Anemia. Sygnały, których nie wolno lekceważyć

Mimo że dbasz o zdrową dietę, brak ci energii i źle się czujesz. Przyczyną może być anemia. Szczególnie u kobiet to częste objawy niedoboru żelaza.

Reklama

Masz apetyt i wcale nie przypominasz wychudzonej, niedożywionej osoby. Wprawdzie nie czujesz się rewelacyjnie, ale nie przywiązujesz wagi do takich dolegliwości jak senność czy zmęczenie. Wszystko tłumaczysz sobie przepracowaniem lub swoją wrażliwością na zmiany pogody.

Tymczasem to mogą być pierwsze sygnały anemii (niedokrwistości). Najczęstszą jej przyczyną są niedobory: żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12, nadmierna utrata krwi, ale też niektóre choroby, np. celiakia, niedoczynność tarczycy czy wrzody żołądka.

Pierwsze sygnały, które bagatelizujemy

Objawy anemii, we wczesnym etapie nie są charakterystyczne, więc często je lekceważymy, uznając za... banalne. Tak naprawdę stopniowo pojawiają się różne i mylące sygnały.

Niedokrwistość odbija się nie tylko na samopoczuciu, ale także na wyglądzie, a nawet zachowaniu. Niełatwo zatem jest się domyślić, że nasze dolegliwości mają jedną przyczynę, którą jest anemia.

W ten sposób lekarze nazywają stan, w którym liczba czerwonych krwinek (lub ich zdolność transportowania tlenu) jest zbyt mała, by w pełni zaspokoić fizjologiczne potrzeby naszego organizmu. Co powinno cię zaniepokoić?

Ciągle czujesz się zmęczona

Osłabienie i senność towarzyszą ci niezależnie od tego, ile godzin spałaś czy odpoczywałaś. Trudno ci się zmobilizować do jakiejkolwiek aktywności fizycznej, odczuwasz spadek ogólnej kondycji. Nawet przy czynnościach, które kiedyś wykonywałaś bez trudu, teraz masz zadyszkę.

Męczą cię bóle głowy

Zdarza się nawet, że budzisz się z bólem, a przyjęcie tabletki pomaga tylko na kilka godzin. To skutek rozszerzania się tętnic w głowie, które chroniąc mózg przed niedotlenieniem, powodują ucisk i ból. Starają się one za wszelką cenę dostarczyć do mózgu więcej krwi, bo jest w niej mniej hemoglobiny, a więc i mniej tlenu.

Czujesz kołatanie serca

Nawet gdy wchodzisz po schodach, twoje serce zaczyna bić szybko i niemiarowo. Nie bagatelizuj tego objawu. Palpitacje serca świadczą o zaawansowanej anemii.

Masz obfite miesiączki

Podczas okresu nie powinnaś tracić więcej niż 30-70 ml krwi. Jeśli krwawienia są tak silne, że podpaskę lub tampon zmieniasz co 1-2 godziny lub miesiączka trwa ponad tydzień, jest bardzo prawdopodobne, że masz niedokrwistość

Złościsz się bez powodu

Zmiany nastroju, trudności z koncentracją i zapamiętywaniem mogą mieć wiele powodów. Jednym z tych, które warto wziąć pod uwagę jest niedobór żelaza we krwi. Brak sił i zmęczenie powodują również brak cierpliwości oraz poddenerwowanie.

To nie problem skóry, włosów... to skutek niedoborów żelaza

Wraz z osłabieniem idą w parze dostrzegalne zmiany wyglądu. Nic dziwnego, że nie jesteś zadowolona ze swojego odbicia w lustrze. Skóra jest bardzo sucha, a włosy wypadają. Nie pomaga zmiana kosmetyków, naturalne kuracje wzmacniające ani gabinetowe zabiegi pielęgnacyjne.

Jesteś blada

Jednym z charakterystycznych objawów anemii jest bladość skóry i błon śluzowych. Różowe zabarwienie nadaje im hemoglobina – białko, które zawiera krwinki czerwone, odpowiadające za przenoszenie tlenu do tkanek.

