Osteoporoza: Jakie leki stosować

Bisfosfoniany odbudowują kości i łagodzą skutki przerzutów nowotworowych. Mogą też jednak szkodzić,

Leczenie bisfosfonianami to dziś złoty standard w terapii wielu chorób, w których dochodzi do utraty masy kostnej.

Początkowo preparaty BF zalecano tylko tym osobom, które cierpiały na osteoporozę. Jednak lista schorzeń, przy których bisfosfoniany mogą pomóc z roku na rok coraz bardziej się wydłuża.

Reklama

Sekret ich leczniczych właściwości polega na tym, że potrafią nie tylko wbudowywać się w tkankę kostną, lecz także hamować procesy zanikowe.

Wielu pomogą...

Przez wiele lat osteoporoza niesłusznie kojarzona była z kobietami, i to głównie z tymi po menopauzie. Obecnie szacuje się, że ok. 37 proc. panów po pięćdziesiątce ma zbyt niską masę kostną, a 7 proc. osteo porozę.

Wiadomo też, że mężczyźni cierpiący na to schorzenie są dużo bardziej niż kobiety narażeni na śmierć z powodu powikłań po złamaniach kości, do jakich często prowadzi osteoporoza. Np. przy złamaniu bliższego końca kości udowej ich szanse na przeżycie roku od urazu są aż trzy razy mniejsze.

Leki wbudowują się w kości

Dzieje się tak, gdyż częstym powikłaniem u mężczyzn jest zapalenie płuc oraz choroba zakrzepowo-zatorowa. Dlaczego chorym ze zdiagnozowaną osteoporozą, zarówno mężczyznom, jak i kobietom, podaje się bisfosfoniany?

Leki te wbudowują się w kości, wzmacniając je. Hamują także aktywność zlokalizowanych na powierzchni kości osteoklas tów – komórek „zjadających” tkankę kostną.

Dzięki podtrzymywaniu siły i masy kości przedłużają trwałość endoprotez biodra i kolana, gdyż przeciwdziałają ich obluzowywaniu się w tkance kostnej.

Blokują przekazywanie sygnałów

Preparaty BF podaje się też osobom z chorobą Pageta. Schorzenie to pojawia się w średnim i starszym wieku i polega na nieprawidłowych procesach przebudowy kości, co prowadzi do zniekształceń ciała. Bisfosfoniany mają już ugruntowaną pozycję w terapii raka.

Nie leczą wprawdzie nowotworowych przerzutów do kości, ale blokują przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nowotworowymi a komórkami kości, dzięki czemu zapobiegają poważnym powikłaniom kostnym w przebiegu nowotworów – patologicznym złamaniom kręgów, uciskowi rdzenia kręgowego, dolegliwościom bólowym. Stosowane bywają przy szpiczaku, raku gruczołu krokowego i piersi, w przebiegu raka płuc, raka nerki, jelita grubego i pęcherza moczowego.

BF podaje się również w hiperkalcemii (ramka). Zmniejszają one także skutki uboczne przewlekłego stosowania glikokortykosteroidów w terapii chorób reumatologicznych i leczenia immunosupresyjnego (tj. obniżającego odporność) po przeszczepach.

...innym zaszkodzą

Mimo ogromnej skuteczności w zapobieganiu złamaniom, terapia bisfosfonianami ma swoje ciemne strony. Przede wszystkim stwarza duże niedogodności przy codziennym zażywaniu leków. Jako że preparaty z grupy bisfosfonianów źle się wchłaniają z przewodu pokarmowego, wymagają rygorystycznego przestrzegania pewnych zasad. Np. zażywania leku na czczo – musi minąć co najmniej 6 godzin od ostatniego posiłku, a potem trzeba czekać z jedzeniem godzinę. Dlatego najlepiej wziąć je rano tuż po wstaniu z łóżka, popijając przegotowaną wodą.

