Ból stawu biodrowego. Terapie, które przyniosą ulgę

Niedawno moją pacjentką była pani Anna (62). Skarżyła się na silny ból w lewej pachwinie, biegnący od uda aż do kolana. Gdy zbadałem pacjentkę wszystko wskazywało na to, że przyczyną bólu są zmiany zwyrodnieniowe. Zdjęcie rtg potwierdziło diagnozę.

Reklama

Pierwszym sygnałem tej choroby jest ból i sztywność w stawie biodrowym. Najczęściej rano, po przebudzeniu. Chorzy mają też większe trudności z poruszaniem się. Charakterystyczne jest utykanie podczas chodzenia. Aby potwierdzić diagnozę, lekarz zleca rtg obu stawów. Na zdjęciu rentgenowskim widać charakter zmian zwyrodnieniowych, np. zwężenie szpary stawu (przestrzeń stykania się chrząstek tworzących staw), wyrośla kostne (osteofity).

Właściwa terapia powinna łączyć farmakologię i kinezyterapię, tj. terapię ruchem oraz fizjo- i fizykoterapię. Lekarz zleca leki działające przeciwbólowo i przeciwzapalnie – rodzaj leku dobiera w zależności od stopnia natężenia bólu. Często są to niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – bez recepty, np. z ibuprofenem, naproksenem lub na receptę, np. z diclofenakiem, ketoprofenem oraz przy silnym bólu leki opioidowe.

Środki przeciwbólowe stosujmy ściśle wg zaleceń lekarza, ponieważ mają wiele działań ubocznych: podrażniają błonę śluzową żołądka czy wchodzą w reakcje z innymi lekami.

Niezmiernie istotnym elementem terapii jest rehabilitacja ruchowa, zarówno pod okiem rehabilitanta, jak i w domu. Polecane są też ćwiczenia w wodzie, tzw. aqua aerobik. Mogą je wykonywać nawet osoby, które nie potrafią pływać. Woda powoduje, że staw jest odciążony i pozwala na wykonywanie ruchów, które normalnie sprawiają trudność.

Dzięki regularnej gimnastyce, rozluźnimy przykurczone mięśnie, wzmocnimy, rozciągniemy mięśnie wokół stawu biodrowego. To zmniejszy sztywnienie, ból i usprawni staw. Ulgę przyniosą również różnego rodzaju masaże biodra i okolic stawu, np. uda, pośladka. Mogą być to także masaże wodne, np. wirowy czy podwodny.

Działanie blokujące ból, zmniejszające stan zapalny, obrzęki tkanek i napięcie mięśni mają zabiegi krioterapii miejscowej, czyli leczenie zimnem. Na chory staw działa zimna para azotu o temperaturze poniżej -150°C. Zabieg trwa 1-4 minuty.

Mogą też pomóc zabiegi elektrostymulacji. Podczas terapii przez mięśnie przepływa stały prąd impulsowy lub prąd średniej częstotliwości, który pobudza mięśnie do skurczu. Efekt – zmniejszenie bólu i napięcia mięśni, ich wzmocnienie, poprawa ukrwienia, odżywienia tkanek. Przeciwbólowo i przeciwzapalnie działają zabiegi jonoforezy i fonoforezy.

Zabiegi te polegają na wprowadzeniu do chorych tkanek przez skórę leku za pomocą prądu stałego (jonoforeza) lub ultradźwięków (fonoforeza). Taka forma podania leku ułatwia jego lepsze wnikanie w głąb tkanek i wzmacnia jego działanie. Pojedyncze zabiegi nie wystarczą, potrzebna jest seria – minimum 10.

Jedną z form terapii przy mało i średnio zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego są też zastrzyki podawane bezpośrednio do stawu. Mogą być to zastrzyki z kwasu hialuronowego, tzw. wiskosuplementacja.

Podanie kwasu hialuronowego do stawu uzupełnia jego ubytki, poprawia ruchomość stawu. Ból znacznie zmniejsza się lub znika. Terapia wymaga podania kilku zastrzyków w tygodniowych odstępach. Po kilku miesiącach należy ją powtórzyć.

Nowatorską metodą leczenia jest też tzw. terapia Orthokine. Do stawu podawane są przeciwzapalne białka pozyskiwane z własnej krwi pacjenta. Pobrana z żyły na ręce niewielka ilość krwi zostaje poddana inkubacji i odwirowaniu.

Otrzymujemy preparat, który jest wstrzykiwany do chorego stawu, blokując receptory odpowiadające za powstawanie ognisk zapalnych i bólu. Terapia trwa 2 tygodnie, a jej efekty utrzymują się około 2 lata i można je powtarzać.

