Jak wrażliwe są twoje jelita?

ZJN nie jest uwarunkowany zmianami organicznymi ani biochemicznymi. Zaburzenia funkcji motorycznej jelit powoduje stres i zbyt szybki tryb życia, nieregular ne jedzenie.

Nawracające dolegliwości układu trawiennego, takie jak skurcze, ból i nieprzyjemne burczenie w brzuchu to alarm, że czas zająć się swoim zdrowiem. Zespół Jelita Nadwrażliwego wywołują zaburzenia czynnościowe związane z pogorszeniem pracy trzewi. Często towarzyszy im lęk i nastroje depresyjne.

Brzuch się denerwuje

ZJN to jedna z najczęstszych dolegliwości gastroenterologicznych. Cierpi na nie co 5. osoba dorosła, z czego 80 proc. stanowią kobiety. Przyczyny choroby nie są w pełni poznane, można jednak mówić o kilku istotnych czynnikach mających wpływ na rozwój ZJN. To m.in. przebyte infekcje przewodu pokarmowego i zaburzenia jelitowej flory bakteryjnej, np. po długotrwałym leczeniu antybiotykami.

Reklama

W wielu przypadkach spastyczność, tj. nieprawidłowe kurczenie się jelit ma podłoże psychosomatyczne: dolegliwości sygnalizują, że nasz styl życia albo otoczenie – zwykle presja zawodowa lub konflikty rodzinne – szkodzą fizjologicznym funkcjom organizmu. Jak do tego dochodzi? Układ pokarmowy ma własny system zwojów nerwowych ENS (enteric nervous system).

Jego zadaniem jest m.in. regulowanie pracy jelit. ENS wydziela substancje, które wywołują ruchy perystaltyczne: noradrenalinę, serotoninę i GABA – kwas gamma--aminomasłowy. Substancje te są jednocześ- nie neuroprzekaźnikami uczestniczącymi w tworzeniu dobrego nastroju. Stres, jedzenie w pośpiechu i codziennie o innej porze to jeden z czynników rozstrajających ENS i wydzielanie neurohormonów. A gdy ich brakuje, mięśnie jelit sztywnieją, co skutkuje bólem i wzdęciami.

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles odkryli, że u osób z ZJN dochodzi również do zmian w rejonach mózgu związanych z uwagą i z emocjami. Najnowsze badania wskazują na inną aktywność obszarów mózgu odpowiedzialnych za odczuwanie bólu.

Trzy postaci ZJN

Symptomy schorzenia wiążą się przede wszystkim ze zmianą częs- tości wypróżnień – rzadziej niż trzy razy w tygodniu albo częściej niż trzy razy w ciągu dnia. Inne objawy to ból i skurcze brzucha, burczenie i „przelewanie się” treści żołądkowej, wzdęcia i gazy. Wyróżnia się trzy postacie ZJN: zaparciową, biegunkową i mieszaną. Niestety, ponad połowa z chorych nie zwraca się po pomoc medyczną. A wtedy, po kilku miesiącach ignorowania trawiennych zaburzeń pojawia się stan ogólnego złego samopoczucia, które może manifestować się w różny sposób – od osłabienia aż po depresję.

Terapia polega na łagodzeniu dolegliwości. Dzięki odpowiedniemu leczeniu przykre objawy ustąpić mogą na wiele miesięcy, a nawet lat. Niestety, ZJN nie da się zlikwidować całkowicie i kłopoty zdrowotne mogą nawracać. Dlatego – dla uzyskania jak najlepszych efektów – istotne jest kompleksowe podejście do terapii. Obejmuje ona zmianę diety, uregulowanie flory bakteryjnej jelit poprzez przyjmowanie środków z probiotykami, tj. szczepami dobroczynnych bakterii, preparatów poprawiających trawienie i wydzielanie żółci, środków przeciwdepresyjnych lub przeciwlękowych.

Lekiem wspomagającym terapię jest drotaweryna. Działając rozkurczowo, zmniejsza zaburzenia czynnościowe jelit i łagodzi ból wynikający z nadmiernej ich kurczliwości. Cierpiącym zaleca się rozmowy z psychoterapeutą, który doradzi, jak zmienić sposób funkcjonowania w rodzinie czy pracy, lepiej radzić sobie z codziennymi trudnościami. Odkrywając źródło stresu i ucząc się nowych strategii kontaktów z ludźmi, można opanować lęk i depresję, a dzięki temu zmniejszają się również kłopoty z brzuchem.

Nasz ekspert dr Zygmunt Pietras, gastroente rolog: Ruch rozpręża zwoje jelit ściśniętych w jamie brzusznej przez większą część dnia, gdy siedzimy w pracy przy biurku lub w domu w fotelu przed telewizorem.

Gdzie szukać pomocy

Masz uciążliwe dolegliwości przewodu pokarmowego, które utrudniają ci codzienne funkcjonowanie? Nie diagnozuj się samodzielnie. Koniecznie zgłoś się do lekarza rodzinnego. To on – po przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu – zdecyduje o skierowaniu do gastrologa lub na badania dodatkowe, np. gastro- skopię, by wykluczyć inne choroby. Objawy w ZJN bywają zróżnicowane, a sposób leczenia zależy od zgłaszanych przez chorego dolegliwości.

Rusz się!

Odpoczynkiem dla zestresowanych trzewi jest aktywność fizyczna. Ruch mięśni brzucha pobudza perystaltykę jelit i poprawia w nich krążenie krwi. Korzystnie działają wszelkie rodzaje sportu uprawiane regularnie: spacery, marsze, pływanie, tai chi, joga, pilates, ćwiczenia relaksacyjne i oddechowe.

Dieta

Jedz mało, ale często: najlepiej 4–5 razy dziennie, o tych samych porach. Koniecznie przestrzegaj diety w dniach nasilonych dolegliwości. Pojawiają się one zwykle po posiłku i są związane z negatywną reakcją organizmu na wybrane produkty. Dlatego zapisuj, co jesz i co się potem dzieje w brzuchu.

Przy zaparciach. Włącz do jadłospisu razowe pieczywo i makaron, brązowy ryż, chudy kefir i maślankę, chude mięsa, owoce, warzywa. Unikaj: pszennego pieczywa, mleka, tłustych mięs, frytek, placków ziemniaczanych, czekolady, mocnej kawy i herbaty, alkoholu, napojów gazowanych. Pij dużo wody mineralnej.

Postać biegunkowa . Jedz biały chleb pszenny, biały ryż, gotowane ziemniaki, biszkopty, biały ser, chude mięsa, masło, margarynę, oliwę. Unikaj pieczywa razowego, żółtego i topionego sera, mleka, tłustych mięs, majonezu, smalcu, wzdymających wa rzyw strączkowych i kapustnych.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Niespokojne nogi

    Nie możesz spać, bo wciąż ruszasz nogami? Przyczyną może być niedobór żelaza, niewydolność nerek czy cukrzyca. Jednak w 50 proc. objawy związane są z układem nerwowym. więcej