Po przyjęciu leku przez kilkadziesiąt minut należy utrzymywać pionową pozycję (nie wolno się położyć). Nie można też zjadać po nich posiłków z mlekiem, serem czy rybami. Zawierają one wapń, który z BF tworzy nieprzyswajalne kompleksy.

Codzienna terapia bisfosfonianami

Codzienna terapia bisfosfonianami często wiąże się też ze złym samopoczuciem. Leki te wywołują zgagę i zapalenie przełyku, nudności, rozlane bóle brzucha, zaparcia, bóle i zawroty głowy. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe są częste zwłaszcza u starszych pacjentów, którzy przyjmują wiele innych leków.

BF upośledzają też pracę nerek, dlatego szczególnie kontrolować powinni ją pacjenci z ich schorzeniami. Najnowsze doniesienia sugerują, że jednoczesne przyjmowanie BF z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi zwiększa ryzyko choroby wrzodowej.

W literaturze naukowej pojawiły się doniesienia na temat rozwoju martwicy żuchwy podczas leczenia bisfosfonianami. Terapia BF jest bardziej przyjazna, gdy stosuje się bisfosfoniany najnowszych generacji o przedłużonym okresie działania i podawane dożylnie w postaci infuzji.

Tego typu bisfosfoniany można przyjmować raz w tygodniu (alendronian, risedronian), raz w miesiącu, raz na trzy miesiące (ibandronian), a nawet tylko raz do roku (zolendronian). Zmniejsza się wtedy ryzyko działań niepożądanych i niekorzystnych interakcji z pożywieniem.

Z wizytą u stomatologa

Przed podjęciem terapii BF, ze względu na ryzyko martwicy kości żuchwy, obowiązkowo należy przeprowadzić ba- danie stomatologiczne i wyleczyć wszystkie istniejące zaniedbania.

W trakcie leczenia unikać rozległych interwencji chirurgicznych, takich jak np. ekstrakcja lub wprowadzanie implantów. Zaleca się zaprzestanie przyjmowania BF przynajmniej na 3 miesiące przed podjęciem takich procedur.

O hiperkalcemii

Hiperkalcemia to nadmiar wapnia w organizmie wynikający ze złego gospodarowania tym pierwiastkiem przez organizm. O jego prawidłowym wchłanianiu z pożywienia, wydalaniu i uwalnianiu z kości decydują parathormon (PTH) wydzielany przez przytarczyce oraz kalcytonina wydzielana przez tarczycę.

Rozregulowanie tego procesu może być skutkiem nadprodukcji tych hormonów lub choroby nowotworowej dającej przerzuty do kości. Skutkiem – zaburzenia czynności nerek, układu pokarmowego, sercowo-naczyniowego i postępujące odwapnienie kości.

Podstawą rozpoznania jest badanie poziomu wapnia w surowicy krwi(powyżej 2,75 mmol/l), świadczy o chorobie). Leczenie opiera się na walce z chorobą podstawową (nadczynnością, rakiem) i podawaniu BF.

Terapia u maluchów

Wskazaniem do te rapii BF w ortope dii dziecięcej jest wrodzona łamliwość kości. Ta uwarunkowana genetycznie choroba, związana z nieprawidłową budową kolagenu, prowadzi do deformacji szkieletu i utraty sprawności.

Dotychczas sposobem leczenia było podawanie chorym dzieciom leków przeciwbólowych oraz chirurgiczna korekcja deformacji. Korzyściami ze stosowania BF jest zwiększenie gęstości mineralnej kości i zmniejszenie częstości złamań. BF podaje się dzieciom przy osteoporozie wtórnej spowodowanej długim unieruchomieniem.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Sposób na bolące afty

    Wyglądają jak białe plamki na błonie śluzowej jamy ustnej. W gruncie rzeczy są to jednak owrzodzenia i mogą się umiejscowić na wewnętrznej powierzchni warg, na podniebieniu, na języku lub wokół... więcej