Leczymy obrzęki

Mogą pojawiać się z błahych powodów, np. gdy za mało pijemy, ale też świadczyć o tym, że nasze zdrowie szwankuje. Dlatego, jeśli często czujemy się opuchnięte, lepiej sprawdzić, dlaczego tak się dzieje.

Reklama

Grzegorz Prasałek, interista, reumatolog

Same w sobie nie są chorobą, lecz niekiedy mogą być jednym z jej objawów. Obrzęki świadczą o tym, że w tkankach organizmu gromadzi się nadmiar płynów. Przyczyn takiego stanu może być wiele: od zwykłego zapominania o piciu odpowiedniej ilości płynów (wtedy organizm gromadzi je „na zapas” ) po problemy z sercem czy nerkami. Gdy dokuczają, należy skonsultować się z lekarzem i, w razie potrzeby, rozpocząć leczenie.

Najczęściej opuchnięcia wywołuje podwyższony poziom progesteronu we krwi

Obrzęk dłoni, stóp czy twarzy nasila się przed owulacją, gdy stężenie tego hormonu wzrasta. Progesteron przygotowuje organizm do ciąży. Sprawia, że naczynia krwionośne kobiety rozszerzają się, by serce mogło pompować więcej krwi dla rozwijającego się płodu. Ale jednocześnie zmniejsza się wtedy ich szczelność. Przez błony naczyń przesiąka płyn, który gromadzi się w przestrzeniach międzykomórkowych i wywołuje obrzęk.

Aby pozbyć się nadmiaru płynów z organizmu, pij 2 litry płynów dziennie. Możesz też sięgnąć po preparaty bez recepty (np. z wyciągiem z cykorii).

Opuchnięcie w okolicach kostek, ból łydek, np. po dłuższym staniu, mogą świadczyć o zaburzeniu mikrokrążenia w żyłach i naczyniach chłonnych. Wywołany tym obrzęk prowadzi do zastoju krwi i stanu zapalnego w żyłach. Skutkiem jest rozszerzenie żył, uszkodzenie ich ścianek i zastawek odprowadzających krew z nóg do serca, co prowadzi do żylaków.

Profilaktycznie warto zażywać suplementy i leki z roślinnymi wyciągami: diosminą, escyną, rutyną, hesperydyną. Uszczelniają ściany naczyń, zmniejszają uczucie ciężkości. Osoby z niewydolnością żylną powinny nosić podkolanówki uciskowe poprawiające przepływ krwi.

Uwaga! Jeśli obrzęk powiększa się lub towarzyszą mu dodatkowe dolegliwości, np. ból opuchniętej nogi, siny kolor skóry, gorączka, należy jak najszybciej zgłosić się na ostry dyżur. To mogą być objawy zakrzepicy. Leczy się ją m.in. heparyną.

Schorzenia nerek lub serca

Obrzęki mogą być następstwem zaburzonej pracy nerek. Najpierw pojawiają się jako tak zwane worki pod oczami. Z czasem występują także opuchnięcia dłoni oraz tzw. ciastowate obrzęki na całej długości nóg. To efekt zatrzymywania sodu i wody. Inne początkowe objawy problemów z nerkami to m.in. zmniejszona ilość oddawanego moczu (załatwiasz się rzadziej), skąpomocz, przewlekłe zmęczenie, problemy skórne (np. suchość). W tej sytuacji konieczna jest jak najszybsza konsultacja z lekarzem, bo gdy nerki gorzej filtrują krew, część toksyn wraca do tkanek, a to może grozić uszkodzeniem narządów wewnętrznych.

Zaburzenia pracy nerek wymagają przyjmowania leków, ale we wczesnym etapie równie ważne jest wprowadzenie zdrowszych nawyków. Przede wszystkim należy więcej pić (8 szklanek dziennie), bo dzięki temu zwiększa się ilość wytwarzanego moczu i nasila jego przepływ w drogach moczowych. Z kolei częstsze opróżnianie pęcherza sprawi, że unikniemy zastoju moczu prowadzącego do kamicy.

Równie ważne jest ograniczenie ilości spożywanej soli (dziennie można jej zjeść tyle, ile mieści się na czubku małej łyżeczki). Sól obciąża nerki i prowadzi do nadciśnienia, które uszkadza te organy.

