Co robić, by mieć zdrowe jajniki?

naj Gdy coś zaczyna im dolegać, zwykle wysyłają jedynie subtelne sygnały. Warto wiedzieć, jak o nie dbać, by nie dopuścić do rozwoju choroby.

Najczęstsze zagrożenia

Reklama

Ukryte w jamie brzusznej jajniki mają niewielkie rozmiary i owalny, migdałowaty kształt. Przypominamy sobie o nich, gdy zaczynają chorować…

●Zaburzenia hormonalne – gdy jajniki produkują za dużo hormonów (nadczynność), zmagamy się z trądzikiem, nadmiernym owłosieniem ciała i problemami z zajściem w ciążę; gdy za mało (niedoczynność) – bólem piersi oraz nieregularnymi miesiączkami.

●Stan zapalny – zwykle najpierw rozwija się w jajowodach, a następnie w jajnikach. Gdy występuje w jednych i drugich, mówimy o zapaleniu tzw. przydatków.

Mogą dokuczać nam: lekkie bóle podbrzusza i plamienia pozamiesiączkowe, a także delikatne uczucie parcia na pęcherz oraz pieczenie przy oddawaniu moczu (które łatwo pomylić z infekcją pęcherza).

●Torbiele powstają wewnątrz jajników i przypominają woreczki. Mogą być wypełnione przezroczystym płynem (tzw. torbiele surowicze lub proste), krwią (tzw. endometrialne) lub komórkami tłuszczowymi, włosami, tkanką kostną (tzw. dermatoidalne). Odpowiadają za nieregularne cykle, bóle podbrzusza i w okolicy jajników.

●Guzy nowotworowe – zwykle na początku nie dają dolegliwości, dlatego są tak niebezpieczne.

Gdzie może się rozwinąć choroba?

- jajnik z widocznymi pęcherzykami Graffa, z których mogą powstawać torbiele,

- śluzówka macicy – jej fragmenty mogą zawędrować do jajnika i utworzyć torbiel,

- pochwa, do której w pierwszej kolejności wnikają bakterie,

- jajowód – łatwo o jego sklejenie np. przy infekcji.

Główne badania

Ponieważ jajniki to wyjątkowo „ciche” narządy, które mogą długo nie dawać znać, że coś im dolega – trzeba je odpowiednio często badać.

●USG transwaginalne, inaczej przezpochwowe – według specjalistów to podstawa! Pozwala wytropić wszelkie nieprawidłowości, od stanu zapalnego począwszy na łagodnych i podejrzanych zmianach skończywszy.

Polega na wprowadzeniu do pochwy specjalnej głowicy, która emituje ultradźwięki. Sposób, w jaki są one odbijane przez jajniki, umożliwia ocenę położenia tych narządów, ich kształtu, wielkości, wnętrza. Profilaktycznie USG TV jest zalecane co 2–3 lata.

●Laparoskopia tzw. zwiadowcza: specjalista zleca ją, by upewnić się, czym jest wykryta w badaniu USG TV zmiana. Przez dziurkę w pępku oraz dwie dodatkowe po bokach wprowadza do jamy brzusznej specjalną rurkę. Za jej pomocą może pobrać wycinek do badania histopatologicznego. Dzięki temu ostatniemu badaniu wiadomo, czy zmiana jest łagodna (torbiel), czy złośliwa (rak).

●Badania krwi: mogą pomóc w wykryciu nowotworu jajnika (test na obecność antygenu CA-125), a także rozpoznaniu nadczynności lub niedoczynności jajników (testy na stężenie estrogenów, progesteronu, testosteronu i prolaktyny oraz hormonów przysadki i tarczycy, TSH, FT3 i FT4).

Lekarz może zalecić nam dodatkowo tomografię komputerową jamy brzusznej.

Najczęstsze przyczyny problemów

Mogą być bardzo różne, wewnętrzne lub zewnętrzne.

● Nasz kobieca fizjologia – gdy w trakcie cyklu miesięcznego nie dochodzi do pęknięcia pęcherzyka Graffa (np. wskutek zaburzeń hormonalnych), rośnie on i wypełnia się płynem surowiczym – tak powstaje torbiel surowicza lub prosta.

● Endometrioza – zdarza się, że fragment śluzówki macicy wędruje do jajnika i tworzy torbiel tzw. czekoladową (która jest wypełniona krwią).

● Niewłaściwa higiena – mycie się lub podcieranie od tyłu do przodu (zamiast odwrotnie) sprzyja przeniesieniu bakterii E. coli z odbytu do pochwy, a następnie do jajowodów i jajników, które reagują stanem zapalnym.

● Przypadkowe kontakty seksualne – łatwo o zakażenie bakteriami, skutkujące zapaleniem jajników.

● Zwykłe... przeziębienie – bywa, że wirusy z dróg oddechowych trafiają razem z krwią do układu rozrodczego, powodując np. stan zapalny jajników.

● Otyłość – udowodniono, że zwiększa ryzyko raka jajnika (zwłaszcza u wysokich pań).

Naukowcy odkryli, że...

Kondycja psychiczna, a nawet niektóre kosmetyki mają wpływ na zdrowie jajników.

✔Stres, zwłaszcza silny i przewlekły, naraża nas na powstawanie i rozwój guzów nowotworowych. A to dlatego, że osłabia przeciwnowotworową aktywność układu odporności. Może też nasilać wykształcanie się naczyń krwionośnych w obrębie guza, który staje się przez to lepiej odżywiony i skłonny do przerzutów.

✔Kosmetyki z talkiem stosowane w okolicach intymnych też mogą sprzyjać rozwojowi zmian nowotworowych.

Ryszard Rutkowski spec. ginekolog

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Naj
Więcej na temat:

Zobacz również

  • Staw biodrowy do wymiany?

    Wstawienie sztucznych elementów w miejsce naturalnego stawu najczęściej jest konsekwencją rozwoju choroby zwyrodnieniowej biodra (koksartrozy) lub złamania szyjki kości udowej. Ale dlaczego do tego... więcej