Gdy jest jej we krwi zbyt mało, cera spojówki, dziąsła nie mają zdrowego, różowego wyglądu, lecz są nienaturalnie blade. Nawet język wygląda dziwnie. Przy niedoborze żelaza staje się nienaturalnie gładki, a nawet bolesny.

Sucha skóra

Sygnałem anemii jest nie tylko blada skóra. Staje się ona też nadmiernie wysuszona i szorstka. Jeśli więc nie pomaga nawilżanie jej od wewnątrz i stosowanie odpowiednich kosmetyków, trzeba szukać innej przyczyny. Jedną z nich może być anemia.

Wypadają ci włosy, łamią się paznokcie

Niedotleniony organizm stara się oszczędnie gospodarować deficytowym tlenem. Najważniejsze staje się więc dostarczenie go np. do serca czy mózgu.

Dlatego paznokcie i włosy, które nie są na liście priorytetów, zaczynają sprawiać ci kłopoty. Paznokcie stają się łamliwe, pojawiają się na nich podłużne, białe prążki. Włosy są matowe i nadmiernie wypadają. To nie jest skutek używania niewłaściwych kosmetyków.

Masz zajady, które bardzo trudno się goją

Kąciki ust pękają, tworzą się bolesne ranki. Nie pomogą ich wygoić żadne domowe kuracje, ani specjalistyczne kosmetyki, jeśli nie uzupełnisz niedoborów żelaza.

Najszybciej pomoże zmiana diety

Średnie dzienne zapotrzebowanie na żelazo dla kobiet w wieku 19-50 lat wynosi 8 mg, w ciąży rośnie ono aż do 23 mg. Niedokrwistości sprzyjają niewłaściwie zbilansowane diety redukcyjne.

Jeśli więc ciągle się odchudzasz, nie lekceważ nawet banalnych objawów. Ryzyko anemii jest też znacznie większe u osób stosujących dietę wegetariańską i wegan, choć nie znaczy to wcale, że ci, którzy nie jedzą mięsa, cierpią na anemię.

Przyczyną niedokrwistości może być także niewystarczające wchłanianie tego pierwiastka. Osoby, których organizm źle przyswaja żelazo zazwyczaj słabiej również przyswajają kwas foliowy, co dodatkowo utrudnia produkcję krwinek.

Warto też wiedzieć, że zarówno kwasu foliowego jak i witaminy B12 organizm nie jest w stanie wytworzyć sam, ani zmagazynować – musimy mu ich dostarczyć z pożywienia.

Postaw na żelazo

Pierwiastek ten występuje w pożywieniu w dwóch postaciach: hemowej – dobrze przyswajalnej przez organizm i niehemowej – słabiej przyswajalnej. Żelazo hemowe znajdziesz w podrobach, np. wątróbce, kaszance, czerwonym mięsie (wołowinie) i rybach.

Wprawdzie największą procentowo zawartość tego pierwiastka mają małże i ostrygi, ale te w naszym kraju jada się rzadko, a jeśli już, to w niewielkich ilościach. Z kolei w żelazo niehemowe bogate są jaja, produkty mleczne i roślinne.

Cennym jego źródłem są też pełnoziarniste produkty zbożowe (ciemne pieczywo, płatki owsiane, kasze grubo ziarniste), orzechy i ciemnozielone warzywa. Ale żelazo z tych ostatnich jest lepiej przyswajalne w towarzystwie pokarmów bogatych w żelazo hemowe lub witaminę C.

Dlatego żelazo ze szpinaku zjedzonego z rybą wchłonie się dużo lepiej, niż gdy zjesz go z makaronem.

Przyswajanie żelaza jest również dużo słabsze, gdy popijasz posiłek herbatą, kawą lub colą. Przyczyną jest zawarta w nich kofeina i tanina. Jeśli nie chcesz z nich rezygnować, pij je między posiłkami, a nie tuż po nich.

