Choroby wątroby. Jak do nich nie dopuścić?

Gdy funkcjonuje prawidłowo, nie czujesz jej, nawet gdy raz na jakiś czas za dużo zjesz. Jeśli jednak zdarza się, że po obfitym posiłku „coś ci leży na wątrobie”, wybierz się na badania. Tekst: Ilona Krawczyk

Reklama

Do niedawna panowało przekonanie, że poważne kłopoty z wątrobą mają głównie panowie nadużywający alkoholu. Okazało się jednak, że picie nadmiernych ilości napojów wyskokowych nie jest jedynym sposobem na doprowadzenie do uszkodzenia tego narządu.

Z powodu niedomagań wątroby cierpią również osoby mające nadwagę oraz palące papierosy. Kobietom przydarza się to tak samo często jak mężczyznom. Wątroba to jeden z tych narządów, bez których nie możemy żyć. Szczęśliwie, jest niezwykle odporna i szybko się regeneruje. Żeby ją trwale uszkodzić, trzeba się napracować.

Niestety, gdy już się tak stanie, zwykle jest to nieodwracalne. Warto więc wiedzieć, jak postępować, by do takiej sytuacji nie dopuścić.

Nie boli? To wcale nie znaczy, że jest zdrowa!

Wątroba może nie boleć, nawet kiedy jest bardzo chora. Ten organ nie jest unerwiony, więc nie ma możliwości, by w taki sposób zasygnalizował nam swoje niedomagania. Nie oznacza to jednak, że mając niesprawną wątrobę, nigdy nie będziesz odczuwać bólu.

Gdy narząd ten w wyniku stanu chorobowego ulega powiększeniu, jego zewnętrzne ściany zaczynają naciskać na otaczającą wątrobę unerwioną błonę surowiczą (tzw. torebkę wątrobową).

Wtedy właśnie pojawiają się dolegliwości bólowe. Do powiększenia wątroby może dojść np. w wyniku dużego stłuszczenia albo marskości tego narządu. Opuchlizna może być także efektem stanu zapalnego (np. wirusowego albo mechanicznego zapalenia wątroby).

Gdy niedomaga

Źle działająca wątroba nie daje sobie rady z pozbywaniem się toksyn, a organizm jest przez cały czas w stanie lekkiego zatrucia. Objawia się to m.in.: uczuciem ciągłego zmęczenia, osłabieniem oraz bólami głowy.

Sympto mem choroby wątroby może też być uporczywe swędzenie skóry. Jest to skutek wnikania kwasów żółciowych, z którymi wątroba sobie nie radzi, do nabłonka skóry. Charakterystycznym „wątrobowym” sygnałem jest lekko żółtawy odcień skóry i białek oczu. Jest to efekt odkładania się bilirubiny w tkankach.

Bilirubina jest produktem przemiany materii, który powinien być z organizmu eliminowany właśnie przez wątrobę. Jeśli substancja ta odkłada się w komórkach organizmu, oznacza to, że wątroba nie wykonuje swojej pracy prawidłowo.

Sprawdź, czy wszystko z nią w porządku

● Podstawowym bada niem krwi pomagają- cym w zdiagnozowa niu chorób wątroby są tzw. próby wątrobowe (testy sprawdzające m.in. zawartość bilirubi ny i enzymów wątrobowych AspAT, ALAT).

● Badanie poziomu enzymu GGTP (Gamma-glutamylotransferaza) we krwi pomaga rozpoznać uszkodzenie miąższu wątroby.

● Przy podejrzeniu zapa lenia wątroby typu C wykonuje się test na obecność przeciwciał HCV.

● Test na obecność antygenu HBs pozwala zdiag nozować wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Na co choruje najczęściej?

● Stłuszczenie wątroby – stan, do którego dochodzi, gdy nadmiernie obciążona wątroba magazynuje tłuszcze zamiast je przetwarzać. Stłuszczenie jest stanem odwracalnym.

● Marskość wątroby – postępujące włóknienie miąższu tego narządu. Taki stan nieodwracalnie upośledza funkcjonowanie wątroby. Marskości nie można wyleczyć, można jedynie spowolnić jej rozwój

● Zapalenie wątroby – stan zapalny, którego przyczyną może być zakażenie wiru- sem (WZW A, B lub C), a tak- że choroba autoimmunologiczna. Za najniebezpieczniejsze jest uznawane zapalenie wątroby typu C, które, jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie wykryte i nie jest leczone, może doprowa dzić do rozwoju marskości wątroby albo stać się przyczyną powstania nowotworu.

Co jej najbardziej szkodzi, a co pomaga?

Czego wątroba nie lubi najbardziej? Obciążenia ponad miarę. Przede wszystkim nadmiarem jedzenia – szczególnie tego, które zawiera dużo tłuszczu pochodzenia zwierzęcego, ale także wszystkiego co smażone.

Zadaniem wątroby jest m.in. przetwarzanie tłuszczu, ale gdy przesadzasz ze „staropolską dietą”, nie daje sobie rady. Kwasy tłuszczowe są wtedy magazynowane w jej komórkach, a efektem jest stan nazywany stłuszczeniem wątroby.

Jego przyczyną może też być alkohol, jeden z największych wrogów wątroby. Etanol jest dla organizmu trucizną, dlatego wątroba musi go zneutralizować w pierwszej kolejności. Im więcej go pijemy, tym trudniejsze ma zadanie i tym bardziej zaniedbuje przetwarzanie kwasów tłuszczowych.

Wątrobie szkodzą też leki – szczególnie antybiotyki i niesterydowe leki przeciwzapalne, czyli popularne leki przeciwbólowe takie jak ibuprom czy ketonal, a także paracetamol. Nie oznacza to oczywiście, że powinniśmy zrezygnować z zażywania leków przepisanych przez lekarza czy męczyć się z silnym bólem głowy.

Biorąc leki tego typu, warto jest jednak wspomóc wątrobę środkami usprawniającymi jej pracę (np. lekami zawierającymi wyciąg z owocu ostropestu plamistego takimi jak Sylimarol albo środkami zawierającymi fosfolipidy, np. Essentiale Forte).

Takie wsparcie przyda się wątrobie także wtedy, gdy zjesz za dużo albo kiedy przesadzisz z alkoholem.

Dobre tłuszcze

Jeśli chcesz, by twoja wątroba była zdrowa, przede wszystkim jedz regularnie. Ten narząd naj lepiej się czuje, gdy jadasz niewielkie posiłki pięć razy dziennie. Pamiętaj też, że wą troba potrzebuje kwasów tłuszczowych omega-3 i 6. Do diety należy więc włączyć produkty, które je zwierają – oleje roślinne (oliwa, olej rzepakowy) i ryby morskie.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Olivia

Zobacz również

  • Ucho pływaka

    ​Tak naprawdę jest to zapalenie ucha zewnętrznego. Możesz się go nabawić na basenie czy w saunie. Jednym słowem, głównym sprawcą jest woda lub wilgoć. Chorobę wywołują bowiem bakterie i grzyby,... więcej