Depresja po sześćdziesiątce

Chorobę tę w starszym wieku skutecznie wyleczymy lekami. Psychoterapia w tym przypadku raczej nie zda egzaminu. Pani Irena (68) od ponad pół roku cierpiała na bóle głowy i karku. Nie pomagały jej żadne leki przeciwbólowe. Jak się dowiedziałam, pacjentka kilka miesięcy wcześniej straciła męża. Doskwierały jej smutek, poczucie bezradności, niepokój, bezsenne noce. Okazało się, że pacjentka cierpi na depresję.

Reklama

Choroba ta coraz częściej dotyka osoby po 60. roku życia. Dzieje się tak dlatego, że z wiekiem mózg, tak jak i cały organizm, staje się mniej wydajny, starzeje się.

Zmniejsza się produkcja głównych neuroprzekaźników mózgu, które odpowiadają m.in. za utrzymanie dobrego nastroju, zadowolenie, aktywność życiową, relaksujący sen.

Wystąpieniu choroby sprzyjają zmiany życiowe, jakich doświadczają osoby w tym wieku, np. przejście na emeryturę, czy śmierć bliskiej osoby, najczęściej współmałżonka. Także poczucie przemijania i lęk przed niedołężnością.

Wpływ ma też szereg dolegliwości fizycznych, np. ograniczenie sprawności, pogorszenie słuchu i wzroku, liczne problemy zdrowotne. Nierzadko osoby starsze czują się osamotnione, wyizolowane z otoczenia. Wycofują się z życia, a to tylko przyspiesza rozwój choroby i nasila objawy.

Depresja u osób starszych jest zbyt późno rozpoznawana. Wynika to z tego, że jej objawy pacjenci traktują jako dolegliwości somatyczne (ciała) lub część naturalnego procesu starzenia.

Pogorszenie pamięci, koncentracji, spowolnienie myślenia, działania czy poruszania się, zaniedbywanie codziennych czynności, kłopoty ze snem przypisują starości, a tymczasem są one często wynikiem depresji.

Do typowych objawów, które występują niezależnie od wieku i zawsze powinny nas zaniepokoić, należą: pogorszenie nastroju, przedłużający się smutek i przygnębienie, zwłaszcza bez uzasadnionej przyczyny, brak energii, chęci do działania, zwiększona męczliwość czy utrata zainteresowania czynnościami, które do tej pory sprawiały przyjemność.

W depresji charakterystyczne jest, że chorzy zwykle gorzej czują się rano, a wieczorem ich samopoczucie się poprawia

Poważnym objawem, który dotyczy także osób starszych, są myśli samobójcze. Diagnozowanie depresji w starszym wieku jest trudne ze względu na istniejące u nich przewlekłe choroby czy inne dolegliwości wieku podeszłego.

Zaburzenia depresyjne mogą być następstwem choroby somatycznej, zwłaszcza przebiegającej z bólem i ograniczającej funkcjonowanie. Tak może zdarzyć się, np. w chorobie wieńcowej, nowotworowej, udarze mózgu, cukrzycy, chorobach płuc czy tarczycy oraz chorobie Parkinsona.

Depresja u seniorów może występować pod postaciami tzw. masek (bólowa, lękowa, zaburzeń snu, uzależnień). Objawia się wtedy dolegliwościami ciała, choć wyniki badań diagnostycznych są w normie.

Często są to różnorakie bóle, w przypadku których leki są mało skuteczne. Bólom tym może towarzyszyć lęk, wewnętrzny niepokój, uzależnienie od alkoholu czy leków. Warto wtedy porozmawiać z psychiatrą czy psychologiem.

Depresję można skutecznie leczyć

U osób starszych najlepszą terapią są leki. Hamują postęp choroby i pozwalają wrócić do formy. Działają uspokajająco, aktywizująco, wpływają pozytywnie na nastrój i samopoczucie. Trzeba jednak być gotowym na to, że terapia depresji jest procesem długotrwałym. Przyjmowanie leków trwa minimum pół roku. Poprawę można odczuć już po 2-3 tygodniach, ale nie wolno wtedy przerywać leczenia.

Lepsze samopoczucie nie oznacza wyzdrowienia. Pełne działanie leków przeciwdepresyjnych rozwija się w ciągu 4-8 tygodni, a u osób starszych może to trwać dłużej. Trzeba jednak zażywać leki regularnie. Tak długo, jak zaleci lekarz. Zdarza się, że nawet dłużej niż rok.

U starszych osób psychoterapia nie należy do standardowego leczenia i nie daje dobrych efektów, choć polecane mogą być spotkania z psychologiem, szczególnie w okresach kryzysów.

Tu znajdziesz pomoc:

✔Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji – (22) 594 91 00. Jest czynny przez cały rok w środy i czwartki w godz. 17.00-19.00.

✔ Antydepresyjny Telefon Zaufania Fundacji ITAKA – (22) 654 40 4. Jest czynny w każdy poniedziałek w godz. 17.00-20.00.

✔ Strona www.forumprzeciwdepresji.pl. Znajduje na niej Mapa Punktów Pomocy – baza kontaktów do poradni zdrowia psychicznego i przychodni, gdzie przyjmują psychiatrzy oraz do prywatnych gabinetów lekarzy, specjalistów w dziedzinie psychiatrii.

