są w pobliżu ważnych organów, jak oczy i mózg. Ciągła obecność zarazków może doprowadzić do groźnych następstw, m.in. zapalenia nerwu wzrokowego lub opon mózgowych. W lżejszych przypadkach pojawia skłonność do polipów, anosmia (czyli brak odczuwania zapachów), przewlekła chrypka.

Za leczenie przeziębienia i pierwszych objawów zapalenia zatok warto zabrać się od razu. Prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego i oddechowego wspomagają preparaty z naturalnymi składnikami. Wyciąg z egzotycznej rośliny Andrographis paniculata wpływa korzystnie na zatoki, a kwiaty dziewanny i bzu czarnego ułatwiają oddychanie.

Z kolei kwiat lipy i ziele werbeny koją podrażnione gardło i krtań, a korzeń goryczki wzmacnia organizm. Obrzęk błony śluzowej łagodzą także kąpiele parowe twarzy. Wilgotne ciepło nasila wydzielanie śluzu, a nawet otwiera zwężone ujścia, co ułatwia odpływ zapalnej wydzieliny. Można też naświetlać się lampą soluks.

Promieniowanie podczerwone leczy przeziębienie, działa przeciwbólowo i zwiększa przemianę materii w nagrzewanym miejscu. W ostrym zapaleniu zatok trzeba sięgnąć po środki przeciwbólowe, obkurczające błonę śluzową nosa oraz mukolityki, które rozrzedzają wydzielinę. Jeśli po 5 dniach objawy nie znikają, włącza się dodatkowo miejscowe steroidy likwidujące obrzmienia. Przy wysokiej gorączce zalecane są także antybiotyki.

W przypadku przewlekłego zapalenia zatok potrzebny jest zabieg w szpitalu. Najprostszy polega na przepłukaniu zatok i usunięciu zalegającej wydzieliny. Stosowane są też nowocześniejsze metody, np. balonoplastyka. Używa się tu zminiaturyzowanych, miękkich i bardzo giętkich przyrządów, które wprowadzane są przez nozdrza i udrażniają ujścia zatok. Z kolei zapalnie zmienione fragmenty błony śluzowej likwidowane są przy pomocy funkcjonalnej endoskopowej operacji zatok (FEOZ).

Jak sprawdzić, czy rzeczywiście dolega nam zapalenie zatok?

Oto metody, które pozwolą postawić diagnozę. W ostrej fazie choroby, przebiegającej z silnymi dolegliwościami utrzymującymi się mimo leczenia, zaleca się przeglądowe zdjęcie rentgenowskie. Uwidacznia ono tzw. powietrzność zatok i obecność w nich płynu oraz grubość błony śluzowej.

Czulszą metodą diagnostyczną jest tomografia komputerowa. Dokładniej niż zdjęcie RTG pokazuje zmiany chorobowe w śluzówce oraz struktury anatomiczne czaszki i jamy nosowej, a zwłaszcza ujścia zatok.

Termowizja polega na analizie promieniowania podczerwonego, emitowanego przez badany fragment ciała (chora zatoka wydziela więcej ciepła niż zdrowa).

Co szkodzi zatokom?

Ostre zapalenie zatok najczęściej wywołują wirusy. W przewlekłej fazie choroby dominują bakterie beztlenowe i grzyby. Przyczyną utraty drożności zatok bywa też przebywanie w zanieczyszczonym otoczeniu lub choroby zębów, np. próchnica czy zapalenie okostnej.

Zatoki szczękowe znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie górnych zębów. Powikłania po leczeniu kanałowym albo po usunięciu górnego zęba mogą doprowadzić do jednostronnego zainfekowania zatok szczękowych.

Kłopoty z zatokami dotykają częściej alergików i chorych na astmę oraz osoby ze skrzywioną przegrodą nosa albo przerostem błony śluzowej małżowin nosowych.

Nasz ekspert dr Andrzej Wejchert, internista: Ostre zapalenie zatok można leczyć preparatami zawierającymi połączenie ibuprofenu z pseudoefedryną. Substancja ta zmniejsza obrzęk błony śluzowej nosa. Udrażniając go i ujścia zatok, jednocześnie likwiduje przyczynę bólu.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Staw biodrowy do wymiany?

    Wstawienie sztucznych elementów w miejsce naturalnego stawu najczęściej jest konsekwencją rozwoju choroby zwyrodnieniowej biodra (koksartrozy) lub złamania szyjki kości udowej. Ale dlaczego do tego... więcej