Gdy łupie Cię w krzyżu

Ból w dole pleców może oznaczać nie tylko chorobę zwyrodnieniową czy dyskopatię. Może być sygnałem poważnej choroby reumatycznej.

Reklama

Ból dolnej części pleców to jedna z najczęstszych dolegliwości. Zwykle wynika z przeciążenia mięśni, ścięgien, wiązadeł, np. wskutek wysiłku, wykonywania prac domowych w złej pozycji itp. Przyczyną bólu mogą również być zmiany zwyrodnieniowe. Jedne i drugie ustępują po odpoczynku.

Ból pleców może mieć też charakter zapalny, a nie przeciążeniowy. Pierwsze objawy bólu zapalnego dają znać o sobie przed 40. rokiem życia. Ból jest przewlekły (trwa dłużej niż trzy miesiące) i rozwija się długo. Może być ciągły lub nawracający.

Z czasem dolegliwości się nasilają, trwają coraz dłużej. Ustępują lub słabną po ćwiczeniach fizycznych, gdy rozruszamy kręgosłup, a nie mijają po odpoczynku.

Niepokoić powinna poranna sztywność stawów, zwłaszcza trwająca dłużej niż 30 minut, i ból pleców, który wybudza ze snu w drugiej połowie nocy

O zapalnym bólu może świadczyć też naprzemienny ból pośladków: raz prawego, raz lewego. Przyczyną tego bólu są spondyloartropatie zapalne. To choroby kręgosłupa i/lub stawów obwodowych o podłożu autoimmunologicznym.

Układ odpornościowy błędnie uznaje zdrową tkankę za wroga i zwalcza ją tak jak bakterie i wirusy. Ból pleców to skutek stanu zapalnego w tkance łącznej stawów kręgosłupa, wiązadłach, ścięgnach.

Jedną z takich chorób jest zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK). Prowadzi do postępującej sztywności i bólu w dole pleców. Chory nie może swobodnie poruszać głową ani się schylać. Leczenie ma eliminować ból i poprawić ruchomość kręgosłupa. Stosuje się różne terapie, np. fizjoterapię, terapię manualną czy fizykoterapię.

Podstawą leczenia jest przyjmowanie leków z grupy niesteroidowych medykamentów przeciwzapalnych, zwykle w dużych dawkach ustalonych przez lekarza. Łagodzą one ból pleców, zmniejszają stan zapalny i sztywność stawów. Przy silnych dolegliwościach podaje się też leki przeciwbólowe z grupy opioidów.

Przy bólu odczuwanym okresowo pomogą leki steroidowe podawane w zastrzykach do określonego stawu lub tabletkach. Gdy ból pleców i sztywność są objawami choroby autoimmunologicznej, mogą być potrzebne leki biologiczne zwalczające stan zapalny.

Ważne badania

Oznaczenie tych parametrów pomaga potwierdzić, czy ból ma charakter zapalny:

1 Odczyn Biernackiego (OB). To tempo opadania krwinek czerwonych w czasie. Za wysokie świadczy o stanach zapalnych w organizmie. Przy zapalnym bólu pleców OB może być podwyższony.

2 CRP. To jedno z białek ostrej fazy (białko C-reaktywne). Pojawia się we krwi jako reakcja obronna organizmu, ma zwalczać czynnik zapalny i pobudzać do pracy komórki odpornościowe.

3 Antygen HLA-B27. Oznaczenie go we krwi rozstrzygnie, czy zapalny ból pleców ma związek z chorobą autoimmunologiczną, np. z zesztywniającym zapaleniem stawów.

Jak zbudowany jest kręgosłup?

To oś, która łączy czaszkę z miednicą. Składa się z 33 kości zwanych kręgami, które połączone są ze sobą 23 krążkami międzykręgowymi (dyskami) i 23 parami stawów międzywyrostkowych oraz dwoma głowowymi. Krążki z torebkami i wiązadłami to ruchome części, kręgi są sztywne.

Za stabilność i ruchomość kręgosłupa odpowiadają mięśnie, wiązadła oraz ścięgna, które podtrzymują stawy i kręgi. Kręgosłup ma cztery odcinki: szyjny, piersiowy, lędźwiowy i krzyżowy. Ból zapalny pleców obejmuje odcinek lędźwiowy i krzyżowy. Jego przyczyną jest proces zapalny w tkance łącznej stawów międzykręgowych, wiązadłach, ścięgnach itp.

Ruch jak lekarstwo

Aktywność łagodzi ból. Ćwiczenia fizyczne przynoszą ulgę, łagodzą poranną sztywność stawów i zwiększają sprawność. Powinien je dobrać fizjoterapeuta. Ważne są ćwiczenia postawy, głębokie oddychanie, prostowanie kręgosłupa, gimnastyka rozciągająca. Rano „na rozruszanie” pomogą np. skłony, zgięcia na boki i do przodu, podciągnięcia.

Zaleca się pływanie, zwłaszcza stylem grzbietowym, nordic walking, grę w badmintona, siatkówkę, koszykówkę, jazdę na rowerze na krótkich dystansach. Jeśli dużo czasu spędzamy w pozycji siedzącej (np. w pracy), wstawajmy zza biurka, spacerujmy, rozciągajmy mięśnie.

Dr hab. n. med. Agnieszka Mastalerz-Migas, specjalista medycyny rodzinnej

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Dobry Tydzień

Zobacz również

  • Tak objawia się zaćma

    Jest tak powszechną chorobą, że uważa się ją za naturalną konsekwencję procesu starzenia. Rozwija się powoli i bezboleśnie przez lata. więcej