Dieta w chorobach neurologicznych

Kiedy człowieka dotyka choroba neurologiczna, zaburzeniu ulega wiele podstawowych funkcji. Jedną z nich jest jedzenie oraz przygotowywanie posiłków: sami chorzy często nie są w stanie gotować, a ich bliscy – opracować zrównoważonej diety, wskazanej w danej chorobie. Często u tych pacjentów problemem są również zaburzenia połykania.

Poważnym zagrożeniem, na jakie trzeba zwrócić wtedy uwagę, jest ryzyko niedożywienia, powodujące dodatkowe komplikacje, np. pogorszenie się stanu zdrowia i dodatkowy spadek odporności.

Reklama

Wśród pacjentów neurologicznych na niedożywienie narażone są zwłaszcza osoby cierpiące na chorobę Parkinsona, Alzheimera, stwardnienie zanikowe boczne, udar mózgu, zespoły otępienne.

Przykładowo, ryzyko rozwoju niedożywienia po udarze mózgu dotyczy nawet 62 proc. chorych – tym bardziej, że wielu z nich ma objawy tzw. dysfagii, czyli zaburzeń połykania. Wśród chorych na Parkinsona notuje się niedożywienie aż u 80 proc. chorych.

Problem ten jest na tyle istotny, że w styczniu 2012 r. Ministerstwo Zdrowia wydało szpitalom nakaz kontroli stanu odżywienia chorych, którzy do nich trafiają. Często opiekun chorego musi po prostu myśleć za niego.

W zespołach otępiennych bardzo częstym zjawiskiem są zaburzenia odczuwaniu głodu i pragnienia oraz zaburzenia funkcji poznawczych. Powodują one, iż chory nawet nie wie, że jest głodny – lub nie do końca zdaje sobie sprawę z tego, czy jego dieta jest właściwa. Tak często bywa w nieco bardziej zaawansowanej chorobie Alzheimera.

Takim osobom trzeba zapewnić regularność posiłków nawet wtedy, kiedy sami nie proszą o jedzenie. Należy też pamiętać o tym, że w chorobie Parkinsona trzeba zwiększyć dawkę kalorii, bo drżenia, które w tej chorobie występują, to dodatkowa praca mięśni i „pożeracz” kalorii.

Im większe jest drżenie, tym bardziej powinno się zwiększyć dawkę pożywienia. Co ciekawe, niedożywienie, czyli stan niedoboru, może się rozwinąć nawet u osoby, która je całkiem sporo.

Zdarza się bowiem, że przy pełnym pokryciu zapotrzebowania na węglowodany i białko w diecie dochodzi do niedoboru określonych witamin czy pierwiastków śladowych. I to wcale nie należy do rzadkości, bo neurologicznie chorzy miewają problemy z gryzieniem i połykaniem, dlatego chętniej jedzą miękkie kluski niż bogate w witaminy i mikroelementy surowe czy półsurowe warzywa.

Dieta to nie tylko kwestia pokrycia zapotrzebowania na składniki pokarmowe. Może być lekarstwem! Przykładem choroby, którą można regulować i leczyć żywieniem, jest lekooporna padaczka.

Doskonałe efekty daje tzw. dieta ketogenna. Polega na ograniczeniu białka i węglowodanów, a zwiększeniu ilości tłuszczy, które stają się głównym źródłem energii. Należy jeść masło, majonez, oliwę z oliwek, olej, śmietanę, awokado. Unikać pieczywa, makaronów, kasz, ziemniaków, cukru, słodkich napojów, mleka i jego przetworów.

Dopuszczalne są: chude ryby i mięso, warzywa o niskim indeksie glikemicznym (cukinia, brokuł, kapusta, kalafior, papryka, pomidor, ogórek, rzodkiewka, sałata, szpinak, pieczarki), niesłodkie owoce (np. grejpfruty).

Ta dieta powoduje w organizmie ketozę – stan, w którym mózg jest mniej podatny na drgawki.

Istnieją doniesienia, że nawet niewielka suple mentacja specyficznych składników odżywczych we wczesnej fazie zespołu otępiennego opóźnia rozwój choroby.

Do takich składników należy witamina B12, istotna w stwardnieniu rozsianym, chorobie Parkinsona i Alzheimera. Wiadomo, że ta witamina ma ochronny wpływ na układ nerwowy: uczestniczy w tworzeniu otoczki mielinowej wokół komórek nerwowych.

Przy diecie ubogiej w mięso, jaja, ryby, mleko i jego przetwory wskazana jest jej suplementacja.

Menu osoby z chorobą:

Parkinsona.

Pokarmy powinny mieć miękką lub półpłynną konsystencję i być łatwe do przełknięcia. Należy jeść często, w małych porcjach.

Lewodopa – lek stosowany w tej chorobie – nie lubi towarzystwa białka, którego aminokwasy pogarszają jej wchłanianie. Wystarczy 0,8 g białka na kg masy ciała.

Zażywanie lewodopy zwiększa też zapotrzebowanie na witaminy z grupy B. Ich źródła: ciemne pieczywo, grube kasze, warzywa, nasiona, podroby, jaja i przetwory mleczne.

Alzheimera (i innych otępiennych).

Konieczne jest ograniczenie tłuszczy zwierzęcych: zwiększają ryzyko miażdżycy – matki chorób otępiennych. Ale trzeba jeść tłuste ryby morskie: zawierają nienasycone kwasy tłuszczowe, chroniące komórki nerwowe.

Chorobie Alzheimera sprzyja podwyższony poziom homo- cysteiny, która uszkadza komórki nerwowe. Jej poziom rośnie przy braku witamin z grupy B i kwasu foliowego (jest w zielonych warzywach, owocach, pieczywie pełnoziarnistym).

Curry zawiera składnik pomocny w niszczeniu białek odpowiedzialnych za rozwój schorzenia.

Po udarze.

Posiłki powinny być wysokoenergetyczne, łatwe do spożycia. Trzeba wyeliminować źródło cholesterolu – tłuste mięsa, podroby, masło. Jeść tłuste ryby morskie. Ograniczyć sód (podnosi ciśnienie), a więc żywność wysokoprzetworzoną, konserwy, słone przekąski, fast food.

Ważną rolę pełnią przeciwutleniacze,np. witaminy A, C, E i mikroelementy: cynk, selen, miedź. Dlatego zaleca się spożywanie codziennie warzyw, także bogatych w białko (warzywa strączkowe), orzechów i owo ców.

Należy zmniejszyć zawartość węglowodanów w diecie. Jednym z czynników ryzyka jest wysoki poziom homocysteiny, dlatego wskazana jest suplementacja kwasu foliowego.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Dobry Tydzień

Zobacz również