Jak leczyć zaćmę

Jedyną skuteczną metodą leczenia jest wszczepienie sztucznej soczewki.

Do mojego gabinetu trafiła pani Zofia (67). Skarżyła się, że od kilku miesięcy widzi niewyraźnie, zwłaszcza na lewe oko. Pacjentka opisywała, że wszystko widzi zamglone, jakby przez brudną szybę. Że nie może odczytać pasków z informacjami na ekranie telewizora. Wymienione objawy oraz wiek pacjentki wskazywały, że przyczyną jej dolegliwości może być zaćma.

Choroba ta związana jest najczęściej ze starzeniem się organizmu. W młodym wieku zdrowa soczewka oka jest całkowicie przezierna. Dzięki temu prawidłowo skupia na siatkówce wpadające do oka światło. Widzimy wyraźny, ostry obraz z bliska i z daleka.

Reklama

Z wiekiem soczewka traci naturalną przejrzystość – mętnieje. Światło coraz trudniej dociera do siatkówki, która znajduje się na dnie oka. Przestajemy widzieć wyraźnie z bliska i z daleka. To właśnie zaćma, czyli postępujące mętnienie soczewki. Początkowo zmętnienie może być niewielkie, z czasem jednak soczewka może ulec całkowitemu zmętnieniu. Promienie światła nie przedostają się w głąb oka, co w znacznym stopniu upośledza wzrok, a nawet prowadzi do całkowitej jego utraty.

Choroba u każdego może przebiegać inaczej. U jednych rozwija się w ciągu kilku miesięcy, a u innych przez lata. Zaćma najczęściej zajmuje oboje oczu jednocześnie. Ale może też najpierw mętnieć soczewka tylko jednego oka, a drugiego, np. po kilku latach. Inne objawy postępującej choroby zależą od umiejscowienia zmętnień w soczewce.

Niestety, żadne szkła korekcyjne nie są w stanie zlikwidować objawów mętnienia soczewki. Niektóre osoby myślą, że zaćmę można wyleczyć kroplami do oczu. Niestety, nie jest to możliwe.

Zabieg jedyną skuteczną metodą leczenia

Jedyną skuteczną metodą leczenia jest zabieg operacyjny. Polega na zastąpieniu zmętniałej soczewki nową, sztuczną. Kiedyś panowało przekonanie, że aby wykonać operację, zaćma musi dojrzeć, tzn., że soczewka powinna całkowicie zmętnieć.

Dziś lekarze nie zalecają czekania. Nowoczesne metody operacyjne pozwalają usunąć zaćmę nawet bardzo niedojrzałą – we wczesnym etapie. Na ogół zabieg wykonuje się, gdy choroba zaczyna utrudniać codzienne życie. Jednak im wcześniej zostanie on przeprowadzony, tym lepiej. Przy zaawansowanej zaćmie soczewka jest nie tylko nieprzeźroczysta, ale też twarda. Wtedy trudniej ją usunąć, a tym samym wzrasta ryzyko powikłań, np. uszkodzenia rogówki. Dlatego gdy tylko pojawią się kłopoty ze wzrokiem, warto od razu odwiedzić okulistę.

Nowoczesne operacje usuwania zaćmy są bezbolesne, niosą ze sobą niewielkie ryzyko powikłań. Operacja trwa często mniej niż 20 minut. W większości przypadków odbywa się w znieczuleniu miejscowym – po podaniu kropli do oka. Najczęściej wykonuje się fakoemulsyfikację, czyli zabieg z wykorzystaniem ultradźwięków. Gdy znieczulenie zacznie działać, chirurg wykonuje bardzo małe, zaledwie dwumilimetrowe nacięcie rogówki, by móc dostać się do wnętrza oka. Cały czas widzi oko przez specjalny mikroskop operacyjny w kilkakrotnym powiększeniu.

Przy pomocy urządzenia wytwarzającego ultradźwięki, rozbija zmętniałą soczewkę. Następnie fragmenty soczewki zostają odessane na zewnątrz. Gdy torebka soczewki jest czysta i pusta, chirurg umieszcza w niej zwiniętą w malutki rulonik sztuczną soczewkę, która sama się rozwija. Na oko zwykle nie są nawet zakładane szwy. Rana sama uszczelnia się i goi. Lekarz zabezpiecza oko opatrunkiem, który zostaje zdjęty następnego dnia.

Oko powinno wygoić się w ciągu miesiąca

Niektóre osoby widzą dobrze już krótko po zabiegu. Oko powinno w pełni wygoić się w ciągu miesiąca. Jeśli operacja była przeprowadzona w warunkach ambulatoryjnych, do domu wracamy po kilku godzinach. Gdy zabieg odbył się w szpitalu, musimy pozostać w nim dwa, trzy dni. Choć zaćma zwykle dotyczy obu oczu, na ogół nie są one operowane jednocześnie.