U osób po zawale lub z nieleczonym nadciśnieniem obrzęki bywają wynikiem niewydolności serca. W chorobach kardiologicznych obrzęki są efektem wzrostu ciśnienia w żyłach z powodu zatrzymywania sodu i wody w organizmie. Początkowo nogi puchną tylko wieczorem, co często błędnie tłumaczymy przemęczeniem.

Uwaga! Jeśli po uciśnięciu w ciele pozostanie dołek (wgłębienie), to oznacza zaburzenia krążenia. Gdy choroba postępuje, nogi puchną także rano. Konieczna jest wizyta u kardiologa. Schorzenie wymaga terapii preparatami moczopędnymi i wzmacniającymi serce.

A może to problemy z tarczycą?

Obrzęki to charakterystyczny objaw nieprawidłowości w wydzielaniu hormonów tarczycy. Przy niedoczynności tego gruczołu pojawia się tzw. obrzęk śluzowaty na powiekach i rękach. Twarz jest „nalana”, ponieważ obrzęk stopniowo zajmuje także policzki, nasadę nosa i wargi.

Często jako skutek wyleczenia nadczynności tarczycy pojawia się też tzw. przedgoleniowy obrzęk łydek. Noga wygląda jak oblepiona twardą masą.

Uwaga! Jeśli obrzękom towarzyszą inne objawy niedostatecznego lub nadmiernego wydzielania hormonów tarczycy (m.in. obniżony nastrój, podwyższony poziom cholesterolu, problemy skórne), konieczna jest konsultacja z endokrynologiem lub tyrologiem.

Reakcja na lekarstwa

Obrzęki mogą stanowić skutek uboczny stosowania leków. Wywołują je preparaty zatrzymujące wodę i sól, a także farmaceutyki zmniejszające przepuszczalność naczyń włosowatych.

Należą do nich leki zawierające hormony (np. pigułki antykoncepcyjne i kor tykosteroidy), niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne, lekarstwa na nadciśnienie.

Uwaga! Nie należy odstawiać leków na własną rękę, konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Zmiany zapalne w stawach

Większości chorób reumatycznych i zwyrodnieniowych towarzyszą obrzęki. Tak jest również w przypadku dny moczanowej. Chorobę powoduje nadmiar kwasu moczowego, którego kryształki zaczynają odkładać się w stawach. Dna najczęściej atakuje staw palucha stopy (wtedy nazywamy ją podagrą), ale może także zająć np. staw łokciowy czy nadgarstek. Jej objawem jest nagły, bardzo silny ból stawu. Skóra wokół niego staje ciepła, zaczerwieniona, obrzęknięta. By sprawdzić, czy rzeczywiście cierpimy na dnę moczanową, trzeba zbadać poziom kwasu moczowego we krwi.

Leczenie polega m.in. na wykluczeniu z diety produktów zwierzęcych, które sprzyjają odkładaniu się w stawach kryształków kwasu moczowego, np. czerwonego mięsa, podrobów.

Bywa, że po wstaniu z łóżka mamy tzw. sztywność poranną – obie stopy i dłonie są tak bardzo spuchnięte, że aż trudno zacisnąć palce. Wtedy konieczna jest wizyta u lekarza rodzinnego, który skieruje do reumatologa. Jeśli objawom tym towarzyszy zmęczenie, osłabienie, podwyższona temperatura, mogą one świadczyć o reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS). Jest to choroba autoimmunologiczna (układ odpornościowy atakuje komórki organizmu) o niejasnym pochodzeniu.

Nie można jej wyleczyć, ale dzięki lekom udaje się skutecznie zahamować jej postęp i uchronić chorych przed niepełnosprawnością.

Obrzęki stawów mogą pojawić się również wskutek urazu lub po dużym wysiłku. Są wówczas skutkiem przeciążenia. Pomoże stosowanie zimnych okładów i maści przeciwzapalnych. Po kilku dniach dolegliwości powinny ustąpić. Jeśli po upadku odczuwamy silny ból, a staw bardzo puchnie, należy zgłosić się do lekarza.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Naj

Zobacz również

  • Tak objawia się zaćma

    Jest tak powszechną chorobą, że uważa się ją za naturalną konsekwencję procesu starzenia. Rozwija się powoli i bezboleśnie przez lata. więcej