Warto wiedzieć

Regularna gimnastyka usprawni staw, zmniejszy jego sztywność i ból. Oto trzy proste ćwiczenia.

Ćwiczenie 1. Zostańmy na plecach. Ułóżmy ramiona wzdłuż tułowia, a nogi zegnijmy w kolanach. Stopy rozstawmy na szerokość bioder. Unieśmy biodra tak wysoko, aż uda i tułów utworzą linię prostą. Wytrzymajmy kilka sekund i wróćmy do pozycji wyjściowej.

Ćwiczenie 2. Połóżmy się na plecach. Ręce wyciągnijmy wzdłuż tułowia, a nogi zegnijmy w kolanach. Stopy rozstawmy na szerokość bioder. Wyprostujmy prawą nogę, kładąc ją płasko na ziemi. Powróćmy do pozycji wyjściowej. Wykonajmy kilka powtórzeń prawą i lewą nogą.

Ćwiczenie 3. Połóżmy się na prawym boku i wyprostujmy nogi i prawe ramię. Głowę oprzyjmy na ramieniu. Unieśmy maksymalnie do góry prawą nogę wyprostowaną w kolanie, wytrzymajmy kilka sekund. Wykonajmy kilka powtórzeń prawą i lewą nogą.

dr n. med. Jacek Laskowski, ortopeda, Carolina Medical Center w Warszawie

U większości pacjentów po 50. roku życia ból biodra, promieniujący do kolana jest objawem zwyrodnienia stawu biodrowego.

Poradnik krok po kroku

Siedzenie. Unikajmy siadania na niskich i miękkich krzesłach, w głębokich fotelach. Nie siadajmy też z nogami założonymi noga na nogę.

Spanie. Śpijmy na twardszym materacu, na plecach lub zdrowym boku z poduszką między nogami. Wstawajmy z łóżka po stronie bolącego biodra.

Schody. Wchodźmy na stopień zdrową nogą, a schodźmy nogą bolącą. Korzystajmy z poręczy. Nie dźwigajmy zakupów po schodach – korzystajmy z windy lub pomocy osób drugich.

Chodzenie. Odciążajmy bolący staw, używając laski. Podczas chodzenia lub stania trzymajmy ją w ręce po stronie przeciwnej do chorego stawu biodrowego.

Toaleta. Do wanny używajmy maty antypoślizgowej. Nie siadajmy na dnie wanny – myjmy się na stojąco. Do mycia nóg używajmy szczotki lub gąbki z przedłużoną rączką.

Ruch. Mimo bolącego stawu, ruszajmy się. Bezpieczna aktywność: spacery, nordic walking, pływanie, rower stacjonarny. Niewskazane – bieganie, jazda na nartach, rower terenowy, skoki, ćwiczenia siłowe z dużym obciążeniem na bolące biodro.

Koszty zabiegów

Ze skierowaniem od ortopedy kinezyterapia oraz zabiegi fizjo- i fizykoterapii można odbyć w ramach NFZ. Zastrzyki z kwasu hialuronowego oraz terapia Orthokine nie są refundowane. Kuracja kwasem hialuronowym to koszt ok. 200-1000 zł – zależy od liczby zastrzyków i stężenia preparatu; terapia Orthokine – 5000-6000 zł.

Kiedy konieczna jest endoproteza

Gdy zmiany w stawie są zaawansowane, a ból nie mija po lekach i coraz trudniej się poruszać, konieczne może okazać się wszczepienie sztucznego stawu, tzw. endoprotezy, w miejsce zniszczonego stawu biodrowego. Endoproteza pozwala skutecznie pozbyć się bólu i przywraca pełną sprawność. Zabieg jest refundowany przez NFZ, ale na operację trzeba czekać średnio od roku do 3 lat. Prywatnie koszt zabiegu z pobytem w szpitalu to ok. 12-20 tys. zł.

Radzi dr Grażyna Brzuszkiewicz-Kuźmicka, fizjoterapeuta, Wydział Rehabilitacji AWF Warszawa.

W ramach ogólnopolskiego programu Rozruszaj stawy z Voltarenem Max do 12h dowiemy się, jak na co dzień skutecznie walczyć z bólem stawów. Na stronie internetowej: www.rozruszajstawy.pl znajdziemy m.in. praktyczne porady i ćwiczenia przygotowane przez fizjoterapeutów.

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Zobacz również

  • Sposób na bolące afty

    Wyglądają jak białe plamki na błonie śluzowej jamy ustnej. W gruncie rzeczy są to jednak owrzodzenia i mogą się umiejscowić na wewnętrznej powierzchni warg, na podniebieniu, na języku lub wokół... więcej