Osteoporoza - złodziej kości

Osteoporoza jest niebezpieczna, bo przez długi czas nie daje o sobie znać. Niestety, świadomość zagrożenia chorobą jest wciąż bardzo niska, a czynniki ryzyka ignorowane. Badanie stanu kości może uchronić cię przed skomplikowanym złamaniem!

Jak zbudowane są kości? Tworzą je dwa rodzaje tkanki: zbita (znajduje się na powierzchni) i gąbczasta (wypełnia nasady i wnętrze). Kości rosną od urodzenia do mniej więcej 18 roku życia, a następnie powiększają swoją masę do około 30. urodzin. Po tym czasie stopniowo zmniejsza się zawartość minerałów w kościach.

Reklama

U chorych na osteoporozę ich utrata jest szybsza. Tkanka gąbczasta u osób zdrowych ma niewielkie otwory, a u dotkniętych tym schorzeniem, co widać na rysunku poniżej, jest w znacznym stopniu osłabiona.

Co to jest „syndrom atletki”? Aktywność fizyczną zaleca się jako profilaktykę osteoporozy, ale na zachorowanie szczególnie narażone są kobiety wyczynowo uprawiające sport. Intensywne treningi w połączeniu z restrykcyjną dietą wpływają na spadek masy ciała. To z kolei prowadzi do obniżenia poziomu estrogenów, a nawet do zaniku miesiączki i zmniejszenia gęstości kości.Osteopenia – zmniejszenie mineralnej gęstości kości – nie zawsze rozwija się w osteoporozę, ale jest sygnałem, ze konieczna jest zmiana trybu życia.

Wzmocnij swoje kości

■ Światowa Organizacja Zdrowia uznała osteoporozę za chorobę cywilizacyjną. Dotyka ona zwykle kobiety. Już po 30. roku życia procesy tworzenia masy kostnej mogą nie wyrównywać jej utraty. W rezultacie dochodzi do zrzeszotowienia kości, czyli ich osłabienia. Kiedy dojdzie do złamania, rekonwalescencja jest bardzo długa i żmudna. Objawem choroby są najczęściej złamania, do których dochodzi w pozornie niegroźnych sytuacjach. Jeśli upadek z wysokości ciała, czy – zaledwie bolesne dla zdrowej osoby – uderzenie kończy się pęknięciem kości, to sygnał, że są chore.

W zaawansowanym stadium choroby do złamania dochodzi nawet bez urazu. Dlatego w przypadku osteoporozy istotna jest profilaktyka.

Czy jesteś w grupie ryzyka?

Tak, jeśli twoja matka lub babka cierpiały na osteoporozę. Niska masa ciała, menopauza, choroby tarczycy to kolejne czynniki zagrożenia. Ryzyko wzrasta też z wiekiem i ma związek z naszym trybem życia: palenie papierosów, nadużywanie alkoholu oraz mało urozmaicona dieta mogą być wrogami zdrowych kości. Kiedy do lekarza? Jeśli w twojej rodzinie występowały przypadki osteoporozy, powinnaś wykonać badanie gęstości kości już około 40. roku życia. Bez względu na historię rodzinną zrób je po 50.

Wskazaniami do wcześniejszych badań są złamania, późna pierwsza miesiączka, wczesna menopauza, mała aktywność fizyczna, a także niewydolność nerek lub wątroby oraz choroba wrzodowa.

Na czym polega diagnoza?

Densytometria, czyli badanie gęstości kości jest bezinwazyjne i nie wymaga wcześniejszego przygotowania. Wykorzystuje się przy niej niskie dawki promieniowania rentgenowskiego.

W dniu badania nie przyjmuj suplementów z wapniem, bo mogą zafałszować wynik. W trakcie densytometrii leżysz na specjalnym stole, nie musisz się rozbierać (o ile ubranie nie zawiera metalowych elementów), a dana kość (najczęściej odcinek lędźwiowy kręgosłupa, szyjka kości udowej, kości nadgarstka i przedramienia) jest prześwietlana.

Procedura trwa do pół godziny. Na jej podstawie określa się zawartość wapnia i minerałów w kościach: im niższa, tym większe ryzyko złamania.

Profilaktyka i leczenie. Podstawą w obu przypadkach jest uzupełnianie niedoborów wapnia przy właściwej dawce witaminy D. W przypadku rozpoznania, lekarz wraz z pacjentem ustala wybór odpowiednich leków.

Leczenie farmakologiczne jest coraz skuteczniejsze. Badania z ostatnich lat potwierdzają, że preparaty nowej generacji mogą w sposób znaczący zwiększyć gęstość mineralną kości i tym samym zmniejszyć ryzyko złamania. Pamiętać należy jednak, że zdrowa dieta i aktywność fizyczna mogą nam pomóc uniknąć zachorowania na osteoporozę.

Ćwiczenia na wzmocnienie

Ćwiczenia na krześle. Usiądź tak, by stopy opierały się o podłogę. Naprzemiennie unoś nogi do całkowitego wyprostu kolana. Zrób po 10 powtórzeń na każdą z nóg. Siedząc w tej samej pozycji, weź do rąk piłkę. Trzymając ją, wyprostuj przed sobą ręce, a następnie unieś je nad głowę. Wróć do pozycji wyjściowej i powtórz 10 razy.

Choć uprawianie sportów zwiększa ryzyko urazów, specjaliści zalecają aktywność fizyczną. Paradoksalnie, gdy jesteś sprawniejsza, potrafisz bezpieczniej upadać!

Ćwiczenia na macie. Połóż się na podłodze płasko na plecach. Unieś lewą rękę i prawą nogę, a następnie prawą rękę i lewą nogę. Wykonaj dwie serie po 6 powtórzeń. Następnie, cały czas leżąc na plecach, zegnij nogi w kolanach, a stopy postaw na podłodze. Unoś miednicę tak wysoko, jak zdołasz. Zrób 10 powtórzeń.

Spacer lub nordic walking. To najprostsza forma treningu, a wzmacnia cały organizm. Chodząc, uaktywniasz wszystkie najważniejsze mięśnie, nie nadwyrężając kości i stawów. Dodatkowym atutem jest przebywanie na świeżym powietrzu. Dzięki temu w słoneczne dni organizm produkuje także ważną dla kości witaminę D.

Produkty o dużej zawartości wapnia

Kobieta potrzebuje około 1000 mg wapnia dziennie. Najlepiej, aby pochodziły ze zdrowej diety. Źródłami wapnia są mleko i jego przetwory. Jogurty, maślanki i kefiry są lepsze od serów, które zawierają więcej tłuszczu. Wapń z nabiału wchłania się najlepiej dlatego, że zawiera fosfor oraz laktozę.

Dużo tego pierwiastka zawierają konserwy rybne (spożywasz w nich także ości), np. szproty lub sardynki. Jeśli jesteś na diecie wegańskiej, idealnym jego źródłem są dla ciebie napoje sojowe oraz tofu. Produkty sojowe zawierają także fitoestrogeny, czyli naturalne estrogeny roślinne, przypominające żeńskie hormony płciowe, hamujące utratę wapnia z kości.

Bogate w wapń są też suszone owoce (figi, morele, rodzynki) oraz zielone warzywa liściaste (boćwina, jarmuż, natka pietruszki, szpinak, brukselka). Tego cennego minerału szukaj też w nasionach i orzechach (migdały, pistacje, słonecznik, sezam). Rekordzistą jest mak, który w 100 g zawiera 1266 mg wapnia (dla porównania mleko ok. 120).

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Show
Więcej na temat:

Zobacz również