Groźne zwężenie tętnic szyjnych

Może skutkować niedokrwieniem mózgu.

Pięćdziesięcioletnia pani Magdalena trafiła do oddziału neurologii z powodu udaru niedokrwiennego lewej półkuli mózgu. W trakcie pobytu w oddziale wykonano u niej USG tętnic szyjnych, w którym stwierdzono 85 proc. zwężenie lewej tętnicy szyjnej wewnętrznej.

Pacjentka została pilnie skierowana do oddziału chirurgii naczyniowej, gdzie przeprowadzono operację udrożnienia tętnicy. Zabieg wykonano metodą stentowania, czyli założono w miejscu zwężenia specjalną siateczkę poszerzającą światło naczynia.

Szczególnie ważne dla mózgu

Reklama

Mózg ludzki, żeby prawidłowo funkcjonować, wymaga dużej ilości krwi. Tkanka nerwowa ma bowiem duże zapotrzebowanie na tlen i składniki odżywcze (głównie glukozę).

Prawidłowe ukrwienie mózgu zapewnia system naczyń krwionośnych, który ma zabezpieczać przepływ krwi nawet w przypadku, gdy jedno naczynie stanie się niedrożne i przestanie działać.

Głównym elementem tego systemu są tętnice szyjne, przez które przepływa największa ilość krwi dla mózgu. Tętnice te przebiegają obustronnie od podstawy szyi do głowy. W początkowym odcinku są to tętnice szyjne wspólne, które później dzielą się w okolicy żuchwy na tętnice szyjne zewnętrzne, zaopatrujące w krew tkanki twarzy, oraz tętnice szyjne wewnętrzne, które wnikają do czaszki i unaczyniają mózg.

Najbardziej podatne na zwężenia są tętnice wewnętrzne. Najczęstsza przyczyną zwężenia są zmiany miażdżycowe. Rzadziej spotyka się rozwarstwienie ściany tętnicy (zwykle po urazie szyi), zapalenie naczyń, zrosty po radioterapii i ucisk z zewnątrz, na przykład przez guz szyi. Zwężenia tętnic szyjnych długo przebiegają bezobjawowo lub dają niezbyt charakterystyczne symptomy: zawroty głowy, omdlenia, problemy z pamięcią, otępienie.

Na tym etapie rzadko udaje się wykryć chorobę. Zwykle diagnozuje się ją u pacjentów, u których doszło do ostrego niedokrwienia mózgu (np. udaru). Zwężenie powyżej 70 proc. jest u tych chorych traktowane jako objawowe i kwalifikuje się do zabiegu udrożnienia tętnicy. O metodzie leczenia

Zdecyduje chirurg

Zwężenia tętnic szyjnych wykrywa się badaniem USG dopplerowskim tętnic szyjnych. Kwalifikacji do zabiegu ich udrożnienia oraz wyboru jego metody dokonuje chirurg naczyniowy.

Klasyczna operacja polega na przecięciu skóry nad tętnicą, rozcięciu tętnicy i usunięciu z niej blaszki miażdżycowej. Potem zaszywa się ścianę naczynia i skórę. Zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym i wymaga kilkudniowej hospitalizacji.

Nowoczesna metoda, tzw. przezskórna angioplastyka tętnicy szyjnej, polega na założeniu metalowej siateczki, zwanej stentem, do miejsca zwężenia. Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym. Przez tętnicę udową lub pachową wprowadza się specjalny dren do miejsca zwężenia. Następnie podaje się kontrast, aby dokładnie uwidocznić naczynia.

Za miejscem zwężenia zakłada się specjalny „parasol”, mający chronić przed przedostaniem się oderwanych fragmentów blaszki miażdżycowej do naczyń mózgowych.

Później, wzdłuż drenu, wprowadza się w miejsce zwężenia stent, który rozpręża się przy pomocy balonika. W ten sposób „zgniata się” blaszkę miażdżycową, poszerzając zwężone miejsce. Stent ma zapobiec ponownemu zwężeniu Zwykle po zabiegu pacjent jest wypisywany do domu w ciągu 1-2 dni.

Zabieg dla osób po udarze

Obecnie uważa się, że zwężenie tętnicy szyjnej powinno być zoperowane jak najszybciej po udarze mózgu. Kwalifikacja i czas wykonania zabiegu uzależniony jest od wielkości udaru, bo w przypadku dużego ogniska niedokrwiennego istnieje wysokie ryzyko krwotoku. Dlatego w takich sytuacjach operację odkłada się nawet na kilka tygodni.

Nasz ekspert dr Witold Zaremba, chirurg:Nie każde zwężenie kwalifikuje się do leczenia operacyjnego. Zwężenie do 40 proc. uważane jest za nieistotne, ponieważ nieznacznie tylko wpływa na przepływ krwi. Także zmiany do 70 proc. nie wymagają operacji.

Tętnice kręgowe też ważne dla mózgu

Tętnice kręgowe to drugie źródło zaopatrzenia mózgu w krew. Odchodzą od tętnic podobojczykowych. Przebiegają wzdłuż kręgosłupa, w kanale utworzonym przez specjalne otwory w wyrostkach poprzecznych kręgów szyjnych. Wnikają do wnętrza czaszki przez otwór wielki (ten sam, przez który przechodzi rdzeń kręgowy).

Tętnice kręgowe są węższe i doprowadzają do głowy mniej krwi niż szyjne wewnętrzne, które tworzą tzw. przedni krąg unaczynienia, (tętnice kręgowe zaś tylny). Obydwa kręgi łączą się wewnątrz czaszki systemem naczyń łączących, co dodatkowo zabezpiecza przepływ.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Tak objawia się zaćma

    Jest tak powszechną chorobą, że uważa się ją za naturalną konsekwencję procesu starzenia. Rozwija się powoli i bezboleśnie przez lata. więcej