Trzeba zacząć leczenie, gdy sama dieta nie wystarczy

Żelaza może brakować w organizmie z różnych powodów. Gdy lekarz podejrzewa, że masz anemię, a diagnozę potwierdzą wyniki badań, trzeba będzie znaleźć jej przyczynę. Jeśli są nią obfite miesiączki, mięśniaki czy ciąża, leczenie powinno być prowadzone przez ginekologa.

Zaleci ci wówczas dietę, ale potrzebne też może być zażywanie preparatów z żelazem, kwasu foliowego czy uzupełnienie witaminy B12. Przyjmowanie preparatów z żelazem może czasem powodować zaparcia. Dlatego staraj się, by twoja dieta zawierała dużo błonnika.

Anna Gumowska konsultacja dr hab. n. med. Jolanta Kunikowska, spec. chorób wew.

Na badanie krwi trzeba zgłosić się na czczo

RBC czerwone krwinki (erytrocyty) norma u kobiety4,0-5,4M/µl. Niższy wynik świadczy o anemii.

MCV erytrocyty norma 80-97 fl. Wynik powyżej normy to efekt anemii spowodowanej brakiem wit. B12 lub kwasu foliowego. Natomiast wartości poniżej normy świadczą o niedoborach żelaza.

HGB (Hg) hemoglobina norma u kobiety 6,8-9,3 mmol/l lub12-16g/dl. Niskie wartości sugerują anemię.

MCHC średnia zawartość hemoglobiny w krwince czerwonej norma 31-36 g/dl lub 20-22 mmol/l.

HTC hematokryt norma u kobiety 37-47%. Wartość zależy od stanu nawodnienia pacjenta. Obniżony wskaźnik świadczy o anemii.

Lekarz skieruje cię na morfologię krwi z rozmazem. Normy w laboratoriach mogą być różne.

Gdy jesteś w ciąży

Dziecko potrzebuje żelaza, by wytwarzać własną krew i hemoglobinę. Organizm najpierw zaspokoi jego potrzeby, potem matki. Dlatego ciężarne potrzebują więcej żelaza.

Gdy lekarz zaleci suplementy

Zależnie od rodzaju anemii lekarz może zalecić przyjmowanie żelaza, wit. B12, kwasu foliowego.

Żelazo. Preparaty z żelazem należy przyjmować na czczo, ponieważ wtedy najlepiej się ono wchłania. Zażywa się je rano, pół godziny przed śniadaniem i popija napojem z wit. C, np. wodą z cytryną.

Witamina B12. W przypadku niedoboru witaminy B12 (najczęściej przytrafia się wegetarianom i weganom), konieczne jest podawanie jej przez wstrzykiwanie domięśniowo 1000 mg, codziennie przez 2 tygodnie.

Kwas foliowy (wit. B9). Przyjmowany w dawce 0,4 mg dziennie nie wywołuje żadnych efektów ubocznych i może być stosowany nawet przez wiele lat. Jest witaminą rozpuszczalną w wodzie i jej nadmiar wydalany jest z moczem, dlatego też nie ma niebezpieczeństwa przedawkowania.

Dziwne zachowania

Jednym z najwcześniej pojawiających się objawów niedoboru żelaza są nietypowe zachcianki.

Kreda, ściana, ziemia, papier. Nieodparta potrzeba zjedzenia kawałka kredy czy kulki z papieru może samą cię zaskoczyć. Podobnie jak znajdowanie dziwnej przyjemności w nieustannym chrupaniu kostek lodu. To właśnie dzwonek alarmowy, że trzeba zrobić badanie krwi. Tak nietypowy apetyt na rzeczy niejadalne jest objawem m.in. niedoboru żelaza i nosi nazwę pica, (od łacińskiej nazwy sroki, która ma nieposkromiony apetyt i zjada wszystko).

Artykuł pochodzi z kategorii: Choroby

Świat kobiety

Zobacz również