Bolesne zapalenie najądrza

U mężczyzn powyżej 35. roku życia zapalenie mogą wywoływać bakterie powodujące zakażenia układu moczowego.

Pięćdziesięcioletni pan Zdzisław zgłosił się do poradni urologicznej z powodu bólu lewego jądra, któremu towarzyszyła gorączka. Kilka tygodni wcześniej pacjent miał objawy zakażenia układu moczowego. W czasie badania stwierdziłem, że lewe jądro jest powiększone, bardzo tkliwe, a skóra na mosznie zaczerwieniona.

Wyczułem też wyraźnie stwardniałe i powiększone najądrze. USG jądra uwidoczniło prawidłowe przepływy w naczyniach powrózka nasiennego, co pozwoliło wykluczyć skręt szypuły jądra. Nie stwierdziłem też przepukliny mosznowej i nowotworu. Rozpoznałem zapalenie najądrza.

To magazyn, w którym dojrzewają plemniki

Reklama

Jądra to męskie narządy rozrodcze. Produkowane są w nich plemniki. Znajdują się w worku mosznowym, który zlokalizowany jest między nogami. Muszą być umieszczone na zewnątrz ciała, ponieważ komórki, z których rozwijają się plemniki, są bardzo wrażliwe i wymagają nieco niższej temperatury niż reszta organizmu.

Następnie plemniki magazynowane są w najądrzach, podłużnych strukturach na górnym brzegu jąder. Tam dojrzewają nawet przez kilka tygodni. Podczas stosunku płciowego wędrują przez nasieniowód, łączą się z wydzieliną gruczołów pomocniczych i w chwili ejakulacji (wytrysku) opuszczają organizm przez cewkę moczową. Wydzielina gruczołów pomocniczych ze znajdującymi się w niej plemnikami nazywana jest spermą albo nasieniem.

Co może być przyczyną choroby?

Zapalenie najądrza to ostry stan zapalny trwający do 6 tygodni. Zaczyna się od jego ogona, a potem rozszerza się na resztę narządu – trzon i głowę. Może też objąć jądro.

Najczęściej jest jednostronne. Zwykle jest wywołane przez czynnik infekcyjny atakujący najądrze z dróg moczowych. Rodzaj czynnika zakaźnego jest uzależniony od wieku chorego.

U młodych mężczyzn są to zwykle bakterie przenoszone drogą płciową: chlamydia trachomatis, neisseria gonorrhoae (rzeżączka), a także kilka innych drobnoustrojów spotykanych rzadziej.

U mężczyzn powyżej 40. roku życia dominują czynniki wywołujące infekcje układu moczowego: E.coli, klebsiella, pseudomonas.

Rzadziej zdarza się zapalenie najądrza wywołane infekcją krwiopochodną – w ten sposób dochodzi na przykład do zapalenia gruźliczego.

Zapalenie najądrza może być także powikłaniem świnki, spotyka się je u 20-30 proc. chorych. U pacjentów poddanych immunosupresji (sztuczne wyciszanie lub blokowanie odpowiedzi układu odpornościowego) oraz chorych na cukrzycę może dojść do infekcji grzybiczej lub cytomegalowirusowej (CMV).

Inne czynniki wywołujące zapalenie najądrza to m.in. leki (na przykład amiodaron) oraz choroby zapalne naczyń.

Objawy świadczące o stanie zapalnym

Głównymi symptomami choroby, występującymi praktycznie u wszystkich chorych, są: ból, obrzęki i stwardnienie najądrza oraz jądra. Ponadto spotyka się podwyższoną temperaturę ciała, rumień skóry moszny, objawy dyzuryczne (częstomocz, naglące parcie na mocz, bóle cewki moczowej), a także dreszcze (występują one głównie u starszych mężczyzn).

Czasem spotyka się także wydzielinę z cewki moczowej. Zapalenie może szerzyć się także na prostatę. Powikłaniem zapalenia najądrza może być także wodniak jądra.

Rozpoznanie stawia się na podstawie obrazu klinicznego oraz badań dodatkowych. W czasie badania pacjenta wsuwa się palec na górną powierzchnię jądra, aby skontrolować najądrze.

Najważniejszym badaniem obrazowym jest badanie jądra. Pozwala ono wykluczyć inne przyczyny bólu jądra, jak np. przepuklinę mosznową, nowotwór czy skręt powrózka nasiennego.

Terapia lekami, czasem zabieg chirurgiczny

Leczenie polega na leżeniu (poruszanie się powoduje urażanie jądra), elewacji jądra (na przykład na małej poduszce, zwiniętym kocu czy ręczniku).

Stosuje się też okłady z lodu oraz leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy niesterydowych leków przeciwzapalnych (ketoprofen, diklofenak, naproksen). Ważna jest też antybiotykoterapia, nawet jeśli nie uda się zidentyfikować czynnika infekcyjnego.

Najczęściej stosuje się fluorochinolony (cyprofloksacynę, ofloksacynę). W specyficznych sytuacjach – makrolidy (np. azytromycynę) lub doksycyklinę. Natomiast w przypadku potwierdzonej infekcji grzybiczej zaleca się leki przeciwgrzybiczne (np. flukonazol).

W sytuacji, gdy dojdzie do ciężkich powikłań, np. utworzy się ropień jądra lub martwica, konieczna bywa hospitalizacja i zabieg – drenażu, a nawet usunięcia najądrza. Powrót do sprawności po zabiegu może trwać kilka tygodni.

Inne choroby, które wywołują zapalenie

Choroby i stany predysponujące do zapalenia najądrza: przeszkoda podpęcherzowa (np. rak prostaty, zwężenie cewki moczowej). Powoduje ona zwiększenie ciśnienia w cewce moczowej w czasie oddawania moczu, co sprzyja wstecznemu odpływowi moczu do nasieniowodów;

przebyte zabiegi w obrębie dróg moczowych;

cewnikowanie pęcherza moczowego i utrzymywanie cewnika na stałe w drogach moczowych;

nieprawidłowo leczony wodniak jądra.

Nasz ekspert dr Jarema Stawski, urolog: Najczęściej zapalenia najądrza powodują drobnoustroje, jak np. przenoszona drogą płciową chlamydia. W przypadku zakażenia tą bakterią konieczne jest także leczenie partnerki chorego.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Staw biodrowy do wymiany?

    Wstawienie sztucznych elementów w miejsce naturalnego stawu najczęściej jest konsekwencją rozwoju choroby zwyrodnieniowej biodra (koksartrozy) lub złamania szyjki kości udowej. Ale dlaczego do tego... więcej