Co robić, by nie zachorować na raka?

O nowotworach wiemy coraz więcej. Dzięki regularnym badaniom i zmianie stylu życia można im zapobiegać.

Według Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem przed tą chorobą można się uchronić. Między innymi dzięki badaniom przesiewowym, rzuceniu palenia, właściwej diecie, zapobieganiu otyłości i aktywności fizycznej.

Systematyczne badania profilaktyczne mogą wychwycić nowotwór we wczesnym stadium. I wykryć zmiany, z których w przyszłości może rozwinąć się rak.

Reklama

Najważniejsze badania to:

cytologia (raz w roku, najrzadziej raz na trzy lata) – wykrywa zmiany w szyjce macicy;

mammografia (po 50. roku życia co dwa lata) – wykrywa raka piersi;

kolonoskopia (po 50. roku życia raz na 10 lat) – ujawnia zmiany grożące rakiem jelita grubego.

Raz w roku warto wykonywać przezpochwowe USG (wykrywa raka jajnika).

Niezbędna jest samokontrola. Raz w miesiącu oglądamy w lustrze i badamy palcami piersi. To pozwala wykryć guz wielkości ok. 1 cm.

Przed wakacjami trzeba obejrzeć znamiona na skórze, a po lecie sprawdzić, czy się nie zmieniły i czy nie ma nowych. To szansa na wczesne wykrycie czerniaka.

Silne działanie rakotwórcze mają substancje zawarte w dymie tytoniowym. Palenie papierosów kojarzymy głównie z rakiem płuc i gardła, ale dym tytoniowy sprzyja też innym nowotworom, np. rakowi pęcherza moczowego i trzustki. Dobra wiadomość jest taka, że po pięciu latach od rzucenia palenia ryzyko zachorowania na nowotwór znacznie się zmniejsza i z każdym rokiem maleje.

W rozwoju nowotworów duże znaczenie ma dieta

Dotyczy to zwłaszcza raka jelita grubego, przełyku, żołądka i jamy ustnej. Dobra dieta może neutralizować substancje rakotwórcze, hamować namnażanie się komórek nowotworowych, zapobiegać zapaleniom sprzyjającym szybkim przemianom nowotworowym itp. Dieta antyrakowa powinna zawierać dużo (co najmniej 400 g dziennie) warzyw i owoców w różnych kolorach.

W ten sposób dostarczamy sobie różnych związków antyrakowych. Jedzmy produkty z pełnego ziarna. Ograniczmy czerwone mięso (nie więcej niż 500 g na miesiąc), tłuszcze zwierzęce, sól, cukier. Odrzućmy produkty konserwowe, wędzone, długo smażone, grillowane.

Codzienna aktywność ruchowa zmniejsza ryzyko raka jelita grubego, piersi i macicy. Wystarczy 30 minut marszu dziennie. W profilaktyce nowotworowej korzystniejsze są częstsze i bardziej forsowne ćwiczenia, np. bieganie, trening na siłowni, ale nie są zalecane osobom z chorobami układu krążenia. Trzeba dostosować wysiłek do swoich możliwości.

Jeśli w naszej rodzinie więcej niż jedna osoba miała raka, warto wykonać testy genetyczne. Sprawdzić, czy mamy uszkodzone geny predysponujące do zachorowania. Wykrycie uszkodzonego genu nie świadczy o raku, ale jest ostrzeżeniem o zagrożeniu. Poradnie genetyczne znajdują się przy ośrodkach onkologicznych. Ze skierowaniem od lekarza rodzinnego lub onkologa badanie jest bezpłatne.

Katarzyna Bukol-Krawczyk, lekarz rodzinny:

Oznaczanie markerów nowotworowych w ramach profilaktyki i w diagnostyce nie jest zalecane. Ich zwiększone stężenie nie musi oznaczać rozwijania się nowotworu. Może wskazywać na stan zapalny w organizmie, np. w jelicie grubym. Badanie to ma sens, gdy mamy już rozpoznanie raka. Wówczas służy ono do oceny postępów leczenia.

Leki na talerzu

Produkty antynowotworowe. Warzywa z rodziny krzyżowych (np. brokuły, brukselka, kapusta, kalafior, rzepa, chrzan, rzodkiewka). Są źródłem glukozynolanów, które hamują procesy nowotworowe.

Zielona herbata. Zawiera katechiny – hamują powstawanie nowych naczyń krwionośnych odżywiających komórki rakowe. Czosnek, cebula, por. Są bogate w związki siarki, które sprzyjają obumieraniu komórek raka okrężnicy, piersi, płuc, prostaty. Pomidory. Najlepiej w postaci przetworzonej, np. keczupu, sosu. Są źródłem likopenu – to silny przeciwutleniacz, chroniący DNA komórki przed uszkodzeniami.

Gorzka czekolada. Obfituje w polifenole, spowalniające wzrost komórek rakowych.

Zioła (m.in. rozmaryn, tymianek, oregano, majeranek, mięta, bazylia). Zawierają terpeny, chroniące przed rozwojem komórek nowotworowych i ograniczające ich zdolność do atakowania sąsiednich tkanek.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Dobry Tydzień

Zobacz również