Problemy z tarczycą - jak je pokonać?

Wiele osób kojarzy chorą tarczycę głównie z powiększoną, spuchniętą szyją. Jednak to nie jedyny objaw zmian, jakie zachodzą w naszym ciele w przypadku nieprawidłowej pracy tego gruczołu. Nieleczona nadczynność może prowadzić do wyniszczenia organizmu i groźnych zaburzeń rytmu serca, niedoczynność zaś do niepło dności, a także do postępującego otępienia umysłowego.

Gruczoł tarczowy (tarczyca) mieści się na szyi, poniżej krtani. Zbudowany jest z dwóch płatów bocznych i łączącego je mostka (tzw. węziny). Prawidłowy, niepowiększony nie jest widoczny, gdy oglądamy szyję w lusterku. Gdy jest zbyt duży, można go wyczuć i zobaczyć, kiedy coś przełykamy lub mocno odchylamy głowę do tyłu. U kobiet powiększa się on w czasie ciąży i menstruacji. U osób po pięćdziesiątym roku życia gruczoł minimalnie zaczyna się zmniejszać.

Za co odpowiada zdrowa tarczyca?

Reklama

Pracą gruczołu tarczowego steruje hormon TSH, wytwarzany przez przysadkę mózgową. Sama tarczyca produkuje trzy hormony: tyroksynę – T4, trójjodotyroninę – T3 i kalcytoninę.

Wychwytuje z pożywienia i powietrza niezbędny do funkcjonowania jod, gromadzi go i wbudowuje w hormony. Wpływają one na pracę całego organizmu, m.in. na wzrost, rozwój umysłowy, przemianę materii, dojrzewanie układu nerwowego i kostnego.

Po czym rozpoznasz chorobę?

Objawy nadczynności tarczycy podobne są do nerwicy. Chory jest bowiem niespokojny, nadpobudliwy, poci się, ręce mu drżą, serce kołacze, chudnie mimo apetytu, słabnie. Mogą też pojawiać się obrzęki oraz zaburzenia miesiączkowania.

Z kolei niedobór lub brak hormonów tarczycy powoduje spowolnienie przemiany materii, przyrost wagi ciała i stałe uczucie zimna. Chorzy mają suchą skórę, narzekają na zaburzenia pamięci, puchnięcie kończyn, zaparcia. Uwaga, niedoczynność tarczycy może powodować bezpłodność!

Jakie badania należy wykonać?

Lekarz poprzez dotyk wstępnie wykryje, czy tarczyca jest powiększona. Rodzaj zmian i stopień zaawansowania choroby można ustalić jednak dopiero po przeprowadzeniu specjalistycznych badań. Podstawowym jest kontrola stężenia hormonów we krwi.

Pozwala określić, czy tarczyca produkuje prawidłową ich ilość (FT3, FT4) i w jakim stężeniu występuje hormon przysadki mózgowej – TSH (bardzo niskie stężenie to nadczynność, zbyt wysokie – niedoczynność tarczycy). Należy też wykonać ultrasonografię (USG), scyntygrafię i czasami biopsję aspiracyjną cienkoigłową (BAC).

W leczeniu niedoczynności tarczycy podaje się brakujące hormony w tabletkach, w nadczynności – leki hamujące wydzielanie hormonów. Jeżeli tarczyca uciska tchawicę i utrudnia oddychanie, po uregulowaniu towarzyszących zaburzeń hormonalnych jest chirurgicznie usuwana.

Niezbędna diagnostyka

1. Ultrasonografia jest bezpieczna i bezbolesna, polega na zbadaniu tarczycy głowicą wysyłającą ultradźwięki. Pozwala określić wielkość gruczołu i zorientować się, czy są w nim guzki.

2. Scyntygrafia wykazuje zdolność tarczycy do gromadzenia jodu. Podaje się pacjentowi promieniotwórczy izotop w kapsułce, a pochodzące od niego promieniowanie jest rejestrowane przez specjalną kamerę. Badanie wykonuje się w celu wychwycenia patologicznych zmian w organizmie.

3. BAC to zabieg polegający na pobraniu małych fragmentów gruczołu. Jest niezbędny do wykrycia nowotworu.

MP

Grzegorz Prasałek internista

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Super TV

Zobacz również