Migotanie przedsionków. Jak przywrócić sercu rytm?

Rozpoznaną arytmię trzeba leczyć, aby zmniejszyć ryzyko udaru mózgu - mówi dr n. med. Piotr Abramczyk, kardiolog z WUM Rewia 19

Reklama

Panią Hannę (66) skierował do mnie lekarz rodzinny.

Skarżyła się na kołatanie serca i zawroty głowy. Na podstawie opisywanych objawów, po zbadaniu pacjentki, rozpoznałem u niej częste zaburzenie rytmu serca – migotanie przedsionków. Wykonane badanie EKG ostatecznie potwierdziło diagnozę.

Ryzyko choroby rośnie, gdy mamy nadciśnienie, wadę serca, np. niedomykalność zastawki, chorobę wieńcową czy schorzenia płuc. Migotanie przedsionków pojawia się częściej u chorujących na cukrzycę lub nadczynność tarczycy oraz przy zaburzeniach elektrolitowych – gdy dochodzi do spadku stężenia potasu we krwi. Napad migotania może pojawić się po wypiciu napoju z kofeiną czy nadużyciu alkoholu.

Jeśli u podłoża arytmii zostało zdiagnozowane nadciśnienie czy cukrzyca, choroby te należy leczyć w pierwszej kolejności.

Leczenie samej arytmii polega na przywróceniu prawidłowego rytmu serca i jego utrzymaniu. Można to osiągnąć dzięki lekom antyarytmicznym. Niektórzy muszą przyjmować je na stałe, by zapobiec kolejnemu napadowi migotania. Gdy ataki pojawiają się sporadycznie, lekarz może przepisać tzw. pigułkę w kieszeni. Taki lek trzeba nosić przy sobie i zażyć podczas wystąpienia migotania, co pomoże je przerwać.

Aby umiarowić pracę serca, stosowana jest też kardiowersja elektryczna. Zabieg jest bezpieczny, odbywa się w szpitalu. Po krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym puszczany jest przez serce impuls elektryczny o małej sile, który ma przywrócić normalny rytm serca. Jeśli to nie przyniesie efektu, można go powtórzyć.

Lekarz może zlecić też kardiowersję farmakologiczną, czyli doustne lub dożylne podanie leku antyarytmicznego. Jednak skuteczniejsza i bezpieczniejsza jest kardiowersja elektryczna. Oprócz leków w utrzymaniu właściwego rytmu serca ważne jest też rzucenie palenia, unikanie alkoholu i stresu.

Gdy kardiowersja nie przynosi efektów, lekarz może rozważyć przezskórny zabieg ablacji. Obecnie stosuje się dwie metody. Ablacja RF – polega na wprowadzeniu, często przez żyłę udową, elektrody do serca, przez którą przepływa prąd o częstotliwości fal radiowych (RF). Wysoka temperatura niszczy obszar serca będący źródłem arytmii. Krioablacja – to zabieg, podczas którego tkanki serca odpowiadające za arytmię są niszczone niską temperaturą. Elektroda wprowadzona do serca jest schładzana do temperatury około -70°C i wymraża wadliwe tkanki.

Migotanie przedsionków jest niebezpieczne, bo przy nieprawidłowym skurczu przedsionków krew nie przepływa całkowicie do komór serca. Tworzą się skrzepliny, które są przenoszone z krwią do różnych narządów. Jeśli np. dotrą do kończyny, może dojść do jej niedokrwienia.

Największe niebezpieczeństwo stanowi przedostanie się skrzepów do mózgu. Mogą spowodować niedokrwienie i martwicę jego części – udar mózgu.

U osób z migotaniem przedsionków prawdopodobieństwo udaru jest nawet pięciokrotnie wyższe niż u zdrowej osoby. Jeśli zagrożenie jest wysokie, zleca się przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych, czyli rozrzedzających krew. Minimalizują one ryzyko tworzenia się skrzepliny, zapobiegając udarowi. Od dwóch lat na polskim rynku dostępne są już leki przeciwzakrzepowe nowej generacji, niewymagające okresowego badania krzepliwości krwi ani przestrzegania diety.

Niestety, na razie nie są refundowane.

Wskaźnik INR. Osoby leczące się, co 4 tygodnie powinny wykonać badanie krzepliwości krwi. To oznaczenie tzw. wskaźnika INR. Jego wynik ocenia skuteczność kuracji. Prawidłowy poziom INR to 2-3. Wynik poniżej 2 zwiększa ryzyko udaru. Krew do badania pobiera się jak przy morfologii.

Warto wiedzieć

Gdy mamy zdiagnozowaną arytmię serca i bierzemy leki, pamiętajmy o kilku zasadach.

Zioła I dieta.

Zażywając leki przeciwzakrzepowe, wykluczmy z diety takie zioła, jak np. miłorząb japoński, żeń-szeń, rumianek, dziurawiec, szałwia, arnika, mniszek.

Lepiej też nie jeść za dużo bigosu, brukselki, kalafiora i karczocha, bo warzywa te zawierają witaminę K, sprzyjającą krzepnięciu krwi.

Woda. Przy napadzie można wypić szklankę chłodnej wody lub zwilżyć zimną wodą twarz. Pijmy wodę mineralną na co dzień podczas upałów. Pozwala uzupełnić cenne pierwiastki – elektrolity, m.in. potas, magnez, które tracimy wraz z potem. Ich utrata sprzyja napadowi migotania przedsionków.

Ryzyko arytmii rośnie z wiekiem. Pierwsze problemy zaczynają się po 50. roku życia, a po 80-tce migotanie ma już co dziesiąta osoba.

Skąd ten problem?

Zdrowe serce bije równo. Gdy zwalnia lub przyspiesza – bije niemiarowo – mamy do czynienia z arytmią. Najczęstszym jej rodzajem jest migotanie przedsionków. To szybkie, chaotyczne skurcze przedsionków serca – prawego (A) i lewego (B). Ich częstotliwość może wynosić od 350 do 700 na minutę. Migotanie przedsionków może pojawiać się nagle i ustępować samoistnie. Określane jest wtedy jako napadowe. Ale zdarza się, że trwa przewlekle. To przetrwałe migotanie przedsionków. Do powrotu normalnego rytmu serca potrzebne są leki lub wstrząs elektryczny tzw. kardiowersja.

Prawidłowe tętno powinno być miarowe, jak bicie zegara.

Jeśli jest nieregularne, może świadczyć o migotaniu przedsionków. Warto badać tętno samodzielnie co jakiś czas, nawet jeśli nie mamy objawów arytmii. Wystarczy lekko ucisnąć opuszkami dwóch lub trzech palców (wskazującego, środkowego a także serdecznego) wewnętrzną stronę nadgarstka w przedłużeniu kciuka (na tętnicy promieniowej). Następnie liczymy uderzenia przez 15 sekund. Otrzymaną liczbę mnożymy przez 4.

Prawidłowy puls powinien wynosić około 60-80 uderzeń na minutę. Mierzymy go zawsze w spoczynku, nie po wysiłku fizycznym czy podczas przeżywanych emocji czy stresu, bo wtedy w naturalny sposób jest wyższy.

Jeśli okaże się, że w kolejnych pomiarach tętno jest nieregularne, zbyt wysokie, jak najszybciej postarajmy się powiedzieć o tym lekarzowi.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Jak oczyścić zatoki?

    Ta nieprzyjemna dolegliwość lubi powracać. A jesień i zima to jej ulubione pory roku. Dlatego trzeba z nią zrobić porządek. więcej