Poradnik krok po kroku

Inicjatywa. Starajmy się podejmować aktywność niezależnie od samopoczucia. Skupmy się na tym, co mamy wykonać, a nie na niepowodzeniach, które mogą nas spotkać.

Plan działania. Przygotujmy plan dnia na kolejny dzień, weekend, tydzień. Rozpiszmy go w kalendarzu. Zaznaczmy, czym i w jakich godzinach będziemy się zajmować. Wyznaczmy też pory posiłków, zakupów, oglądania telewizji i chodzenia spać. To ułatwia zachowanie równowagi psychicznej.

Relacje z ludźmi. Nie izolujmy się i nie unikajmy kontaktu z innymi. Wychodźmy do kawiarni, kina, teatru, na spacer, zorganizujmy sobie jakąś ciekawą wycieczkę.

Pasje. Zapiszmy się na jakieś zajęcia grupowe. Sprawdźmy czy w okolicy jest uniwersytet trzeciego wieku, klub seniora czy ośrodek kultury z zajęciami dla seniorów. Obecnie organizuje się sporo imprez dla starszych osób, często darmowych lub po prostu tańszych.

Używki. Uważajmy zwłaszcza na kofeinę, alkohol, cukier (słodycze). Te substancje wpływają negatywnie na funkcjonowanie mózgu. Spożywane często i w nadmiarze uzależniają i w konsekwencji pogarszają samopoczucie.

Pomoc. Nie wstydźmy się prosić o wsparcie i pomoc, np. rodzinę, psychologa, sąsiadów, przyjaciół czy księdza.

WAŻNE Leczenie może trwać nawet rok. Jeśli po kilku tygodniach poczujemy się lepiej, nie przerywajmy leczenia, bo choroba wróci ze zdwojoną siłą.

Leki – czy są bezpieczne

Konieczność przyjmowania leków przeciwdepresyjnych przez długi czas budzi obawy pacjentów. Niesłusznie. Obecnie w terapii wykorzystywane są nowoczesne leki, które są bezpieczne. Nie uzależniają, nie zmieniają osobowości, nie otumaniają, nie pozbawiają woli pacjenta. Nie dają działań ubocznych, jakie obserwowano w lekach starszej generacji.

W początkowym okresie ich przyjmowania mogą pojawić się jedynie objawy niepożądane, jak np. suchość w ustach, senność, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, przybieranie na wadze. Ale są to objawy przejściowe, które zwykle mijają wraz z kontynuacją leczenia.

Nasz ekspert: dr Iwona Patejuk- Mazurek, psychiatra, Mazowieckie Centrum Zdrowia w Pruszkowie

Pomogą dieta i ruch

Dieta. Przy depresji ważne jest to, co jemy. Sięgajmy zwłaszcza po produkty bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, witaminy B6 i B12, kwas foliowy, tryptofan, cynk oraz magnez.

Jedzmy więc ryby morskie, produkty sojowe, zielone warzywa liściaste (szpinak, sałata, kapusta), strączkowe, pieczywo pełnoziarniste. Chrupmy pestki dyni, słonecznika, orzechy. Antydepresyjne są też banany i gorzka czekolada.

Ruch. Systematyczna aktywność fizyczna 3 razy w tygodniu, może zmniejszyć ryzyko depresji, a gdy choroba występuje, zminimalizować jej objawy. Gdy się ruszamy, organizm produkuje endorfiny, czyli hormony szczęścia.

Najlepsze formy aktywności to pływanie, jazda na rowerze, taniec i gimnastyka. Ważny jest zwłaszcza ruch na świeżym powietrzu, w słoneczne dni. Dostarczymy wtedy organizmowi dawkę witaminy D, której niedobór sprzyja stanom depresyjnym.

TEST

Czy masz depresję?

Czy odczuwasz smutek przez większą część dnia i często płaczesz? TAK NIE

Czy zaniedbujesz codzienne czynności łącznie z codzienną toaletą? TAK NIE

Czy zauważasz zmianę apetytu, a co za tym idzie przybranie na wadze lub jej spadek? TAK NIE

Czy brak ci pewności siebie, unikasz ludzi, czujesz, że jesteś dla nich ciężarem? TAK NIE

Czy często proste zadania wydają ci się trudne do rozwiązania? TAK NIE

Czy miewasz myśli o samobójstwie i śmierci? TAK NIE

Czy odczuwasz ostatnio mniejsze zainteresowanie seksem? TAK NIE

Czy szybko zasypiasz i budzisz się po 2 godzinach lub cierpisz na nadmierną senność? TAK NIE

Jeśli na co najmniej 2 pytania odpowiedziałaś TAK i objawy trwają dłużej niż 2 tygodnie, skonsultuj się z lekarzem rodzinnnym.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Staw biodrowy do wymiany?

    Wstawienie sztucznych elementów w miejsce naturalnego stawu najczęściej jest konsekwencją rozwoju choroby zwyrodnieniowej biodra (koksartrozy) lub złamania szyjki kości udowej. Ale dlaczego do tego... więcej