Zaćmę z drugiego oka można usunąć po kilku tygodniach. Zabieg fakoemulsyfikacji jest refundowany przez NFZ. Czeka się na nią od roku do czterech lat. W prywatnej klinice może skrócić się nawet do kilku dni, koszt od 3400 zł za jedno oko.

Poradnik krok po kroku

- Wysiłek. Po operacji zaćmy przez dobę nie możemy prowadzić samochodu, a przez dwa, trzy tygodnie musimy unikać większych wysiłków, np. intensywnych ćwiczeń czy dźwigania ciężarów, żeby nie doszło do przemieszczenia soczewki. Jeśli mamy kłopot z zaparciami, zażywajmy łagodne, najlepiej naturalne środki przeczyszczające, by nie napinać mięśni podczas wypróżniania.

- Leki. Przez kilka dni po zabiegu oko może być podrażnione, powodować dyskomfort bądź kłuć. Nie należy go pocierać, ani robić makijażu. Lekarz może zalecić podawanie do oka kropli z antybiotykiem, przeciwzapalnych czy rozszerzających źrenicę. Trzeba je stosować według wskazań okulisty, zwykle kilka tygodni.

- Kontrola. Pierwszego dnia po zabiegu przychodzimy na zdjęcie opatrunku. Terminy kolejnych wizyt wyznacza indywidualnie lekarz, np. po dwóch i sześciu tygodniach. Raz do roku trzeba wykonywać kontrolne kompleksowe badania oczu.

Metoda laserowa

Najnowocześniejszą metodą usuwania zaćmy jest metoda laserowa. Polega na użyciu lasera femtosekundowego. Wykonuje on bardzo dokładne nacięcia rogówki (A), oddziela części soczewki i rozdrabnia zmętniałą soczewkę (B). Niestety, metoda ta nie jest refundowana przez NFZ. Zabiegowi można się poddać wyłącznie w prywatnych klinikach np. w Klinice CMO OKOLASER w Warszawie.

Ważne! Przy zaćmie oczy nie bolą, nie pieką, nie łzawią, nie swędzą. Pierwszym niepokojącym sygnałem jest pogorszenie widzenia – widziany obraz staje się zamazany.

Warto wiedzieć

Przed zaćmą trudno się uchronić. Uważajmy na to, co przyspiesza rozwój choroby: promienie słoneczne, papierosy, inne choroby.

Inne choroby. Większość przypadków zaćmy związana jest z podeszłym wiekiem. Ale można na nią zachorować w każdym wieku. Przyczyną może być np. przebyty uraz oka, stany zapalne wnętrza oka, długotrwałe przyjmowanie niektórych leków, np. steroidowych. Rozwój zaćmy przyspieszają inne choroby, zwłaszcza cukrzyca.

Słońce. Zostało to naukowo udowodnione, że długotrwałe przebywanie na słońcu sprzyja rozwojowi zaćmy. Dlatego zawsze chrońmy nasze oczy przed szkodliwym działaniem promieni ultrafioletowych. Nie tylko latem, ale również zimą w słoneczne dni, zwłaszcza gdy jest śnieg, nośmy okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV, zabezpieczające przed promieniowaniem UVA i UVB.

Palenie. Zarówno byli, jak i obecni palacze są bardziej narażeni na zachorowanie na zaćmę niż osoby niepalące. Ryzyko zachorowania u osób palących papierosy jest o 40% wyższe. Toksyczne substancje, np. miedź, ołów, kadm, wdychane z dymem papierosowym, odkładają się w soczewce oka i uszkadzają ją. Czynnikiem ryzyka jest nie tylko długotrwały okres palenia, ale przede wszystkim zbyt duża ilość wypalanych w ciągu dnia papierosów. Dotyczy to również tzw. palaczy biernych.

Soczewki czy okulary?

Podczas operacji wszczepiana jest sztuczna soczewka. Podstawowa, refundowana przez NFZ jest soczewką jednoogniskową. Może skorygować krótkowzroczność lub dalekowzroczność, ale nie koryguje astygmatyzmu. Potrzebne też będą okulary do czytania. Gdy nie chcemy nosić okularów, możemy wybrać jedną z nowoczesnych soczewek. Soczewki toryczne dodatkowo korygują astygmatyzm. Natomiast soczewki multifokalne pozwalają widzieć dobrze zarówno z bliska, jak i z daleka. Usuwają objawy starczowzroczności – dzięki nim nie potrzebujemy już okularów do czytania. Niestety, soczewki toryczne i multifokalne nie są refundowane przez NFZ.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Więcej na temat:

Zobacz również

  • Sposób na bolące afty

    Wyglądają jak białe plamki na błonie śluzowej jamy ustnej. W gruncie rzeczy są to jednak owrzodzenia i mogą się umiejscowić na wewnętrznej powierzchni warg, na podniebieniu, na języku lub wokół... więcej